Ans Markus: ‘Plastische chirurgie? Ik ben veel te bang dat dat bij mij mislukt’

Deel dit artikel:

Dit jaar werd kunstenares Ans Markus zeventig. Een gesprek over succes, erkenning, verleden en toekomst. In Margriet 41 vertellen Ans en haar man Wybe Tuinman over haar werk en leven.

Niet Ans Markus, maar haar man Wybe Tuinman opent de deur van het pakhuis op het Amsterdamse Prinseneiland.
Hij dirigeert mij meteen naar het Expo’
Atelier aan de overkant. Hier, in deze expositieruimte, geeft Ans schildercursussen aan tandartsen, vriendinnenclubs, managers, aan kortom, wie maar wil. “Een enorm succes,” aldus Wybe, “er zijn al meer dan dertigduizend 
mensen geweest. Ans kan dat als geen ander.” Overal zijn haar schilderijen 
te zien; van Obama, Freek de Jonge, Willem-Alexander, Claus en onbekende(re) mensen. Ook Poespoes, hun kat, is geportretteerd. Razendknap, dat zwarte poesje in een zwarte achtergrond. “Ja, Ans kan dat als geen ander,” zegt Wybe nog maar eens, en ook bij 
de andere schilderijen is hij gul met 
zijn loftuitingen. Helemaal als hij de 
portretten in potlood laat zien die 
Ans als meisje van veertien maakte. “Véértien jaar!” benadrukt hij.

Later die ochtend zal Ans lachend 
zeggen: “Wybe zet me op zó’n hoog voetstuk, dat ik weleens denk: niet zo overdrijven, hè, zet je bril even op.” Terug in het pakhuis nemen we de lift naar de derde verdieping, waar de 
deuren zich openen naar een even enorm als licht atelier met open keuken, een grote tafel, zithoek en het werk 
van de veelzijdige kunstenares in de vorm van schilderijen, bronzen sculpturen, porselein en glas. Als Wybe de deur uit gaat om croissants te halen komt Ans binnen, gekleed in een 
gebloemd oosters aandoende jumpsuit. “Gewoon een Zara’tje hoor,” zegt ze, terwijl ze koffie met appeltaart op tafel zet. Zeventig werd ze dit jaar, maar ze oogt nog net zo leeftijdsloos als altijd. Dat ze al haar hele leven in dezelfde 
confectiemaat past, is het resultaat van een ijzersterke discipline. “Vergis je niet, ik ben dol op eten!” zegt ze. “Als ik 
’s avonds naar bed ga, denk ik al verlekkerd aan mijn ontbijt. Ik lust alles. Leg een zak drop neer en die gaat leeg. Dat haal ik dus niet in huis.”
Zo kan het dus, zeventig zijn. Actief, succesvol en met een nuchtere, gedisciplineerde instelling. Die leeftijd, 
vindt ze, heeft ze gewoon te accepteren. “Natuurlijk ben ik niet blij als ik een rimpel zie. En ik heb ook heus weleens een oriënterend gesprek gehad met een plastisch chirurg. Maar ik ben veel te bang dat het mislukt. Bovendien word ik zo langzamerhand ontzettend moe van de druk om er zo jong en glad mogelijk uit te blijven zien. Het zou er toch om moeten gaan of je een goed mens bent? Als het mij en mijn dierbaren goed gaat vind ik dat al een feestje waard.”

Begrijpelijk, want drie jaar geleden was er in het leven van Ans weinig reden tot feest. Binnen een halfjaar stierf zowel haar oudere broer Tom als haar moeder. “Mijn broer was binnen een halfjaar weg. Hij was architect en echt een goede vent, aardig, geïnteresseerd en eerlijk. Mijn moeder is 101 geworden. De laatste tien jaar van haar leven woonde ze hier vlakbij in een bejaardentehuis. Daar fietste ik elke ochtend heen om even 
bij haar te zijn; haren kammen, sinaasappeltjes persen, dat soort dingen. Door die dagelijkse momenten kregen we een veel warmer contact.” Het leverde ook twee prachtige door Ans geschreven en geïllustreerde boekjes op: De pijn van oud en Het is goed zo. “Wat zich niet liet verbeelden in een schilderij kon ik wel kwijt in kleine verhaaltjes,” vertelt ze. In die verdrietige periode kreeg Ans 
de behoefte om iets anders met haar handen te gaan doen. De keuze viel op het maken van bronzen sculpturen. “Dan moet je flink in de klei grijpen. 
Dat is heel fysiek, zwaar werk.” Ze wijst naar het groepje familiefoto’s achter haar. “Van ons vieren ben ik alleen overgebleven. Dat maakt me soms bang, en ik ben al zo’n angsthaas. Maar ja, 
niemand komt ongeschonden door het leven.” Ze schenkt nog eens koffie in en legt de door Wybe gehaalde croissants op een bord. Op de vraag of ze het leven als moeilijk ervaart, komt het antwoord wat aarzelend: “Nou, ik ben niet zo’n vrolijkerd als Wybe. Hij heeft ’s morgens al zoiets van: hoera, we gaan weer 
beginnen! Misschien trek ik mij het leed van anderen te sterk aan. Zo heb ik vijf jaar aan een daklozenproject gewerkt. 
Ik portretteerde thuislozen en gaf ze schilderles. Hun levensverhalen hakten er behoorlijk in. Dan wil ik gewoon 
helpen.” Geen loze woorden, Ans staat bekend om haar grote inzet voor goede doelen. Zo veilt ze onder meer haar eigen werk, wat een aardig kapitaal 
opbrengt. Dit bleef niet onopgemerkt: in 2010 werd de kunstenares benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau.

De overzichtstentoonstelling in Museum Jan van 
der Togt in Amstelveen is te zien van 3 oktober 2017 tot en met 7 januari 2018. Schilderijen, tekeningen, brons, porselein, glas en sieraden bieden een 
totaalbeeld van het werk van Ans Markus.

Lees het hele interview met Ans Markus in Margriet nr. 41. Je kunt het hele interview ook online lezen via Blendle.

Interview | Heleen Spanjaard
Fotografie | Iris Planting
Visagie| Nicolette Brønsted

Ook interessant om te lezen

Bekijk ook

Heel vervelend als je mascara is uitgedroogd, je komt er eigenlijk altijd te laat achter. Maar nu hebben wij de oplossing!

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox? Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief