Bruce Willis heeft afasie: dit is afasie  Beeld Getty Images/fStop
Beeld Getty Images/fStop

Bruce Willis heeft afasie: dit moet je weten over de hersenaandoening

Bij hollywoodacteur Bruce Willis is de hersenaandoening afasie vastgesteld. Zijn dochter, Rumer, deelde dit op Instagram, samen met het bericht dat haar vader stopt met acteren. Maar wat is afasie precies?

Afasie is een hersenaandoening die de taalvaardigheid van een persoon beïnvloedt. Mensen met afasie hebben moeite met lezen, schrijven, spreken en het begrijpen van wat anderen zeggen. Hierdoor is het lastig voor ze om te begrijpen wat er op de radio of tv gezegd wordt en is het moeilijk om de krant of een boek te lezen. Mensen met afasie hebben ook vaak moeite met het vinden van de juiste woorden en het maken van kloppende zinnen. Maar het kan ook dat ze alledaagse woorden moeilijk begrijpen, terwijl ze wel bekend klinken.

Oorzaak van afasie

Afasie is een aandoening die ontstaat door hersenletsel, zoals een beroerte. Ongeveer dertig procent van de mensen die een beroerte krijgt, krijgt ook afasie. Jaarlijks gaat dit in Nederland en België samen om ongeveer 14.000 mensen. Maar er zijn ook andere oorzaken die kunnen zorgen voor afasie, zoals bijvoorbeeld een (verkeers)ongeluk of een hersentumor. Bij afasie is een deel van de linker hersenhelft aangetast, waar de gebieden voor taalgebruik liggen.

Vormen van afasie

De hersenaandoening ziet er bij iedereen anders uit. Hoe afasie zich uit is afhankelijk van zaken als de plaats en ernst van het hersenletsel en het vroegere taalvermogen. Maar ook iemands persoonlijkheid speelt hierbij een rol. Sommige mensen hebben met name moeite met het vinden van de juiste woorden en kunnen niet op de naam van iets komen, maar zij begrijpen gesproken en geschreven taal wel goed. Anderen gaan juist heel veel en snel praten, maar wat zij zeggen is door de lange zinnen niet te begrijpen. Ook zijn er mensen die veel moeite hebben om iets te gaan zeggen. Zij komen niet goed op gang of kunnen de juiste klank niet vinden en gebruiken korte zinnen. Anderen hebben moeite met praten, maar kunnen ook bijna niet begrijpen wat anderen zeggen. Mensen met afasie zijn vaak nog net zo intelligent als voordat ze het hersenletsel kregen. Ze kunnen alleen niet alles meer onder woorden brengen of begrijpen. Dit maakt afasie extra frustrerend voor zowel degene met de aandoening, als zijn of haar omgeving.

Herstel van afasie

In de eerste drie maanden na het ontstaan van afasie is er vaak spontaan herstel van de taal, maar volledig herstel is er zelden of bijna nooit. Maar oefenen, telkens weer proberen en volhouden kan wel zorgen voor wat verbetering. Ook logopedisten kunnen helpen bij het begrijpen, lezen en schrijven.

Hoe help je iemand met afasie?

Vergeet niet dat mensen met afasie nog steeds net zo intelligent zijn als voordat zij deze hersenaandoening kregen. Spreek ze dus niet kinderlijk aan en behandel ze ook niet anders dan je eerst deed. In plaats daarvan kun je op de volgende dingen letten:

  • Communiceer duidelijk en praat wat langzamer dan je gewend bent. Ook gebaren kunnen helpen.
  • Spreek in korte en duidelijke zinnen.
  • Stel één vraag per keer. Vraag dus niet: ‘Wil je koffie, thee of water?’, maar vraag of iemand water wil.
  • Om je zin te verduidelijken kun je bepaalde woorden met je stem benadrukken. Leg de nadruk op de woorden die belangrijk zijn om een vraag te begrijpen.
  • Geef mensen de tijd om op woorden te komen. Ga niet in plaats van iemand praten en probeer niet te veel aan te vullen. Help ze pas als er zelf echt niet uitkomen.
  • Begrijp je niet wat een ander zegt door een stortvloed aan worden? Probeer iemand dan te remmen en geef ook aan dat je het niet begrijpt. Iemand kan dan proberen langzamer te praten, of een andere formulering te gebruiken.
  • Twijfel je of wat jij zegt overkomt? Vraag het dan! Controleer of je echt begrepen wordt als er ‘ja’ gezegd is.
  • Kom je er niet uit? Dan kun je natuurlijk ook altijd navraag doen bij de familie. Zij hebben vaak contact met een logopedist die hen vertelt waarop gelet moet worden bij communicatie.

Bron | Hersenstichting, Amphia Ziekenhuis, Afasietherapie.nl, NHS

Nynke KooyGetty Images/fStop

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden