Interview: Ilse de Lange zit twintig jaar in het vak

Deel dit artikel:

Zangeres Ilse DeLange (41) had twintig jaar geleden nooit kunnen vermoeden dat er nu achttien platina platen aan haar muur zouden prijken, dat ze een huis zou kopen in countryhoofdstad Nashville én een rol zou spelen in een Amerikaanse hitserie.

‘Dromen over volle concertzalen of verkoopcijfers durfde ik niet’

Het was een moment met een gouden rand. Het Twentse meisje dat op haar eenentwintigste het debuutalbum World of Hurt uitbracht, had een lange weg afgelegd en plukte daar nu de vruchten
van: ze had de sleutel in handen van het door haar gekochte huis in countryhoofdstad Nashville. Een houten huis in, zo typisch voor de streek, Victoriaanse stijl, met een schommelbank op de veranda. Tijdens een zwoele augustusavond zat ze daar, bevoelde het hout en de stenen en dacht: het
knetterharde werken is nu uitbetaald in iets tastbaars. “Het raakte me dat ik een huis kon kopen op die plek. Nashville, de stad waar ik in 1997 mijn eerste album opnam. Waar ik nog vele malen terug zou komen om er te werken, te wonen, liedjes te schrijven. Als tikje bleue twintiger had ik nooit kunnen
bedenken dat ik zo ver zou komen.”

Jubileumjaar

Voor het interview strijken we niet neer op de schommelbank in Nashville, maar in de beroemde Ilse de LangeWisseloord muziekstudio’s in Hilversum, waar zangeres Ilse DeLange een eigen domein heeft. Ze drinkt water uit een wijnglas (de andere glazen staan in de vaatwasser) en vertelt rap en vrolijk over haar feestelijkemjubileumjaar. De twintig jaar in het vak worden gevierd met een nieuw album, een groots concert in de Ziggo Dome begin volgend jaar, een clubtour en twee uitverkochte concerten in Koninklijk Theater Carré, waar de liedjes van World of Hurt nog een keer de sterren van de avond zullen zijn. Erbij: haar grote liefde, Bart Vergoossen, met wie ze ook een twintigjarig jubileum viert, familie, vrienden en fans van het eerste uur.

De zangeres glundert. “Destijds wist ik niet wat me overkwam. Ik was ‘signed by a major American label’, iets wat zelfs in een muziekstad als Nashville bijzonder was. De plaat werd uitgebracht in
Nederland en was meteen een succes.” Het rustige meisje uit Twente kwam terecht in een achtbaan. “Ik was onbevangen, een beetje naïef ook. Concrete dromen over albumverkoopcijfers of het vol krijgen van concertzalen durfde ik niet te formuleren en een woord als ‘carrière’ kwam niet voor in mijn vocabulaire.

‘Mijn muziekkeuze was op z’n minst vreemd te noemen in een klas vol Madonna-fans’

Mijn ervaring met optreden kwam voort uit talentenjachten waaraan ik meedeed. Gemoedelijke countryavonden waarbij gegeten werd aan lange tafels. Ik werd gedreven door het plezier dat zingen en gitaarspelen me op die plekken had gebracht. Sinds mijn achtste deed ik niks liever.” Ilse groeide op in Almelo met twee oudere broers. Haar moeder werkte als schoonmaker, haar vader was meubelstoffeerder. Ilse’s moeder was streng gereformeerd, haar vader íéts vrijzinniger. In haar jonge jaren werd er nog gebeden aan tafel, de zondagse rust was heilig. Dat maakte Ilses hobby, deelnemen aan talentenjachten, behoorlijk tricky. “Die talentenjachten werden doorgaans gehouden op braderieën waar mensen jolig waren met een drankje op. Mijn moeder verbood mij niet eraan mee te doen. Sterker nog, ze ging mee! Maar ze deed het al die jaren met een knoop in haar maag. Het botste met hoe zij was
grootgebracht. Dat ze het toch deed, moet wel pure moederliefde zijn geweest.”

Hoe kijk je terug op je jeugd?

