Relatietherapie: ‘Ik vind echt dat we inmiddels toe zijn aan een eigen leven’

relatietherapie.jpg

Nu Hannah (36), jaren na haar zussen, ook moeder wordt, verwacht ze dat Christien (68) en Herman (73) gaan oppassen. Maar zij willen nu hun eigen leven leiden.

“Ik heb het gevoel dat ik geen keuze heb,” zegt Christien. “Ik kan Hannah dit niet weigeren. Ik heb ook altijd twee dagen per week op de kinderen van Sarah en Anne gepast, totdat het niet meer nodig was, omdat ze groot genoeg waren om na school zelf naar ons toe te komen als ze dat wilden. Als wij op vakantie waren, gingen ze naar de buitenschoolse opvang, maar we pasten onze vakanties zo veel mogelijk aan zodat dat niet vaak nodig was. Hannah heeft lang een relatie gehad die niet erg stabiel was en haar toenmalige vriend wilde geen kinderen. Hannah wilde dat wel, maar gelukkig is het niet gebeurd want uiteindelijk zijn ze anderhalf jaar geleden na heel veel problemen uit elkaar gegaan.”

Vanzelfsprekend

“Daarna kreeg ze een relatie met Michiel en dat gaat gelukkig goed. Hannah is niet makkelijk, maar hij kan daar goed mee omgaan. Hij blijft altijd heel rustig. Omdat haar leeftijd inmiddels een rol begon te spelen, wilde ze graag snel zwanger worden en dat is gelukt. Ze was dolgelukkig toen ze het ons vertelde. Voor haar was het vanzelfsprekend dat wij weer zouden oppassen. Ze heeft het eigenlijk niet echt gevraagd, maar gewoon aangenomen dat wij er zouden zijn als zij weer aan het werk ging. Eerlijk gezegd hadden wij daar niet meer op gerekend. Vooral ook niet omdat zij niet echt in de buurt woont, maar op een uur rijden afstand. Ik zag aan Herman dat hij meteen wilde reageren, dat wij andere plannen hadden, maar gelukkig kon ik naar hem seinen dat hij zijn mond moest houden.”

Nog tien jaar gebonden

“We hebben twaalf jaar gepast op de kinderen van Sarah en Anne. We hebben dat met veel liefde gedaan, maar het betekent natuurlijk toch dat je gebonden bent. We hadden het plan om meer te gaan reizen, maar dat kon natuurlijk niet omdat onze dochters minder vakantie hadden dan de kinderen, dus dan moesten wij er zijn als zij weer aan het werk gingen. Voor Herman werd het de laatste jaren ook wel wat veel. Vooral als ze er met zijn vieren waren, de kinderen van Sarah en Anne tegelijkertijd. Als ze dan weg waren, waren we echt moe.

Het zijn lieve kinderen, echt waar, en ik had dit niet willen missen, maar om nu weer zo’n periode van misschien tien jaar gebonden te zijn aan het kind of de kindjes van Hannah, daar zien we tegenop. Maar ik kan dat niet tegen mijn Hannah zeggen. Ze heeft toch al vaak het gevoel dat zij een beetje het zwarte schaap is van de familie. Met de andere twee liep alles altijd op rolletjes en met haar hebben we veel problemen gehad. Dus ik weet zeker dat dit voor haar weer een bevestiging zal zijn dat we minder voor haar willen doen dan voor de andere twee. Ik ben bang dat dit de relatie met haar beschadigt en dat zou ik verschrikkelijk vinden.”

Hermans verhaal

“Christien is altijd bang geweest dat Hannah het contact met haar, met ons zou verbreken,” zegt Herman. “Ze heeft er alles aan gedaan om dat te voorkomen. Te veel, wat mij betreft. Hanna voelt zich namelijk toch altijd tekortgedaan, terwijl ze intussen op elk gebied meer van ons gehad heeft dan de andere twee. Meer aandacht, meer begrip, meer spullen, meer kleding. Want ze had het moeilijk, omdat ze zo gevoelig was en altijd tegen die twee succesvolle grote zussen op moest boksen. Ze heeft ook langer financiële steun gehad van ons. Ze is een paar keer gestopt met haar opleiding, omdat dat toch weer niet was wat ze wilde, dus bleef ze lang financieel afhankelijk van ons. Tot en met de periode met haar vorige partner hebben we haar vaak wat extra’s gegeven omdat ze het toen niet breed had en hij veel voor zichzelf nodig had. Ik weet zeker dat Christien haar bovendien vaak extra geld heeft toegestopt of dingen voor haar betaald heeft, zonder dat met mij te overleggen.”

