Heleen heeft een eetverslaving: ‘Ik ben drie keer 30 kilo afgevallen, maar ook weer aangekomen’

Deel dit artikel:

Pinterest

Ook jij eet wel eens meer dan goed voor je is, maar wat als je drang naar eten écht op een verslaving gaat lijken? Voor Heleen (43) is dit scenario werkelijkheid. “In mijn jeugd was ik een sprietje. Maar tijdens mijn havo-examens kreeg ik last van faalangst.

Ik sloot mezelf op in mijn kamer en begon stiekem zakken pepermunt te eten.

‘Ik kwam kilo’s aan’

Daarvoor kocht ik ook wel eens stiekem iets lekkers voor mezelf. Maar vanaf dat moment werden de porties extreem. Rond die periode kreeg ik ook mijn eerste vriendje en ging ik aan de pil. Al met al kwam ik wat kilo’s aan.

Ik voelde me er niet lekker bij en ook mijn omgeving begon het op te vallen dat ik wat steviger werd. Toen ik 17 was, besloot ik daarom te gaan lijnen. Op zich ging dat prima. Ik hield het een tijdje vol, maar uiteindelijk viel ik terug in mijn oude gewoontes. Ik ging weer meer eten. Een typisch jojo-effect. In totaal ben ik drie keer dertig kilo afgevallen, maar ook weer aangekomen.

Stiekem eten

Op mijn 26e besefte ik dat het niet goed met me ging. Ik was niet gelukkig, ik was alleen maar aan het lijnen óf stiekem excessief aan het eten. Het waren vooral de gedachten in mijn hoofd die mij echt gek maakten. Wanneer ik wakker werd, was het eerste waar ik aan dacht op welk moment ik even tijd kon nemen om stiekem te gaan eten.

Ik hield mijn eetbuien altijd verborgen voor de buitenwereld. Ik schaamde me ervoor. Op feestjes greep ik nooit naar de snacks, maar wanneer ik alleen thuis was ging ik los. Repen chocolade, een bak ijs, zakken chips. Ik was een bodemloze put.

Drie keer per dag eten?

Ik verstopte alle verpakkingen in mijn werktas en die gooide ik onderweg weg, zodat mijn toenmalige partner er niet achter zou komen. Ik zocht hulp, maar vond nergens de begeleiding die ik nodig had. Ik kreeg het advies om 3 keer per dag te gaan eten, maar dat was het nou juist. Dat kon ik niet! Anderen zeiden dat ik niet genoeg wilskracht had. Maar dat was ook het probleem niet. Ik was gewoon écht verslaafd.

‘Ziek’ op stedentrip

Ik at als ik moe, boos, verdrietig of onzeker was. Door te eten, kon ik mezelf verdoven. Maar tegelijkertijd zorgde het ook voor veel onrust in mijn hoofd. Toen ik bijvoorbeeld met vriendinnen een weekend op stedentrip ging, had ik vooraf al bedacht dat ik zou zeggen dat ik mij één dag niet lekker zou voelen. Ik overtuigde hen om gewoon lekker de stad in te gaan, zodat ik me stiekem alleen op de hotelkamer kon terugtrekken om toe te geven aan mijn eetverslaving.

Ook is het meerdere keren voorgekomen dat ik ’s ochtends vroeg naar de supermarkt ben gegaan om bijvoorbeeld nieuwe paashazen voor de kinderen te kopen. Die van hen had ik namelijk de avond ervoor stiekem opgegeten. En toen mijn partner aanbood om mijn pinpasjes te bewaren, om mij te helpen, leende ik gewoon geld van collega’s om de drang naar zoet te stillen.

Anonieme Overeters

Zo’n veertien jaar geleden kwam ik voor het eerst in aanraking met de Anonieme Overeters (OA*). Dit zelfhulp-programma is een zusje van de bekendere Anonieme Alcoholisten (AA). Hier voelde ik me voor het eerst écht begrepen. Voor mij is eten hetzelfde als alcohol voor een alcoholist. Het overheerst je gedachten. Je moet gewoon eten.

