Relatietherapie: ‘Ik kan niet doen alsof het gezellig is bij haar ouders, want dat is het niet’

Deel dit artikel:

Pinterest

Stephen (50) – gescheiden en vader van twee dochters (18 & 20) uit zijn eerste huwelijk – woont sinds drie jaar samen met Lucy (51). Zij heeft een dochter van 16 en een zoon van 19 uit een eerder huwelijk. “We zijn nu drie jaar samen en al drie jaar zie ik als een berg tegen die kersttoestand op.”

Stephen en Lucy zijn in therapie, omdat ze het moeilijk hebben met hun samengestelde gezin. En met name met de invloed van hun vorige partners daarop. “Ik heb al het idee dat we altijd met iedereen rekening moeten houden,” vertelt Stephen. “Want wij zijn immers de schuldigen die ervoor zorgden dat twee ‘gelukkige’ gezinnetjes werden opgebroken… Omdat wij verliefd op elkaar werden.”

Verplicht kerst vieren

“Met Kerst lijkt dat allemaal nog schrijnender te worden, omdat de verschillende grootouders zich er ook nog mee gaan bemoeien. Ze verwachten dat we een dag met het hele gezin komen opdraven. Want op die dagen moet je met de familie bij elkaar zijn. Dat lukt dus niet met vier stellen grootouders. En met kinderen die langzamerhand ook relaties krijgen en ook bij díe ouders verwacht worden.

De ouders van Lucy zijn hier heel dwingend in. Ze verwachten dat Lucy er is met haar twee kinderen. Ik mag mee en eventueel mijn dochters ook. Dat laatste kan natuurlijk helemaal niet. Mijn meiden willen met kerst hun moeder niet alleen laten. Ze zouden wel even naar ons toe willen komen tijdens één van de kerstdagen, maar wij zijn er alleen tweede kerstdag. Want de eerste brengen we verplicht door bij de ouders van Lucy. Ik heb dat nu twee jaar gedaan omdat Lucy het zo belangrijk vindt, Maar dit jaar doe ik het echt niet meer. Dat heeft verschillende redenen.”

Voortdurende spanning

“Allereerst voel ik dat de ouders van Lucy mij niet mogen. Ze hadden en hebben een sterke band met Lucy’s eerste man. Ze hebben het nog regelmatig over hem in mijn aanwezigheid. Ik voel dan duidelijk hoezeer ze het oneens zijn met Lucy’s beslissing om voor mij te kiezen. Ze zouden veel liever Lucy en de kinderen zonder mij uitnodigen. Of zelfs met Bram, haar eerste man. Lucy voelt dat natuurlijk ook en daarom heeft ze er altijd een punt van gemaakt, dat ze alleen zou komen als ik ook werd uitgenodigd.

Voor Lucy is het ontzettend belangrijk dat haar ouders onze relatie accepteren en dus moet ik mee. Maar ik voel me duidelijk niet welkom en ik ben te oud om daar een hele dag mooi weer te gaan zitten spelen en te doen of het zo gezellig is. Dat is het namelijk helemaal niet. Je voelt voortdurend die spanning. De kinderen vinden er ook geen zak aan. Zo heeft Finn, de oudste, al laten weten dat hij eerste kerstdag bij de ouders van zijn vriendin wil doorbrengen. Ik vind dat dat moet kunnen en dat Lucy hem die ruimte moet laten.”

‘Hij kan het toch voor mij doen…’

‘Ik kan me wel voorstellen dat Stephen er tegenop ziet om naar mijn ouders te gaan met kerst. Hij voelt zich daar niet echt welkom,’ zegt Lucy. “Maar hij zou het toch voor mij kunnen doen? Wat vraag ik nou helemaal van hem. Om een dag, wat zeg ik, een halve dag, vanaf de lunch met mijn familie door te brengen. Zijn ex-vrouw viert eerste kerstdag ook met haar familie, dus zijn kinderen hebben toch elders verplichtingen en voor mijn ouders is dit zo belangrijk.

Zij hebben veel verdriet gehad van mijn scheiding. Het was voor hun een grote stap om te accepteren dat ik voor Stephen koos en bij Bram weg ging. Bram was kapot van onze scheiding. Hij heeft in die periode veel contact gehad met mijn ouders. Voor steun, maar ook in de hoop dat zij mij van gedachten konden laten veranderen. Hij had zich tot dan toe niet echt ongelukkig gevoeld in onze relatie en hij wilde ervoor vechten. Vooral ook in het belang van de kinderen.

Houden van

“Mijn ouders hebben mijn keuze uiteindelijk aanvaard en doen echt hun best om Stephen te leren kennen. Als hij nu afhaakt met kerst is dat voor hun een teken dat hij niet bereid is om rekening met mij te houden. Dat denken ze toch al. Ze weten dat wij het niet makkelijk hebben en ik denk ook dat ze nog altijd hopen dat Bram en ik weer bij elkaar komen. Dat gaat niet gebeuren. Bram heeft inmiddels ook een andere relatie en ondanks onze problemen houden Stephen en ik veel van elkaar. ‘Maar,’ zegt mijn moeder dan: ‘Als hij van je houdt, waarom kan hij het dan niet opbrengen om dit voor jou te doen?’”