“Als een liefdevolle tijd. Het strijdpunt van de talentenjachten met het geloof was een discussie die mijn moeder vooral met zichzelf aanging, ze projecteerde dat nooit op mij. Mijn jeugd was heerlijk. Ik speelde buiten tot mijn vader hard op zijn vingers floot; voor mij het signaal om naar huis te gaan. Op school
playbackte ik graag. Eerst Toon Hermans’ Wat ruist er door het struikgewas, gekleed in mijn vaders trouwpak. Later Eddy Christiani’s Ik stuur jou een boeketje rode rozen, een remake van een
oude countryklassieker. Mijn muziekkeuze was op z’n minst vreemd te noemen in een klas vol Madonna-fans. Via een oud cassettebandje dat ik van iemand kreeg, was ik even daarvoor
in aanraking gekomen met countrymuziek. Ik wist niet wat ik hoorde. De melancholische zang, de gevoelige teksten en de muziek die schuurde: ik was totaal in de ban.”

Het grote publiek kent jou als altijd vrolijk. Is dat ergens ook een masker om niet altijd je diepste gevoelens te hoeven tonen?

“Nee, die vrolijkheid is echt. Op social media lees ik weleens dat mijn positivisme irritant zou zijn of zelfs nep. Soms lijken journalisten op zoek naar een dubbele bodem. Ze storten een psychoanalyse
over me heen, graven alsof ze op zoek zijn naar een andere Ilse. Wat wil je horen, denk ik dan. Nerveuze momenten kunnen ervoor zorgen dat ik meer giebel of meer hyper ben dan normaal, maar nep ben ik nooit. Ik heb die vrolijkheid van mijn vader. Hij was een man die nooit klaagde, zelfs niet over zijn ziekte (Ilses vader had kanker en overleed in 2012, red.). Maar mijn bruisende kant heeft ook een tegenhanger. Een meer donkere, superemotionele kant die bijvoorbeeld naar boven komt als ik te lang niks doe en te veel tijd heb om alles wat ik doe in twijfel te trekken… Nee, ik zit niet graag stil. En
natuurlijk ken ik, zoals iedereen, ook groot verdriet, zoals het moeten missen van mijn vader. Maar voor een songwriter zijn juist ook die momenten heel waardevol.”

‘Die vrolijkheid heb ik van mijn vader. Hij klaagde nooit, zelfs niet over zijn ziekte’

Acteren in Amerika

Ze vult haar glas bij met water en zoekt in haar telefoon naar een foto van vroeger. Eentje waarop ze gekleed is als een kleine Dolly Parton, compleet met blonde pruik, tulen rok en boerenzakdoek.
Want na twee zoons was Ilses moeder heel blij dat ze een dochter kreeg. Kon ze uitpakken met jurkjes en vlechtjes in het haar. Althans, dat dacht ze. Want Ilse was een tomboy, met kortgeknipt haar onder een honkbalpet en het liefst elke dag slobbertruien en gympen aan. De enkele jaren waarin Ilse
het toeliet dat ze door haar moeder als een mini Dolly Parton werd aangekleed, zijn dan ook uitgebreid vastgelegd in fotovorm. Scrollend door de foto’s bekijken we Ilse en profil en – krijg nou wat!
– zien we ineens een gelijkenis met Hollywood-actrice Nicole Kidman. Ilse schatert: “Dat werd me laatst ook gezegd! Zeker als ik oogpotlood opdoe, schijn ik op haar te lijken.” Het was acteur Jeffrey Nordling die de gelijkenis laatst ook opmerkte. De Amerikaan speelt in de serie Nashville, waarin ook Ilse vijf afleveringen te zien is, maar óók in de serie Big Little Lies, waarin hij naast Nicole Kidman acteert. “Dus de beste man kan het weten.”

Je vertelt zonder bravoure over je ervaringen op een grote Amerikaanse filmset. Zoiets is toch onwerkelijk?

“Enorm. Ik riep al jaren hoe gek ik ben op de Amerikaanse muzikale dramaserie Nashville en zei half grappend: ik moet in die serie. De muziek in de serie is gemaakt door producer T-Bone Burnett, een muzikale held van mij. In een overenthousiast moment mailde ik mijn complete netwerk met de vraag of íémand hem kende en mij in contact kon brengen. Pat Leonard, de producer met wie ik het album The Great Escape maakte, bleek hem te kennen en deed wat ik hem vroeg: T-Bone Burnett voorstellen
eens koffie met mij te drinken. Toen ik daar tot mijn eigen verbazing met een muzikale held koffie dronk, maakte ik weer die opmerking over het willen spelen in Nashville. Zijn vrouw bleek de bedenkster van de serie te zijn!” Maanden later mocht de Twentse, met nul acteerervaring, auditie doen voor een rol in de successerie. Ze kreeg de rol en voor ze het wist, zat ze op de filmset in een eigen moviestar trailer met haar naam op de deur. Ongelooflijk maar waar, vindt ze zelf. “Vijf afleveringen lang speel ik Ilse de Witt, jurylid van een talentenjacht. Dat Amerikaans-Engels niet mijn moerstaal is, maakt niet uit. Mijn achternaam in de serie hint naar buitenlandse origine.”