OA is een zelfhulpgroep. Er zijn geen professionals bij betrokken, alleen ervaringsdeskundigen en iedereen werkt aan de 12-stappen van het programma. Omdat iedereen dwangmatig eet, weet je dat je je nergens voor hoeft te schamen. Dat helpt bij de eerste stap: toegeven dat je een dwangmatige eter bent en de acceptatie hiervan.

Verslavingskliniek

Hoewel ik veel heb gehad aan de OA, was het voor mij niet genoeg. Na een tijdje voelde ik me beter. Ik dacht dat ik de OA niet meer nodig had en ik besloot te stoppen. Maar in 2014 bereikte ik een dieptepunt. Ik had net een nieuwe baan en voelde me daardoor erg onzeker. Vlak voor Kerst zat ik op een avond met mijn kinderen in de auto. Mijn drang naar eten was zo groot dat ik bij een benzinestation ben gestopt en daar een enorme voorraad zoetigheid heb ingeslagen.

Mijn kinderen, die op de achterbank zaten, mochten van niks weten. Heel stiekem werkte ik alles jankend naar binnen. Ik wilde het echt niet, maar ik kon er niet mee stoppen. Toen ging de knop écht om en ik meldde me aan bij een verslavingskliniek. Daar kreeg ik professionele hulp, maar van de artsen moest ik daarnaast ook wekelijks naar bijeenkomsten van de OA. De combinatie van professionele hulp én OA heeft mij uiteindelijk echt geholpen.

‘Voor mij is suiker als cocaïne voor een junk’

In de verslavingskliniek probeerden ze van mij een gewone eter te maken. Dat betekende dat ik ook suiker moest eten. Terwijl ik in de loop der jaren heb gemerkt dat suiker voor mij een échte trigger is. Het werkt hetzelfde als cocaïne voor een junk. Als ik er een beetje van heb geproefd, is de rem er af.

In 2016 ben ik met behulp van de OA overgestapt op een suikervrij voedingsplan. Sindsdien gaat het stukken beter.

Altijd een verslaafde

Ik zal altijd een verslaafde blijven, maar zo lang ik geen zoetigheden eet en me aan mijn voedselplan houd, kom ik minder snel in te verleiding. Ik heb een coach, bij de OA noemen we dat een sponsor, die ik kan appen of bellen op momenten dat ik het moeilijk heb. Laatst had ik bijvoorbeeld een bijeenkomst op mijn werk waar ik continu werd blootgesteld aan lekkernijen.

Op dat moment heb ik het wel even zwaar, maar het helpt al, als ik dat gewoon uitspreek naar mijn sponsor. De weg naar herstel is eerlijkheid. Door er over te praten, verdwijnt de drang naar eten uit mijn gedachten.

Terugval

Ik houd me strikt aan mijn voedselplan, wat vooral op gericht is op hoeveelheden. De eenheden zijn voor mij bepaald, waardoor ik er niet over na hoef te denken. Dat geeft rust. Doordat ik nu regelmatig en gezonder eet, ben ik bovendien flink wat kilo’s afgevallen. Ook al gaat het al twee jaar goed met mij, ik zal nooit een normale eter worden.

Ik ben niet perfect. Afgelopen jaar heb ik twee keer een terugval gehad. Maar de periodes van zo’n terugval duren korter. Vroeger ging het om maanden, nu om een dag. Bovendien is de omvang van mijn eetbui een stuk beperkter. Het gaat nu nog maar om één reep, in plaats van tientallen.”

Op 18 januari 2020 bestaat het programma van de Anonieme Overeters 60 jaar. Ben jij een dwangmatig over- of ondereter en wil je meer weten over de activiteiten op deze feestelijke dag of wil je meer informatie over de OA? Kijk dan op anonieme-overeters.nl

* OA: afkorting afkomstig van Engelse benaming (Overeaters Anonymous)

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief