Isabel Allende: ‘Ik ben niet bang om de confrontatie aan te gaan als het om de liefde gaat’

Deel dit artikel:

75 jaar is de Chileens-Amerikaanse Isabel Allende inmiddels, maar schrijven geeft haar nog steeds energie. In haar nieuwe roman De winter voorbij is haar grote, warme hart voor 
vluchtelingen voelbaar. Een gesprek over eenzaamheid, optimisme, en de kracht van liefde.

Was het strenge vluchtelingenbeleid van Donald Trump de inspiratie voor uw nieuwe roman?
“Nee. Toen ik het boek af had, was hij wel kandidaat, maar nog niet tot president gekozen. Immigratie, mensenhandel, huiselijk geweld, het bestond allemaal al voor zijn komst, en de manier waarop daar door een deel van de bevolking over wordt gedacht ook. Maar door Trump is het negatieve gedachtengoed veel erger en opener geworden. Hij heeft de positie van toch al kwetsbare mensen verslechterd door ze allemaal in het verdachtenhoekje te plaatsen, te willen deporteren of door ze het land niet meer binnen te willen laten. Maar vluchtelingen zijn geen nummers. Het zijn mensen. Als je iemands gezicht ziet, een naam en het verhaal wat erachter zit kent, verandert dat alles.”

Trumps oplossing, het bouwen van een muur tussen Amerika en Mexico, is dus geen oplossing.
“Natuurlijk niet. Oplossen doe je door de problemen in het moederland van de vluchtelingen aan te pakken. In Europa waren geen Syrische vluchtelingen totdat daar een oorlog uitbrak. Waardoor er miljoenen mensen op drift zijn geraakt. Mensen die niets liever willen dan teruggaan naar hun moederland, maar 
die dat niet kunnen omdat de omstandigheden daar simpelweg onleefbaar zijn.”

Het onderwerp emotioneert u merkbaar.
“Dat komt ook door mijn eigen achtergrond als immigrant. Ik bewonder de veerkracht van mensen om hun trauma’s achter zich te laten en de kans op een nieuw, beter leven te grijpen. Maar als fictieschrijfster probeer ik geen boodschap over te brengen; ik vertel de verhalen waar ik iets bij voel, verhalen die belangrijk voor me zijn. Ik houd niet zo van preken. Als mijn werk mensen in hun hart raakt is dat geweldig, maar het is niet mijn uitgangspunt.”

Bent u ondanks alles toch optimistisch gestemd?
“Niet voor wat betreft deze jaren met Trump. Maar vanuit historisch oogpunt bezien ben ik dat wel. Ik ben midden in de Tweede Wereldoorlog geboren toen er alleen al in Europa vijftig miljoen (!) vluchtelingen op drift waren geslagen. Gedurende mijn lange leven heb ik gezien dat de mensheid altijd een stap vooruitzet. Nooit achteruit. Op dit moment bevindt Amerika zich – en daarmee ook de rest van de wereld – in een lange, donkere, koude winter. Maar regeringen komen en gaan en ook dit zullen wij weer overwinnen. Zolang we niet in een nucleaire oorlog verzeild raken met Noord-Korea.”

Uw boek begint met een uitspraak van de Franse filosoof Albert Camus: ‘Midden in de winter begreep ik eindelijk dat er in mij een onoverwinnelijke zomer huisde.’
“Ik ben zelf een politiek vluchteling, ik heb een rechtse dictatuur meegemaakt en de militaire coup in Chili, ik heb mijn dochter Paula verloren, ik ben tweemaal gescheiden, kortom, ik wil maar zeggen: ik ken die lange donkere winters in een mensenleven. Een paar jaar geleden ben ik na 28 jaar huwelijk van mijn tweede man Willie gescheiden. Een huwelijk eindigt niet als je de papieren hebt getekend, maar al veel eerder. Ik heb er jaren over gedaan om de knoop door te kunnen 
hakken, en in die jaren voelde ik mij emotioneel al erg eenzaam. Toen stierf mijn literair agent die als een moeder voor mij was, gevolgd door drie vriendinnen. En tot overmaat van ramp stierf ook mijn geliefde hond Olivia. Ik heb het grote huis verkocht waar Willie en ik in woonden en trok in een klein huisje met één slaapkamer; net groot genoeg voor mij en mijn andere hond. Gewoon een prettig, rustig leven, daar verlangde ik enorm naar. Dat ook mij weer een ‘onoverwinnelijke zomer’ wachtte, wist ik wel zeker.”

