Relatietherapie: ‘Ik heb het idee dat ze me nog steeds wil straffen of dat ze me test’

relatietherapie-ik-heb-het-idee-dat-ze-me-nog-steeds-wil-straffen.jpg

Sinds Daan (48) aan Aisha (46) heeft bekend dat hij een affaire heeft gehad, is haar vertrouwen in hem en hun relatie totaal verdwenen. “Ik besef nu dat ik te weinig aandacht heb besteed aan onze relatie, maar dat is nog geen reden om het als man ergens anders te gaan zoeken.”

Uit de praktijk van Annette Heffels

“We hebben een paar moeilijke jaren achter de rug”, zegt Aischa, “waarin ik vaker gedacht heb dat we het niet zouden redden samen. De oorzaak was dat Daan een relatie heeft gehad met iemand uit onze vriendenkring en dat ik daar op een bepaald moment achter ben gekomen.”

Afstand

“Dat klinkt alsof ik de volledige schuld bij hem leg, maar dat is niet zo. Na de geboorte van de kinderen was ik er niet voor hem. De zorg voor mijn kinderen nam me, naast mijn werk, totaal in beslag. Ik verweet Daan dat hij weinig betrokken was bij het gezin. Hij werkte meer dan fulltime en in de weekenden wilde hij sporten en vrienden zien. Ik vond dat vervelend, maar had ook geen zin om daar steeds over te zeuren.”

“Dus dacht ik: ik regel het zelf wel allemaal, ik heb jou niet nodig. Dat maakte dat ik steeds vanbinnen zo’n gevoel van boosheid had, waardoor ik afstand van hem nam. Hij heeft daar wel vaker wat over gezegd, maar daar stond ik niet voor open. Ik dacht en zei dan ook wel dat hij geen recht van spreken had omdat hij er nooit was.”

Affaire

“Toen ik hem op een feestje erop betrapte dat hij stond te zoenen met iemand, nota bene een vrouw uit onze kennissenkring, dacht ik eerst nog dat hij te veel gedronken had en dat het alleen om die zoen ging. Ik heb niks gezegd, ben alleen naar huis gereden. Hij is die nacht heel laat thuisgekomen. Daarna heeft hij alles verteld.”

“Hij had al een half jaar iets met haar. Hij zei dat hij zich vreselijk schuldig had gevoeld en steeds had willen stoppen, maar dat hij het gevoel had gehad dat ik hem niet nodig had en niet meer in hem geïnteresseerd was. Ik werd daar toen woedend om, omdat ik vond dat hij mij daarmee ook nog eens de schuld gaf van zijn vreemdgaan.”

‘Ik voel het niet”

“Ik vind het normaal dat je als moeder zo veel mogelijk beschikbaar wil zijn voor je kinderen als je vrij bent van je werk. Dat is nog geen reden om je dan als man tekortgedaan te voelen en het ergens anders te zoeken. Hij had ook kunnen bedenken dat het, zolang ze zo klein zijn, even heel druk is en dat er daarna wel weer meer tijd voor elkaar is. Maar ik besef intussen wel dat ik te weinig aandacht heb besteed aan onze relatie.”

“Toen Daan zag hoe verdrietig ik was, heeft hij het contact met haar meteen verbroken. Hij is vanaf dat moment echt gaan vechten voor mij en voor onze relatie. Maar ik merk dat ik niet bij mijn gevoel voor hem kan komen. Ik wil me weer openstellen voor hem, maar ik kan het niet. Ik wil hem niet kwijt en ik wil ons gezin niet kwijt. Ik denk dat ik nog van hem hou, maar ik voel het niet.”

Lees ook: Relatietherapie: ‘Naomi vindt dat succes enige manier is om gelukkig te worden’

‘Waarom niet’

“Wat ik gedaan heb is natuurlijk totaal verkeerd”, zegt Daan. “Ik praatte het goed voor mezelf door te denken dat Aischa er niet was voor mij. Niet alleen hadden we geen seks meer, maar als ik haar wel eens aanhaalde kon ik nog net een plichtmatige kus krijgen, maar het voelde alsof ik me opdrong en haar lastigviel. Dus toen er iemand was die wel duidelijk maakte dat ze me interessant en aantrekkelijk vond, dacht ik: ‘Waarom niet’.”

Gemengde gevoelens

“Tegelijk voelde ik natuurlijk dat het niet in de haak was. Toen Aischa erachter kwam was ik doodsbang om haar te verliezen, maar ook opgelucht dat ik nu niet meer hoefde te liegen over waar ik was geweest. Ergens deed het me ook goed, naast mijn schuldgevoel, dat ze zo overstuur was. Ik voelde voor het eerst weer dat ik ertoe deed voor haar.”

“Ze zei dat ze, ondanks de afstand die er tussen ons was, altijd het vertrouwen had gehad dat het goed zat tussen ons. Dat vertrouwen heb ik beschadigd en soms ben ik bang dat het nooit meer terug komt. Ik heb onmiddellijk een punt gezet achter die relatie en ben mijn best gaan doen om meer thuis te zijn en meer deel te nemen aan het gezinsleven.”

Twijfel

“Toen voor Aischa duidelijk was dat er voor mij geen enkele twijfel bestond over mijn keuze voor haar en de kinderen, gaf dat even een gevoel dat we weer heel dicht bij elkaar waren. Alsof we opnieuw voor elkaar gekozen hadden en nu definitief. Maar al snel daarna merkte ik dat zij zich afvroeg of we nog wel samen verder konden. Ze begon voortdurend vragen te stellen over wat ik precies gedaan had en waarom en waar ik over gelogen had en hoe het was met die andere vrouw en of ik nog aan haar dacht.”

“Ik wilde daar wel antwoord op geven, maar ik wist zelf ook niet precies wat me bezield had. Bovendien had ik het gevoel dat die gesprekken daarover niets oplosten, integendeel. Naar mijn idee moeten we gewoon een streep achter het verleden zetten en aan onze relatie werken, maar Aischa zegt dan dat ze dat niet kan.”

Straffen

“Ze weet niet meer wat ze voelt. Ik heb het idee dat ze me nog steeds wil straffen, of dat ze me test: of ik wel echt voor haar gekozen heb. Ik weet dat ze dit zelf ook niet wil. Ze zegt dat ze zou willen dat ze me weer meer zou kunnen toelaten en dat ze bang is dat ze me op deze manier wegjaagt.”

“Maar als ik probeer haar aan te raken, dan merk ik dat ze totaal bevriest. Ik heb haar bezworen dat ik niet meer wegloop, maar ik weet niet wat ik nog meer kan doen om haar weer het vertrouwen in mij terug te laten krijgen.”

Artikelen van Margriet in je mailbox ontvangen?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Waarschuwingen

Beschadiging van vertrouwen komt nog harder aan als je weinig vertrouwen in anderen hebt meegekregen. Aischa is een kind van gescheiden ouders. Voor de scheiding wist ze al dat haar vader regelmatig andere relaties had en was ze zich bewust van het verdriet daarover van haar moeder. ‘Denk erom dat je een man nooit vertrouwt’, was de boodschap van die moeder aan haar dochter.

‘Zorg dat je altijd onafhankelijk bent en dat je jezelf kunt redden.’ Toen ze een relatie kreeg met Daan geloofde Aischa zijn belofte dat hij haar nooit in de steek zou laten. Ze stopte de waarschuwingen van haar moeder heel ver weg. Wel bleef het voor haar belangrijk om ook na de komst van de kinderen een carrière te hebben en haar eigen geld te verdienen.

Oude overtuiging

“Dat Daans leven nauwelijks door het vaderschap veranderde en dat hij vaak afwezig was, maakte haar soms boos, maar dan vroeg ze geen hulp, vanuit de oude overtuiging dat je je niet afhankelijk moet maken van een man. Ze nam afstand. De pogingen van Daan om die afstand te overbruggen wees ze af, zonder te praten over haar teleurstelling.

Bij Daan kwam de boodschap dat ze het ook wel zonder hem kon aan als een afwijzing. Ze had hem niet nodig, hield misschien ook minder van hem. Over die angst, dat Aischa niet meer van hem hield, heeft hij nooit gesproken. Hij probeerde hooguit te zeggen dat hij de intimiteit tussen hen miste, hetgeen Aischa dan weer opvatte als een verwijt, waarop ze zich nog meer afsloot.

‘Gevangen in angst’

Hoewel zij zich na de affaire van Daan hebben gerealiseerd dat ze elkaar niet kwijt willen, zitten ze nog steeds gevangen in angst dat het mis zal gaan en in overtuigingen over zichzelf en de ander, die die angst aanwakkeren. Daan is bang dat Aischa zo teleurgesteld is in hem dat ze hem eigenlijk niet meer wil. Aischa is bang hem te verliezen, omdat ze hem niet kan geven wat hij nodig heeft. Al bij voorbaat beschermt ze zich tegen die verlating door haar gevoel uit te schakelen.

In de therapie gaan we nog een keer in op wat de ontrouw van Daan met Aischa gedaan heeft en wat maakte dat hij die andere relatie aanging. Het gaat daarbij minder om de feitelijke details dan om de emotie. Alleen door echt te begrijpen wat de pijn is die je hebt veroorzaakt, kun je oprecht je spijt hierover betuigen en kan de ander die horen.

Verlatingsangst

De therapie daarna is gericht op het verhelderen van de verlatingsangst van beiden en van de gedachten en patronen die de angst in stand houden. Daarnaast probeer ik hen ervan te overtuigen dat ze uit de klem moeten stappen waarin ze zichzelf en elkaar gevangenhouden.

Dat betekent dat ze weer hun gevoelens moeten laten zien aan elkaar, niet alleen door te praten, maar ook door elkaar aan te raken. Ze moeten het risico nemen om initiatief daarin te nemen en moeten de pogingen daartoe die de ander doet ontvangen, in plaats van meteen alle deuren te sluiten.

Beeld | iStock

Annette HeffelsAnnette Heffels is psychologe. Ze is getrouwd en heeft een zoon, twee dochters en een kleinkind. Dit artikel verscheen eerder in Margriet 2020-04. Je kunt deze editie hier nabestellen

 

 

Ook interessant