Marian Mudder: ‘Ik heb eindelijk vrede met mezelf’

Deel dit artikel:

Ze heeft een lange weg achter de rug, actrice en auteur Marian Mudder (59). Een weg van hulpverlener naar hulpverlener in een poging van haar angsten af te komen. Helemáál gelukt is dat nog niet, maar ze is een eind op weg.

Beeldschoon staat ze halverwege de trap. Lui rekt ze haar ultraslanke lijf uit en opgewekt begeleidt ze me het laatste stukje naar boven. Hier loopt werkelijk de vleesgeworden perfectie. Die eenmaal binnen opeens haar nagels in mijn been slaat, om daarna met een bijna angstaanjagend fanatisme de bank aan te vallen. “Ze is niet van mij, hoor. Dit is de buurpoes,” verontschuldigt Marian Mudder (59) zich lachend, en ze bonjourt de puberale zwarte panter met een ‘Hup, naar buiten jij!’ het dakterras op. Zo, rust. Marian Mudder, actrice, schrijfster en gediplomeerd coach, treedt naar buiten met haar uitstekend geschreven, openhartige boek Sofasessies. Hierin doet ze uit de doeken hoe ze, gekweld door angsten en depressies, decennialang een reis langs hulpverlenend Nederland heeft gemaakt. Van reguliere psychotherapie tot diep in het alternatieve circuit, waarin ze exotische therapievormen als primal scream en avatar volgde. Beter werd ze er niet van. Gefrustreerder wel. Vandaar de subtitel: hoe therapie mij niet heeft geholpen en vooral waarom niet. “Ik heb het geschreven omdat ik het een belangrijk verhaal vind,” zegt ze, terwijl ze thee op tafel zet. “Ik heb in de loop van mijn leven zo veel mensen gesproken die dezelfde ervaringen hebben als ik. Daaruit blijkt dat opvallend veel therapeuten in het duister tasten over wat er werkelijk met hun cliënt aan de hand is. Een aanklacht? Ja, dat is het wel. Maar ik hoop mensen er ook mee te helpen en te inspireren.”

Je had al vroeg in je leven last van angsten. Wat voor kind was je?
“In eerste instantie een onverschrokken meisje, dat er in haar eentje graag op uittrok en nergens bang voor was. Ook was ik een heel bewust denkend kind met een sterk observerend vermogen. Ik wist alleen niet wat ik daarmee moest. Op de lagere school kreeg ik last van angsten die geleidelijk aan steeds erger werden. Ik had – dat zeg ik met de wijsheid van nu – de dwangmatige gedachte dat ik mij altijd ergens zorgen over moest maken, anders zou er iets misgaan. Het was kennelijk een poging om de wereld te bezweren.”

Het is dus weer het aloude adagium: de mens lijdt het meest door het lijden dat hij vreest, doch dat nooit komt opdagen.
(schatert) “Als iets de rode draad in mijn leven is, is dat het wel!”

‘Ik heb een enorme levenslust die door angst werd beknot’

Je vader leed aan depressies en je moeder had een angstig karakter. Denk je dat erfelijkheid een rol speelde?
“Mogelijk. Het kan ook zijn dat een kind het gedrag van de ouders kopieert. Wel heb ik altijd sterk het gevoel gehad: dit is niet wie ik ben. Omdat ik mij bij vlagen ook heel anders kon voelen, echt ontspannen, iets wat ik zelden was. Thuis, waar vaak een gespannen sfeer hing, was ik de grote harmoniebewaarder. Dat is een fijne kwaliteit, maar brengt je uiteindelijk wel in de problemen.”

Je hebt in je leven een eindeloze rij zelfhulpboeken gelezen en vele soorten therapie geprobeerd. Zegt dat iets over je vasthoudendheid of over je wanhoop?
“Dat zegt vooral iets over mijn vasthoudendheid. Mijn interesse in psychologie speelde ook mee. Het probleem was alleen dat geen van de therapeuten tot de kern doordrong. Toch heb ik het verlangen naar een ander en beter leven nooit opgegeven. Ik heb een enorme levenslust die enorm door die angst werd beknot. Dagelijks paste ik drie jaargangen van het tijdschrift Happinez op mijzelf toe met van die fijne open deuren, zoals: ‘Accepteer jezelf zoals je bent.’ Ja, dat helpt inderdaad, maar het klinkt wel heel erg makkelijk: ‘Oooo, als dat dat alles is, begin ik daar vandaag nog mee.’ Maar zo simpel is het helaas niet. Dat moet je leren en dat is een heel proces.”