Je speelt een talentencoach. Eentje die een eigenzinnig meisje coacht op weg naar het succes. Herkenbaar?

“Er zit inderdaad een parallel in met mijn leven. Voor mij is dit zo veel meer dan een rol in een serie. Het is een droomscenario. Had ik bedacht dat ik in mijn jubileumjaar, in de stad waar mijn muzikale carrière is begonnen, in deze serie zou spelen, dan was ik door iedereen voor gek verklaard. De timing is
absurd. Ik kom al twintig jaar in Nashville, er is nog nooit een plaat van me uitgebracht, maar nu ik met mijn hoofd op de Amerikaanse tv ben, is er voeding om te kijken of ik daar iets mee kan. Ik voel kriebels. Zet mijzelf in de kijker. Bied aan de promotie voor het nieuwe seizoen op me te nemen door naar Londen te vliegen. Voor mij is het maar een uurtje vliegen en ze kennen me er al, want Calm After The Storm was een hit in Engeland. Ik heb geen verwachtingen, maar ik ga wel proberen het maximale uit mijn rol te halen.”

Naar de beroemde Pippi Langkous-quote: ‘Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan.’

“Ik zou het zelf gezegd kunnen hebben! Er zit nog net zo’n onbevangenheid in me als twintig jaar geleden. Ik houd ervan de confrontatie aan te gaan met het onbekende. Zoals acteren, of de jubileumconcerten in Carré waarbij ik even denk; zullen de kaartjes wel verkopen? Ik heb zo lang met The Common Linnets getourd, zit men nog wel op solo-Ilse te wachten? Maar nieuwe dingen doen, geeft zo’n lekker gevoel. Alsof mijn bloed sneller gaat stromen.”

Succesnummers

Ze vertelt over de jaren dat haar ouders haar met de trein naar talentenjachten brachten. Er was geen auto, want ze hadden het thuis niet breed. Ze werkte bij Schoenenreus in Almelo, grapt dat ze daar een schoenenverslaving aan over heeft gehouden, maar de Isabel Maranthakken die ze aanheeft, zijn al drie jaar oud. Ze is er zuinig op.

Huist er, als herinnering aan moeilijker tijden, een spaarder in je?

“Ja. Ik houd van mooie dingen. Van mode, bijzondere meubels en fijne make-up. Maar ik geef pas geld uit als ik vind dat ik genoeg reserves heb opgebouwd. The Common Linnets ben ik bijvoorbeeld met mijn spaargeld gestart. Alle opnames in Nashville, de tickets, hotels en het eten en drinken voor de
band en mij, maar ook de studiohuur en fotografie voor de albumhoes… Ik stak er geld in, omdat ik erin geloofde en het het waard vond. Soms is dat belangrijker dan geld op de bank. Zoals toen ik, na mijn eerste grote muzieksucces, mijn ouders een auto cadeau deed. Ik kocht ’m bij de garage waar mijn moeder schoonmaakte en wilde dat er zo’n grote, glimmende showstrik op de motorkap kwam. Nou, dat werd geregeld, hoor. De blik in mijn ouders’ ogen toen ze beseften niet meer elke boodschap op de fiets te hoeven doen… Jaren later kan ik daar nóg om janken.”

Tekst: Nicole Gabriëls. Fotografie: Paul Bellaart.

Dit interview met Ilse de Lange staat in Margriet 35 – 2018. Bestel deze editie na via magazine.nl.

Margriet 35

Ook leuk om te lezen:

Waarom je beter geen parfum kunt dragen op een eerste date
Handige video’s: zó hap, bak en fileer je vis
Verdachte moedervlek? Vijf signalen die kunnen wijzen op een melanoom