Dáárom stoppen veel bibliotheken met het uitdelen van boetes. Beeld Getty Images/Tetra images RF
Beeld Getty Images/Tetra images RF

Bibliotheken schaffen boetes af: ‘We gaan uit van vertrouwen’

Bij steeds meer bibliotheken hoef je geen boete meer te betalen als je een boek te laat terugbrengt. Waarom niet? De directeur van de Vereniging voor Openbare Bibliotheken: “Boetes kunnen een reden zijn waarom mensen niet meer naar de bibliotheek gaan. Die drempel willen we wegnemen.’’

Bij steeds meer Nederlandse bibliothekenhoeven leden helemaal geen boete meer te betalen als boeken te laat of helemaal niet worden ingeleverd. Dat geldt ook voor leden met een duurder plusabonnement. Zij konden al extra veel boeken lenen met een langere uitleenperiode. Extra pluspunt is nu dat ze niet hoeven te betalen als ze boeken te laat inleveren.

Dáárom zijn boetes bij sommige bibliotheken afgeschaft

Waarom doen bibliotheken dit? We belden met Klaas Gravesteijn, directeur van de Vereniging voor Openbare Bibliotheken. Hij zegt: “In 2014 is de proef gestart met twee bibliotheken die stopten met het uitdelen van boetes. Zestig procent van de bibliotheken leent tegenwoordig boeken boetevrij uit. Het achterliggende idee is dat een boete geen belemmering meer is om boeken te lenen. We denken daarbij vooral aan gezinnen waarin de kinderen nogal eens vergeten boek terug te brengen. Die kosten kunnen behoorlijk oplopen. En dat kan een reden zijn waarom mensen helemáál niet meer naar de bibliotheek gaan. We willen de drempel om boeken te lenen wegnemen en verdere ontlezing voorkomen.”

Gravesteijn stipt ook een ander belangrijk punt aan: de andere functie die bibliotheken kunnen hebben. “Op het gebied van laaggeletterdheid bijvoorbeeld. Je kunt in veel bibliotheken taalcursussen volgen en je een leven lang blijven ontwikkelen. Als mensen door een boete helemaal niet meer komen, moeten ze ook deze voorzieningen missen. Dat willen we niet.”

Boeken die verdwijnen

En hoe zit het met populaire boeken die eventueel niet worden teruggebracht? “We gaan uit van vertrouwen. De meeste lezers verlengen hun boeken of brengen ze op tijd terug. Het overgrote deel van de bibliotheken dat geen boetes meer uitdeelt, heeft hier positieve ervaringen mee. We zien dat de kans bijzonder klein is dat iemand een boek helemaal niet terugbrengt. Populaire boeken (zoals sprinters, die je maar korte tijd kunt lenen) worden vooral geleend door leden die al veel lezen. Daardoor zijn zij betrokken en loyaal richting de bibliotheek. Ben je te laat met inleveren? Dan krijg je daar bericht van. Er verdwijnen ook steeds meer beveiligingspoortjes, omdat dat systeem kostbaar is en boeken zelden zomaar worden meegenomen. En als er eens een keer een boek verdwijnt, dan zeg ik: fijn dat iemand dat boek kennelijk zo graag wil lezen.”

Saskia WinkensGetty Images/Tetra images RF

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden