Nog nooit verteld: ‘Ik werd als kind verwaarloosd’

Deel dit artikel:

Maria bracht haar jeugd door in Suriname, waar haar vader een school oprichtte voor inheemse kinderen. Maar zijzelf, haar broer en zusjes werden ernstig verwaarloosd.

“Sinds vijf jaar heb ik de liefste vriend van de wereld. Bij hem voel ik me veilig. Daarvoor was ik voortdurend op de vlucht. Ik droeg veel verdriet 
en woede met me mee, maar durfde daar niet naar te kijken. Het was mijn vriend die suggereerde dat ik in therapie moest gaan. Hij voelde aan dat er iets bij mij in de knoop zat. Dat heeft me veel goeds gebracht. Voor het eerst heb ik over mijn jeugd durven praten. Mijn jeugd, die zo donker en somber was dat ik hem wilde verdringen. Dat gaat niet, weet ik nu. Alleen als je je verleden onder ogen durft te zien, kun je echt gelukkig worden. Toen mijn ouders elkaar ontmoetten, in 1969, waren ze ervan overtuigd dat ze soulmates waren. Beiden waren erg knap en droomden van een groots en meeslepend leven.

Depressief
Al snel kwam er een kink in de kabel: mijn moeder beviel van een kind met een klompvoetje. Dat vernietigde het ideale plaatje. Mijn moeder werd depressief, mijn vader raakte aan de drank, Ondanks dat mijn vader aangaf geen kinderen meer te willen, werd mijn moeder opnieuw zwanger. Van mij. Een geboortekaartje werd niet 
verstuurd, er ging alleen een kopie uit het trouwboekje in het rond, met een pijl naar het vakje waarin stond dat er een tweede kind was geboren. Dit zegt alles over hoe slordig mijn ouders met hun kinderen omsprongen. Na mij volgden er nog twee meisjes. Mijn moeder sliep de hele dag, mijn vader was veel weg. Wij liepen naakt rond, zonder eten. Ze lieten ons alleen thuis. Ik herinner mij een keer dat ik ze als kleuter ging zoeken in een kroeg met enkel een onderbroek aan.”

Leerachterstand
“Ze zaten er en werden razend toen ze me ontdekten. Natuurlijk hadden mensen om ons heen wel door dat het niet goed liep in ons gezin. Elke keer als het mijn ouders te heet onder de voeten werd, verhuisden we. Soms werd ik ’s ochtends wakker en wist ik niet waar ik was. Doordat mijn ouders welbespraakt waren, er goed uitzagen en het de tijdgeest van de hippies was, kwamen ze ermee weg. Letterlijk: mijn vader, docent, kreeg de kans om bij een inheemse indianenstam in Suriname een school op te richten. Van het ene op het andere moment werd ik van de kleuterschool geplukt en zaten we in het vliegtuig. Zes jaar was ik op dat moment. We gingen back to basic; voor mijn ouders betekende dat een leven met drank en marihuana, en hun eigen gang gaan. Ik zorgde voor mijn jongere zusjes en probeerde te overleven tussen de heftige dingen die we meemaakten, van overvallen tot live bevallingen aan toe. Achteraf is het niet te bevatten waar we allemaal aan werden blootgesteld. Onderwijs kregen we nauwelijks en toen we, zes jaar later, kort na de coupe van de legerleider Desi Bouterse, terug naar Nederland vlogen, hadden we allemaal een leerachterstand.”

‘We liepen weken in dezelfde kleding en waren mager en bleek’

Loyaliteit en schaamte
“Hoewel familie al snel in de gaten kreeg hoe verwaarloosd wij werden – we liepen wekenlang in dezelfde kleding, waren mager en bleek en 
ons huis was een puinhoop – werd er nog altijd niet echt ingegrepen. Soms werden we wel even opgevangen, maar dat was altijd tijdelijk. Dat komt ook doordat wij onze mond hielden over hoe het echt was. We hielden onze ouders de hand boven het hoofd. Uit loyaliteit maar ook uit schaamte. Ik kon alleen overleven door de werkelijkheid buiten te sluiten en in mijn hoofd een rustige wereld te creëren. Daarin werd eten mijn grootste vriend. Ik ontwikkelde een eetstoornis, omdat voedsel veiligheid voor mij betekende. Ik ging er raar mee om, bewaarde bijvoorbeeld van alles in de diepvries, zodat ik in nood wat zou hebben. Op mijn achttiende ben ik het huis uitgegaan. Mijn moeder was toen nog steeds depressief en zij en mijn vader zaten dagelijks aan de drank. Ik ben nog lang blijven hopen op een beetje liefde. Tegen beter weten in: de enige keren dat mijn moeder mij belde was wanneer de koffie op was en ze mij vroeg of ik dat wilde komen brengen. Toen ik een keer rond vijven langskwam en er Chinees bleek te zijn gehaald, mocht ik niet mee-eten. ‘Jij woont toch niet meer thuis?’ zei mijn vader. Ik ben getrouwd met mijn eerste vriendje. Een vlucht. Ik zie het achteraf vooral als huisje-boompje-beestje spelen. Mijn gevoel stond uit en ik conformeerde me aan het gewenste beeld. Over vroeger sprak ik nooit, ik schaamde me heel erg. Terwijl ik tegelijk zo boos en verdrietig was.

Eetstoornis
Mijn ouders zijn jong gestorven. Mijn vader viel dronken van de trap en de drank werd ook mijn moeder fataal. Mijn broer en zussen zijn in de psychiatrie terechtgekomen of verslaafd geraakt; er is onderling weinig contact meer. Alleen ik heb het gered. Door te overleven, mezelf af te sluiten en door te zetten. Toch waren er ook mooie momenten, doordat ik twee kinderen heb gekregen die de wereld voor mij betekenen en voor wie ik alles over heb. Daarnaast heb ik een leuke baan. Dat heb ik toch maar mooi voor elkaar gebokst, ondanks de leerachterstand van vroeger. En ik heb lieve vriendinnen. Maar mijn verzwegen verleden drukte als een loden last op mij. Sinds ik in therapie ben, voel ik me beter. Veel beter. Het is niet makkelijk om alles naar boven te halen. Het verdriet en de boosheid blijken reusachtig. Maar ik zie ook positieve kanten van wat mij overkomen is: ik ben een vechter en doorzetter geworden. Die houding heeft me ver gebracht. Tegelijk is het fijn om nu zachter te worden. Me te leren ontspannen. Niet altijd maar alert te zijn maar vertrouwen durven te hebben. En ik overwon mijn eetstoornis. Eindelijk ben ik de Maria aan het worden die ik echt ben, niet meer belast met schaamte en angsten.

Interview | Lydia van der Weide
Beeld| iStock

De namen in deze tekst zijn vanwege 
privacyredenen gefingeerd. Ook (anoniem) een geheim delen? 
Er wordt integer en vertrouwelijk met je 
bericht omgegaan. Mail naar Lydia van 
der Weide: redactie@margriet.nl.

Dit interview stond in Margriet 2018-39. Deze editie kun je nabestellen via Magazine.nl.

Twee keer per week de leukste nieuwtjes, mooiste verhalen en handigste tips & tricks in je mailbox – geselecteerd door de redactie van Margriet. Wil je dat ook? Schrijf je hier gratis in voor onze nieuwsbrief.