Vreemdgaan een taboe? Steeds meer zestigplussers doen het

Deel dit artikel:

Ze blijken aanzienlijk meer vreemd te gaan dan de generaties onder hen; zestigplussers lusten er wel pap van. Een taboe? Niet echt: vaak blijkt het zelfs goed voor de relatie: “Ik hou van mijn man en ben gek op mijn minnaar.”

Nee, ze had het niet gepland. Het was haar overkomen, hoe gek dat misschien ook klinkt. Antoinette (58, werkt bij de overheid) ging na een lange dag werken nog wat drinken met collega’s. Zoals ze dat al jaren deed. Die wekelijkse borrel haalde iedereen even uit de werksleur en was het moment dat ze het ook eens over iets anders hadden dan beleidsstukken. Ze raakte in gesprek met haar tien jaar jongere manager over muziek en hun beider voorliefde voor Elvis. Het gesprek was leuk, ze bleven nadat iedereen weg was nog lang aan de bar hangen en aan het einde van de avond kuste hij haar gedag. “Ik was helemaal niet op zoek naar iemand anders, of naar een avontuurtje, maar zijn kus brak iets in me open. Toen ik zijn lippen eerst op mijn wang voelde en daarna op die van mij, leek het alsof ik tegelijk werd opgetild en door mijn voeten zakte. Ik had meer dan dertig jaar geen andere man gekust, geflirt altijd afgehouden. Maar door hem liet ik me zomaar kussen. Zijn woorden hadden me beroerd, hij had iets zachts, kwetsbaars, iets wat ik nog niet eerder bij hem had gezien. In die twee uur dat we zaten te praten, was ik verliefd op hem geworden, zonder dat ik het doorhad. Zijn kus was niet ongemakkelijk of opgedrongen, eerder vertrouwd. Op de fiets naar huis voelde ik me een andere vrouw. Dat was ruim twee jaar geleden. Nu spreken we om de paar weken af, in het geheim. Mijn man en zijn vrouw weten daar niks van.”

Verliefd op school

Ook Karin (62, docent) spreekt om de paar weken af met haar minnaar, toevallig ook een collega. Haar affaire begon twee jaar geleden, toen ze overstapte naar een andere school. Van een relatief kleine school kwam ze terecht op een scholengemeenschap met zeventienhonderd leerlingen. “De eerste dag verdwaalde ik. Ten einde raad stapte ik bij een collega de klas binnen om de weg te vragen. Dat was het begin van wat ik dacht dat gewoon een collegiale vriendschap zou worden, maar eindigde in een verhouding. Dat was overigens geen verrassing. Ik ging al maanden met plezier naar mijn werk, initieerde steeds vaker projecten op school die we samen konden doen. Ik zag bij hem dezelfde blijdschap in zijn ogen als we samen waren, of misschien was het de hunkering die ik herkende. De manier waarop hij mijn arm vastpakte, de boeken die hij voor me meebracht om te lezen, zijn hand op mijn rug als ik zijn lokaal verliet; er zat een liefde in die me verwarde, maar die me ook blij maakte en naar hem deed verlangen. Toen hij op een dag vroeg of ik met hem mee wilde gaan, wist ik dat het niet om koffiedrinken ging.”

Intimiteit én spanning

Antoinette en Karin zijn niet de enige vijftig- en zestigplussers met een affaire. Niet alleen gebruiken steeds meer ouderen Second Love en Tinder, uit een Amerikaans onderzoek van Institute for Family Studies blijkt ook dat zestigplussers vaker vreemdgaan dan mensen onder de zestig. In 2000 was de situatie nog omgekeerd, maar nu gaat naar schatting 28 procent van de mannelijke en vijftien procent van de vrouwelijke zestigplussers vreemd. Ter vergelijking: bij de groep van 35 en jonger is dat twintig en vijf procent. Het is een 
opmerkelijke verschuiving, want waarom storten senioren zich in een affaire? Je zou kunnen denken dat ze in die levensfase wel zo’n beetje weten wat ze willen en dat ze voor zichzelf hebben uitgevogeld hoe ze hun leven willen inrichten. Dat ze op alle vlakken, ook relationeel, min of meer gesetteld zijn. Volgens onderzoekers is een van de redenen voor deze trend – want daar kunnen we gerust van spreken – dat zestigplussers opgroeiden tijdens de seksuele revolutie en daardoor niet afwijzend staan tegenover seks buiten het huwelijk. De stap om na zoveel jaar huwelijk alsnog bij een ander in bed te stappen, is dan wellicht niet zo groot. Maar waarom dan juist nu, en niet pak ’m beet tien of twintig jaar eerder? Wat is er de afgelopen jaren gebeurd met de zestigplusser? Onze ouders en grootouders waren heel andere zestigplussers dan wij nu. Aan het begin van en halverwege de vorige eeuw was je bejaard als je de zestig aantikte, maar nu staat iemand van zestig nog midden in het leven. Zestigplussers zijn fit, gezond, werken nog volop en hebben een groot sociaal leven. Niet voor niks wordt gezegd dat zestig het nieuwe veertig is. De laatste levensfase? Ze beginnen net! En dat betekent niet dat ze meteen de scheidingspapieren aanvragen, want de intimiteit van een lange relatie is hen veel waard, maar de spanning kan wel wat worden verhoogd.

Ik ga vreemd, dus ik besta

Je leven verrijken met een affaire, kan dat naast je relatie? Als je lang samen bent, zijn er vaak veel patronen die moeten worden doorbroken. Je bent niet meer dat gezin dat je vroeger was, maar ook als mens en partner ben je veranderd. Sommigen nemen daar genoegen mee, maar niet iedereen wil of kan dat. Als die intimiteit er niet meer is als geliefden, is het niet zo raar dat je 
ontvankelijk bent voor iemand anders die dat gevoel wél bij je oproept. En dat maakt de stap naar een affaire misschien wel minder groot. Seksuologe Esther Perel zag deze trend ontstaan. Letterlijk in haar praktijk, waar opvallend veel ouderen kwamen die relatieproblemen hadden omdat een van hen een affaire had gehad. Volgens haar keren mensen die vreemdgaan zich niet altijd af van hun partner, maar van de persoon die ze zelf zijn geworden. Ze zijn dus niet zozeer op zoek naar een andere persoon, maar meer naar een andere zelf.
Antoinette: “Dat zijn kus me zo raakte, was omdat ik me weer mijn jongere ik voelde. Ik had een interessant gesprek gehad met een leuke man, wanneer was dat voor het laatst gebeurd? Wanneer had er iemand écht naar mij gekeken, geluisterd? Mijn man en ik werken allebei hard, ergens in de loop van de jaren hebben we ons erbij neergelegd dat dat ten koste gaat van onze relatie. Het bekende ‘broer en zus’-verhaal. Het ging lang goed, ook omdat we een druk gezin hadden met vier kinderen, maar nu die allemaal het huis uit zijn, was er ruimte. Letterlijk en figuurlijk. Ik ging nadenken over de keuzes die ik had 
gemaakt in mijn leven, over de vrouw die ik was en die ik was geworden. Met mijn man kon ik daar moeilijk over praten, die had zoiets van: wat bedoel je? En toen was er dus die kus. Ik voelde, ik leefde, het was heerlijk.” Ze besloot, samen met haar minnaar, om gewoon maar te kijken welke kant het op zou gaan. Hun intentie is niet dat ze bij hun partners weg willen, maar dat ze willen genieten van elkaar. “Ik verantwoord het voor mezelf door te denken dat het ook goed is voor mijn relatie. Ik zit lekker in mijn vel, voel me gewild, geliefd. Daar heeft mijn man ook profijt van.”