Proberen om een normaal gezin te vormen

“Zijn plan is nu dus dat hij alleen thuisblijft en ’s avonds met zijn ex en de kinderen gaat eten. Tweede kerstdag wil hij dan met mijn kinderen thuisblijven. Wat ik raar vind. Als hij zijn kinderen wil zien kunnen ze toch tweede kerstdag of kerstavond naar ons toe komen. Hij wil niet gebonden zijn aan een traditie die door niemand meer leuk gevonden wordt, volgens hem. Zelfs niet door mijn moeder, ‘die alleen maar loopt te sloven’. Door zijn opstelling, wil mijn zoon nu ook plotseling niet meer mee. Uiteindelijk heb ik hem zover gekregen dat hij toch even komt en dan voor het kerstdiner naar de ouders van zijn vriendinnetje gaat.

Weet je, mijn moeder was er altijd voor mij. Toen de kinderen klein waren paste ze drie dagen per week op hen als ik werkte. Ze vraagt heel weinig, maar dit is zo belangrijk voor haar. En ook voor mij. We doen zo ons best, Stephen en ik, om weer een zo normaal mogelijk gezin te vormen met de kinderen. Ik vind het vreselijk om kerst dan gescheiden te vieren.”

De therapeut: ‘Nieuwe partner krijgt kinderen cadeau’

“Het grote verlangen van gescheiden ouders is om met een nieuwe partner en de kinderen weer een ‘gewoon’ gezin te vormen,” legt relatietherapeut Annette Heffels uit. “Een gezin waarin zij en de kinderen zich gelukkig voelen. De werkelijkheid is weerbarstiger. De nieuwe partner krijgt kinderen cadeau, voor wie hij niet gekozen heeft en die niet op hem zitten te wachten. Zij hebben al een vader en een moeder. Die ouders houden invloed in hun leven en in dat van het nieuw samengestelde gezin. Normaal gesproken is een gezin een omheind gebied met hekjes naar de buitenwereld die geopend kunnen worden als daar behoefte aan is. Maar ze kunnen ook dicht. In een samengesteld gezin is er altijd iemand die met recht van buitenaf die hekjes kan openen, want hij is de andere ouder.”

De stiefouder is geen gewone ouder

“Maar ook binnen het nieuwe gezin is de stiefouder geen gewone ouder. Hij heeft niet die geschiedenis met de kinderen. Wanneer de ‘echte ouder’ het gevoel heeft dat de nieuwe partner tussen haar en de kinderen instaat, of ze bekritiseert, dan zal die altijd partij kiezen voor de kinderen. ‘Ik kan niet anders, want zij zijn van mij afhankelijk’, hoor ik dan van ouders die zich verscheurd voelen tussen hun kind en hun nieuwe partner. Niet voor niets zijn kinderen een belangrijke reden om bij elkaar te blijven in een eerste huwelijk. Terwijl ze vaak de oorzaak zijn van het uit elkaar vallen van een samengesteld gezin.”

Kerstconflict

“Ik ben niet verbaasd dat het thema kerst ineens als een groot probleem opduikt in het samengestelde gezin van Lucy en Stephen. Want ook in dit conflict gaat het over liefde en vertrouwen: Wat heb jij voor mij over en ben je bereid rekening te houden met wat ik voel? Dit keer is het nog ingewikkelder. Want het gaat niet alleen over de loyaliteit naar de eigen kinderen en het gevoel van schuld of verantwoordelijkheid naar de ex-partner. Ook de loyaliteit van Lucy naar haar ouders speelt een belangrijke rol. Mijn eerste stap is om Lucy en Stephen te helpen om echt te luisteren naar wat er in de ander omgaat. Zonder hem of haar onmiddellijk te onderbreken met de eigen mening. Lucy vertelt Stephen over haar behoefte aan acceptatie door haar ouders.

Ze wil hen laten zien dat ze geen slecht mens is dat haar gezin in de steek heeft gelaten. Ze maakt hem ook deelgenoot van haar angst dat ze het niet zullen redden samen en dat Stephen de band met zijn ex-vrouw weer aanhaalt. Stephen kan haar uitleggen dat hij zich ook bedreigd en onveilig voelt. Vooral wanneer hij merkt dat de ouders van Lucy de band met Bram en het verleden zo koesteren.”

Verrassende oplossing

“Als dit alles is uitgesproken, bedaart de strijd en bedenken Stephen en Lucy een verrassende oplossing. Lucy biedt haar ouders en haar zus aan dat zij dit jaar een kerstdiner organiseert bij haar thuis. Voor haar ouders is dit rustiger, de volwassen kinderen kunnen binnenlopen en weer hun eigen weg volgen en Stephen voelt zich minder buitenstaander, omdat hij in zijn eigen huis is. Het zou het begin kunnen zijn van een nieuwe traditie die past bij de fase van hun gezin.”

Beeld| iStock

Dit artikel verscheen eerder in Margriet 2018-53. Je kunt deze editie nabestellen via magazine.nl.

Artikelen van Margriet ontvangen in je mailbox? Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.