Financieel moeilijk

“Na de scheiding hebben we haar geholpen om een ander huis te kopen. Dat geeft allemaal niet. We konden het doen en het ene kind heeft nu eenmaal meer steun nodig dan het andere. Ik heb me daar weleens bezwaard over gevoeld tegenover de twee anderen, maar die hebben daar nooit iets over gezegd en zij hadden het financieel inmiddels ook ruimer. Hannah vond het altijd heel vanzelfsprekend dat wij bijsprongen. Ik hoef daar ook geen dankbaarheid voor. Maar het gaat me te ver dat we nu verplicht zouden moeten zijn om weer een aantal jaren ons leven in te richten naar haar, omdat ze zich anders afgewezen of tekortgedaan voelt. Als zij dat nog steeds zo ziet, dan kunnen we daar niets aan doen. Ik wil me daar niet door laten chanteren. Ik wil best af en toe haar kind opvangen, maar ik wil me niet vastleggen op een aantal dagen per week voor de komende jaren. Dat is me te veel en ik vind ook echt dat we inmiddels toe zijn aan een eigen leven.”

Vrijheid

“Dat reizen, wat we beiden zo graag wilden, hebben we altijd uitgesteld tot na ons pensioen. We hebben hard gewerkt en ik vind dat we het recht hebben om nu eindelijk van onze vrijheid te genieten. We zijn nu nog fit en gezond, straks kan het niet meer. Ik denk dat Christien het diep in haar hart met me eens is, maar ze durft het gewoon niet te zeggen tegen Hannah. Ze is altijd bang geweest voor haar woede-uitbarstingen en haar drama. Ik vind het geen punt om dit met Hannah te bespreken. Ik ben minder gevoelig voor die emotionele chantage. Dat moet wel snel, zodat ze op tijd andere voorzieningen kan treffen. Maar ik mag dat niet van Christien.”

Dit vindt relatietherapeut Annette Heffels:

“In een steeds veranderende maatschappij kom je voor vaak nieuwe vragen en kwesties te staan waar je geen pasklaar antwoord op hebt. Ook niet als therapeut. De wereld waarin Sarah, Anne en straks Hannah, naast hun baan, hun kinderen opvoeden is totaal anders dan de wereld waarin Christien en Herman hun kinderen grootbrachten. Christien was een parttime werkende moeder die het zich, dankzij het anderhalve salaris van haar en haar man, kon veroorloven om oppas in huis te hebben.

Inmiddels is het voor de meeste jonge stellen met kinderen noodzakelijk dat ze beiden werken, willen ze een huis kunnen kopen of huren en daarnaast opvang van hun kinderen kunnen betalen. Voor veel gezinnen is het daarom een uitkomst als hun ouders hun kinderen deels kunnen opvangen. Omdat veel, (zeker niet alle) gepensioneerde ouders bovendien een goed pensioen hebben, een hypotheekvrij huis en vaak spaargeld, kunnen ze het zich veroorloven om hun kinderen te helpen bij de koop van een huis of als die kinderen voor grote uitgaven staan. Ouders helpen hun volwassen kinderen graag en hun kinderen accepteren dit soms dankbaar en soms, zoals in het geval van Hannah, als geheel vanzelfsprekend.

Vooral moeders voelen zich verplicht om hun volwassen kinderen te helpen wanneer dat van hen gevraagd wordt. Ze zijn bang dat het anders de band met hun kind aantast. Christien voelt zich tussen twee vuren. Zelf zou ze het liefst Hannah willen helpen door opnieuw oppasoma te worden. Ze weet echter dat Herman dit niet meer wil en ziet ook de redelijkheid van zijn standpunt. Tussen die twee meningen in weet ze eigenlijk niet meer wat ze zelf zou willen.

Ik kan geen beslissing voor hen nemen, kan alleen helpen om hun beider motieven te verduidelijken. Dit leidt ertoe dat Herman besluit om met Hannah te gaan praten. Hij legt uit dat ze willen bijspringen als dat door omstandigheden nodig is, maar dat ze geen vaste dagen meer willen oppassen. Wat Christien vreesde gebeurt. Hannah reageert heel boos en verdrietig en wil voorlopig geen contact meer. Christien vindt dit vreselijk en komt op het besluit terug. Ze biedt aan om dan toch in elk geval een dag per week naar haar dochter toe te komen. Van Hannah hoeft het echter dan niet meer: ‘Als jullie het niet kunnen opbrengen om voor dit kleinkind te zorgen terwijl je dat voor de anderen wel hebt gedaan, dan weet ik genoeg. Wij redden onszelf wel.”

Tussen Herman en Christien leidt dit ook tot verwijdering, omdat Herman bij zijn standpunt blijft. Hij wacht een aantal weken en gaat dan nog een keer naar Hannah toe. Hij legt haar uit dat het naar zijn mening niet nodig is om ieder kind hetzelfde te behandelen. In financieel opzicht en qua hulp en zorg voor haar zelf heeft Hanna meer gekregen dan haar zussen. Wat opvang voor haar kindje betreft kunnen haar ouders nu iets minder bieden. Hannah accepteert dit met moeite en herstelt wat bokkig het contact. Het kost Christien meer tijd om haar schuldgevoel kwijt te raken.”

Tekst | Annette Heffels
Beeld| iStock

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox? Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

 

Ook interessant