Verlangen naar aandacht

Dat na de storm van werken, leven opbouwen, gezin en zorgen voor de kinderen, veel zestigplussers elkaar ‘kwijtraken’ is niet zo heel raar. Het is voor velen het moment dat ze naar hun partner kijken en denken: o ja, jij bent er ook nog. En in diezelfde gedachtestroom denken ze dan: wat wil ik nog? Seksuoloog Esther Perel zegt in haar TedTalk dat verhoudingen minder over seks gaan en meer over verlangens. Verlangen naar aandacht, verlangen om zich bijzonder en belangrijk te voelen.
Karin: “Ik was bijna vergeten hoe het is als een man je aanraakt, écht aanraakt. Door mijn minnaar voel ik me weer vrouw, terwijl ik me gek genoeg nooit géén vrouw heb gevoeld. Maar omdat het zo ontzettend spannend was, in alle opzichten, leek het wel alsof al mijn zintuigen open stonden. Ik deed iets wat eigenlijk niet mocht, met een man die niet de mijne was. Toen zijn vingertoppen over mijn blote huid gleden, werd ik misselijk van de spanning. En het feit dat ik met hem iets stiekem doe, maakt de hunkering naar hem alleen nog maar groter. In die zin ben ik gretig geworden naar zijn liefde.” Wat haar opviel, is hoe open haar vriendin reageerde toen ze over haar verhouding vertelde. “Ik had een preek verwacht, maar kreeg begrip. Sterker nog: een paar jaar geleden had zij ook een affaire gehad. Ze snapte mijn verlangen naar aandacht, dat gevoel dat iemand je bijzonder vindt. Als je dertig jaar bij elkaar bent, moet je echt je best doen om de ander dat gevoel te geven. Mijn man kan dat niet meer, mijn 
minnaar wel.”

Open en bloot
Dat het niet altijd in het geheim hoeft, bewijst Karla (56, marketeer), die sinds kort een open relatie heeft met de man met wie ze dertig jaar samen is. Twee jaar geleden werd ze verliefd op een man die ze op een feestje had leren kennen. Ze hield het eerst af, maar het gevoel liet zich moeilijk wegstoppen, dus ze besloot open kaart te spelen met haar man. “Natuurlijk vond ik dat moeilijk om te zeggen en was mijn man gekwetst. Maar er was ook wederzijds begrip. En het zette aan tot denken: wat betekent onze relatie voor ons? Wat willen we nog? We spraken naar elkaar uit dat we elkaar niet wilden verliezen, maar dat we de ander ook vrij zouden laten om bepaalde dingen uit te zoeken. En dat ben ik gaan doen. De man in kwestie zie ik nu om de paar weken. We hebben het leuk, de seks is geweldig en het voelt goed omdat ik het niet stiekem hoef te doen. Ook ontdekte ik dat je dus meer dan één 
iemand kunt liefhebben, dat het heel goed naast elkaar kan bestaan. Ik hou van mijn man en ben gek op mijn 
minnaar. Een open relatie is voor ons overigens geen vrijbrief om zomaar met Jan en alleman het bed te delen. We gaan uiterst voorzichtig met elkaar en elkaars gevoelens om.”

De gunfactor

De vraag is: is het erg? Is het erg dat je op je zestigste verliefd wordt en daarin meegaat? Zorgt een affaire voor een breuk of juist voor een boost? De relaties van Antoinette, Karin, en Karla varen er wel bij. De onrust die ze hadden is weg, wat ze misten is opgevuld. Weliswaar niet door hun eigen man, maar maakt dat iets uit? Karin: “Ergens denk ik wel dat mijn man vermoedens heeft, maar dat na al die jaren onze liefde zo groot is dat we elkaar dit gunnen. Hij mij mijn avontuurtje, ik hem de rust die voor hem zo belangrijk is. Was dit vijftien jaar eerder gebeurd, dan weet ik bijna zeker dat we waren gescheiden. Nu kan het naast elkaar bestaan. Ik vind mezelf ook een leuker mens geworden het afgelopen jaar. Dat viel mijn man ook op. Die zei laatst: ‘Je straalt zo.’ En nee, dan 
voel ik me niet schuldig, maar ben ik oprecht blij dat we nu op deze manier onze relatie kunnen invullen. Het klinkt ongetwijfeld vreselijk, maar het is echt een win-winsituatie.”

Tekst | Saskia Smith
Beeld | Caroline Cracco

Dit is afkomstig uit Margriet 2018-33. Bestel deze editie na via magazine.nl.

Ook leuk en interessant om te lezen

Artikelen van Margriet ontvangen in je mailbox? Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.