Nog nooit verteld: ‘Ik wilde geen travestiet als echtgenoot’

Deel dit artikel:

Veertig jaar geleden verbrak Jolanda (64) de verloving met haar jeugdliefde, toen hij haar vertelde zich soms als vrouw te verkleden. Nog altijd heeft ze spijt.

“Onlangs las ik weer een artikel waar ik de hele avond buikpijn van had. Het ging over een transseksueel. Over een vrouw die was geboren als man. Ze trouwde en kreeg kinderen en realiseerde zich pas rond haar veertigste dat zij in een verkeerd lichaam zat. Ze besloot haar leven om te gooien. Alle operaties die nodig waren onderging ze. Voor haar echtgenote was dat niet eenvoudig – maar ze hield van haar partner en bleef die steunen door dik en dun. Ondanks dat ze nu in een lesbische relatie zat en hun kinderen plotseling twee moeders hadden. Ik krijg het altijd koud van dit soort verhalen. Ik ervaar ze als een regelrechte aanval op mij. Ik voel me dan in mijn hemd staan en alsnog, al is het decennia later, tekortschieten. Kijk deze vrouw eens, die was er wél voor haar geliefde. En mijn situatie was nota bene lang niet zo ingewikkeld! Als ik het over kon doen, had ik mijn eerste vriend heel anders opgevangen. Maar wist ik veel, als meisje van 22… Sinds mijn puberteit had ik al een oogje op Hans, mijn buurjongen en vier jaar ouder dan ik. Ik hield hem in de gaten vanuit mijn slaapkamer, als hij in de tuin aan het werk was bijvoorbeeld. Ik vond hem verschrikkelijk knap. Mijn seksuele gevoelens waren nog niet ontwaakt, toch kon ik enorm genieten van het begluren van de spieren op zijn bovenlijf. Toen ik achttien was, zag hij mij eindelijk staan en we kregen verkering. Wat was ik verliefd. Zo gek als op Hans ben ik later nooit meer op iemand geweest. Hij was absoluut mijn grote liefde.”

Jurken passen

“We zouden trouwen. Toen de datum naderde, werd hij stiller. Ik begreep het niet, ik was bang dat hij zich aan het bedenken was. Telkens als ik hem vroeg wat er was, wuifde hij me weg. Tot hij op een avond zei dat hij wilde praten. Ik zie hem nog zitten, op de rand van mijn bed. Bleek, teruggetrokken, happend naar adem. Hij vertelde me dat hij weleens de kleding van zijn zussen of moeder aantrok. Als hij alleen thuis was, paste hij hun jurken. Daar voelde hij zich fijn in. Hij maakte zich dan ook op. Het gaf hem rust, zei hij. Hij deed dit al sinds zijn vijftiende. Waarom, dat snapte hij zelf ook niet. Hij had vaak geprobeerd om ermee te stoppen, maar dat lukte niet. Het woord travestiet viel; ik had het daarvoor nog nooit gehoord. Terwijl hij vertelde, had ik geen woord gezegd. En ik begreep er helemaal nietsvan. Waarom zou een man in hemelsnaam vrouwenkleren willen dragen? Dat was toch idioot? En hoezo kon hij hier niet mee stoppen; hij dacht hier toch niet mee door te gaan als we getrouwd waren? Wilde hij dan soms míjn kleren aan? Mijn maag speelde op bij het idee. In de weken erna hebben we er veel over gepraat. Of nou ja, over probéren te praten. Hans, die meer over het onderwerp wist, benadrukte dat meer mannen dit hadden en dat het heus niet erg of eng was. Met hoe meer vuur hij dit vertelde, hoe meer ik dacht: ik zie dit totaal niet zitten.”

Zwartgeverfde ogen

“Achteraf vind ik het ongelooflijk dapper dat hij zo eerlijk was. Ga er maar aan staan, zoiets vertellen aan je aanstaande bruid, zeker in het kleine, wereldvreemde dorp waarin wij woonden. Het pleit voor hem dat hij er open over was, niet met mij wilde trouwen als ik zijn geheim niet kende. Hij beloofde me dat hij ervoor naar een psychiater zou gaan, als ik dat wilde. En dat als die aandrang van hem niet over ging, hij zou zorgen dat ik er niets van merkte en ik er nooit mee zou worden geconfronteerd. Ik was bijna om, tot ik een domme vergissing maakte. Ik zei dat ik hem een keer wilde zien, verkleed als vrouw. Ik wilde weten hoe hij er dan uitzag. En misschien dat ik hem dan beter zou kunnen begrijpen? Hans aarzelde, terecht: het zou hem vreselijk kwetsbaar maken voor mijn afwijzing. Maar hij stemde toe, uit liefde voor mij. Drie weken voor ons trouwen kwam ik op een avond bij hem. Er was niemand, ik had mezelf – met zijn medeweten – in het huis toegelaten. Langzaam en nerveus liep ik de trap op naar zijn slaapkamer. Daar zat hij. Met panty’s en een jurk aan. Zijn haar wild. Rode lippen, zwartgeverfde ogen. Hans, mijn Hans, maar dan de vrouwelijke versie. Hij zat er heel verlegen, als een angstig vogeltje. Een vogeltje dat ik kon maken of breken. En ik was niet in staat om ermee om te gaan. Ik werd overvallen door schrik, walging en afschuw. Ik wilde iets tegen hem zeggen, maar de woorden kwamen niet. Ik heb een paar minuten naar hem staan kijken, toen ben ik er als een haas vandoor gegaan. De volgende dag heb ik de verloving verbroken. Niemand begreep het. Mijn ouders hebben me er eindeloos over doorgezaagd, maar ik liet niets los en liet me ook niet ompraten. Hoewel het mijn eigen hart ook brak, wist ik dat ik niet vol overtuiging ja tegen deze man kon zeggen. Ik was mijn respect voor hem verloren. Niet lang hierna is Hans uit ons dorp vertrokken. Drie jaar later trouwde ik met iemand anders. Iemand met wie ik een gezin heb, en van wie ik ook hou. Maar zoals het met Hans was, is het nooit geweest. Mijn hart is hem altijd blijven missen. En toen de tijden veranderden, er meer openheid kwam en er over travestie op tv werd gesproken, heb ik vaak gedacht: ik had Hans hierom niet moeten veroordelen. Ik had er voor hem moeten zijn. In goede en in slechte tijden. We hielden van elkaar, we waren er wel uitgekomen. Denk ik, hoop ik. Maar ik heb de kans verbruid. Ook Hans is getrouwd, weet ik. Met een vrouw die hem kennelijk wel kon accepteren zoals hij is. Of zou hij haar niet meer in vertrouwen hebben durven nemen, na wat ik heb gedaan? Ik hoop dat hij gelukkig is. Dat hij zichzelf kan, mag en durft te zijn. Op welke manier dan ook.”

Interview | Lydia van der Weide
Foto | iStock

De namen in deze tekst zijn vanwege privacyredenen gefingeerd. Ook (anoniem) een geheim delen? Er wordt integer en vertrouwelijk met je bericht omgegaan. Mail naar Lydia van der Weide: redactie@margriet.nl.

Dit is afkomstig uit Margriet 2017-11. Deze editie nabestellen? Dat kan via Tijdschrift365.nl.

Lees ook:

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox? Schrijf je in op Margriet.nl/nieuwsbrief

Redactie Margriet