Is de juiste therapeut treffen niet ook gewoon een kwestie van geluk hebben?
“Ja. Er zijn goede therapeuten. Dat weet ik zeker. Ik ben ze alleen niet tegengekomen. En dat was domme pech. Ik begon al op heel jonge leeftijd met deze zoektocht en heb krankzinnige dingen meegemaakt; ik ben eens door een therapeut in mijn gezicht geslagen en ik heb eens een hand in mijn kruis gehad. Een aanklacht? Ik wist van toeten noch blazen! Wel heb ik in dat hele proces een enorme bewustzijnsontwikkeling doorgemaakt. Ik ben altijd blijven nadenken. En zelf blijven zoeken. Op een goede therapeut moet je kennelijk bij toeval stuiten. De aanbeveling van iemand anders is ook geen garantie op succes; misschien klikte het wel goed met die ander en minder met jou. Of past jouw problematiek niet zo goed in zijn of haar straatje. Ook de duidelijke hiërarchie, die er vaak tussen therapeut en cliënt heerst, werkt niet mee. Met mijn problematiek – ben ik wel goed genoeg? Mag ik er zijn? – durf je je pas te openen als de ander jou het gevoel geeft dat dat zo is. Dat gevoel had ik vaak niet, met als gevolg dat ik enorm mijn best ging zitten doen. Wenselijke antwoorden geven. Of ik sloeg dicht. Mijn advies? Het is ontzettend belangrijk om een klik te hebben. Dat je voelt dat iemand echt naar je luistert en je begrijpt. Is de therapeut alert op wat ik níét vertel? Op wat er tussen de regels door wordt gezegd? Worden de juiste vragen gesteld? Kijk, ik was niet op zoek naar eeuwigdurende euforie, ik wilde gewoon zijn wie ik was. ‘Ik zit in een eitje en ik kan er niet uit,’ dat gevoel had ik heel sterk. Dat wat in het eitje zat, was hoe ik mij voelde als ik niet bang was dat iemand tegen mij zou zeggen: ‘Wat ben jij een stom wijf.’ De angst voor afwijzing was de kern van mijn probleem.”

En toch werd je actrice. Een vakgebied waarin net als in de modellenwereld afwijzing aan de orde van de dag is.
(lacht) “Heb je vaker acteurs gesproken? Ze hebben er allemaal last van! Als je het moeilijk vindt om je te uiten, is acteur zijn ideaal: je kunt jezelf op een verhulde manier toch laten zien. Blijkbaar heb ik mij vanachter mijn zelfverzekerde masker redelijk goed weten te handhaven; ik kreeg er rollen door, maar wel altijd die van ijskonijn. Terwijl ik dat in werkelijkheid echt niet ben. Extra lastig was mijn sterk ontwikkelde innerlijke criticus, waardoor ik mijzelf voortdurend observeerde en ik mij nooit echt kon verliezen in de rol. Dat werd uiteindelijk zó erg, dat ik begon te hakkelen of mijn test vergat. Op toneel dan, op de filmset was dat anders; dan weet je dat het over kan en dat voelt veilig. Maar ook op filmsets nam ik automatisch de rol aan van harmoniebewaarder, zoals ik als kind dus altijd bij mijn ouders had gedaan. En cijferde ik mijzelf weer constant weg. Toen ik dat patroon herkende, heb ik tegen mijzelf gezegd: ‘Volgens mij is het goed als ik hiermee stop.’ Ik had toch al behoefte aan een nieuwe uitdaging.”

Tekst | Heleen Spanjaard
Fotografie | Daphne Ederveen

Dit interview met Marian Mudder komt uit Margriet-24. Dit nummer nabestellen? Dat kan via magazine.nl. Je kunt het hele interview ook online lezen via Blendle.

WINNEN 

Margriet en uitgeverij Ambo/Anthos verloten tien exemplaren van het boek Sofasessies van Marian Mudder. Kans maken? Vul vóór 6 juli onderstaand winformlier in!

 

Bekijk ook dit achter de schermen-filmpje van de fotoshoot met Marian:

Lees ook:

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox? Schrijf je in op Margriet.nl/nieuwsbrief