Eenzaamheid en verlies zijn ook thema’s in De winter voorbij.
“Door mijn eigen ervaringen was ik in staat om de drie hoofdpersonen in mijn boek, de Chileense Lucía Maraz, de Guatemalteekse vluchtelinge Evelyn Ortega en de Amerikaanse hoogleraar Richard Bowmaster 
gestalte te geven. Ze hebben alle drie een getraumatiseerde achtergrond en zijn eenzaam. Maar na een botsing in een vreselijke New Yorkse sneeuwstorm, kruisen hun paden elkaar en vinden ze solidariteit, vriendschap en uiteindelijk, liefde.”

Over liefde gesproken, u bent 75 en zegt openlijk: ik heb romantiek, seks en liefde gewoon nodig.
“Dat is ook zo. Ik heb veel geluk gehad, want ik heb de liefde weer gevonden! Sinds een jaar heb ik een prachtige relatie met een man in New York. Hij heeft zijn huis en inboedel inmiddels verkocht, en trekt over een paar weken in bij mij in San Francisco. Het enige wat hij meeneemt zijn z’n kleren en een fiets. Het is dus nog wel degelijk mogelijk, ook al ben je 75 jaar.”

Mag ik vragen hoe u hem heeft ontmoet?
“Roger hoorde een radio-interview met mij en stuurde een reactie naar mijn kantoor. Die beantwoordde ik en zo ontstond er een e-mailwisseling die steeds leuker en persoonlijker werd. Op een gegeven moment is hij mij elke ochtend een ’goedemorgen’-mailtje gaan sturen met een foto van de bloemen uit zijn tuin, of van zijn cappuccino. En elke avond stuurde hij een berichtje om mij welterusten te wensen. Vijf maanden lang mailden we alleen maar, hij was dus heel erg geduldig. Tot ik voor iets zakelijks naar New York moest en hij mij 
uitnodigde voor een lunch. We zaten nog niet of ik zei tegen hem: ‘Nou, vertel: wat is je intentie? Ik ben 75 jaar, ik kan geen tijd verspillen!’ Hij viel bijna flauw van schrik! Logisch, als hij zo direct tegen mij was geweest, had ik mijn tas gepakt en was ik weggerend. Maar hij bleek moedig genoeg te zijn om te blijven. Of het liefde op het eerste gezicht was? Ja! Ik voelde meteen een 
verbintenis en wist: dit is een goed, beschaafd mens met wie ik iets zou kunnen opbouwen. Zo is het gegaan. Nee, ik ben inderdaad niet bang om de confrontatie aan te gaan als het om liefde gaat. Wat is het ergste wat je kan overkomen? Dat je wordt afgewezen? So what!”

Is het anders, verliefd zijn op deze leeftijd?
“Helemaal niet. Het voelt alsof ik weer zeventien ben. Het enige verschil is dat je weet dat je nog maar weinig tijd hebt; er zit dus wel een zekere urgentie achter. Hoeveel jaren hebben we nog? Vijf? Tien misschien? En dan gaat de tijd ook nog zo snel.”

Die onoverwinnelijke zomer is duidelijk aangebroken!
Lacht: “Nou en of!”

Lees het hele interview met Isabel Allende in Margriet nr. 06. Je kunt het hele interview ook online lezen via Blendle.

Tekst | Heleen Spanjaard

Lees ook

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox? Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Redactie Margriet