Home

Relatietherapie: ‘Ik ben volgens hem altijd moe en dat is mijn eigen schuld’

relatietherapie-ik-ben-volgens-hem-altijd-moe-en-dat-is-mijn-eigen-schuld.jpg

Claudia (58) heeft het heel druk, op haar werk en thuis. Dat haar man Hans (59) daar niks van haar mag overnemen, maakt het er niet beter op. “Ik denk dan: als je nu prioriteit geeft aan je werk, betekent dat dat je andere dingen even moet schrappen.”

Uit de praktijk van Annette Heffels

Claudia: “Ik heb eerder een burn-out gehad en ik voel dat het nu weer dezelfde kant op gaat. Ik wil dat niet nog eens meemaken, want het was echt een verschrikkelijke periode en het heeft een half jaar geduurd voor ik weer enigszins kon functioneren.”

Weinig tijd voor Hans

“Ik kan het me bovendien helemaal niet veroorloven om nu uit te vallen op mijn werk, want we zitten midden in een veranderingsproces en ik ben de verantwoordelijke manager daarvoor. Dat betekent dat ik ook nog een bijscholing moet volgen, waarvoor ik een keer per maand een hele dag op cursus ben en daarnaast thuis veel moet studeren. Dat is maar tijdelijk, maar dat betekent wel dat er nu even weinig tijd is om samen met Hans dingen te doen.”

“Hij verwijt me dat en kan niet het geduld en het begrip opbrengen voor het feit dat dit nu even niet anders kan. En dat terwijl al mijn andere taken óók nog gewoon doorgaan. Ik moet ook mijn huishouden doen en koken en op woensdagmiddag pas ik op de kinderen van mijn zoon. Dus het voelt voor mij als zo onterecht dat Hans mij verwijt dat ik almaar bezig ben en geen aandacht heb voor hem.”

‘Goed gesprek’

“Hij verpakt het dan wel mooi, zegt dat hij zich zorgen maakt omdat ik te veel doe, maar als hij echt zo bezorgd was geweest, dan zou hij mij niet continu het gevoel geven dat ik tekortschiet en dat ik daarom ook nog eens tijd moet maken om met hem op de bank te gaan zitten en een film te kijken, of een goed gesprek te hebben. Dat ‘goede gesprek’ komt er meestal op neer dat hij mij vertelt wat ik verkeerd doe, dus het lijkt mij niet zo gek dat ik dat samen op de bank zitten uit de weg ga.”

“Ik probeer echt wel af en toe tijd te nemen om samen een stuk te lopen of tv te kijken, maar het is nooit genoeg. Bovendien betekent het dat ik die tijd later weer moet inhalen. Dus dan ga ik ’s avonds langer door, als hij al naar bed is.”

Mijn eigen schuld

“Natuurlijk ben ik dan overdag moe, maar dat mag ik van hem niet zeggen. Ik ben volgens hem altijd moe en dat is mijn eigen schuld omdat ik niet naar hem wil luisteren. Ik luister al mijn hele leven naar hem en heb altijd rekening gehouden met zijn baan. Ik heb hem nooit in zijn werk belemmerd. Voor mij was deze functie die ik kreeg toen de kinderen net uit huis waren een kans om te laten zien wat ik kan. Ik vind het niet eerlijk dat hij daar zo over zeurt. Het is net alsof hij het me niet gunt. Hij kan me beter wat meer helpen door thuis wat taken van me over te nemen.”

Lees ook: Relatietherapie: ‘Ik vind dat hij moet weigeren om met kerst naar zijn ouders te gaan’

‘Zij accepteert mijn hulp niet’

Hans: “Ik wil haar zeker helpen en dat probeer ik ook, maar zij laat dat niet toe. Dat wil zeggen: het moet allemaal gebeuren op háár manier en het is nooit goed genoeg wat ik doe. Ik zal een voorbeeld geven. Bij ons thuis wordt elke dag grondig gestofzuigd in de woonkamer. Daarna worden de kamer, gang en hal gedweild, terwijl wij maar met z’n tweeën zijn thuis en het dus echt niet zo vuil wordt.”

“De badkamer en wc’s worden ook elke dag gesopt en de keuken moet na het koken brandschoon zijn. Zodra Claudia thuiskomt, begint ze op te ruimen en ze is pas klaar rond een uur of tien ’s avonds. En dan moet ze nog eens mails van haar werk beantwoorden én studeren.”

Burn-out

“Normaal gesproken hebben mensen van onze leeftijd wat meer tijd voor elkaar als de kinderen uit huis zijn. Maar Claudia heeft het alleen maar drukker gekregen. Tijdelijk, volgens haar, maar daar geloof ik niet meer in. Ze heeft vijf jaar geleden een waarschuwing gekregen door die burn-out, maar ik zie dat ze daar weer op afstevent. Ze heeft precies dezelfde symptomen als destijds; altijd moe, prikkelbaar, snel uit haar doen en in tranen en ze slaapt slecht.”

Poetsdwang

“Zij zegt dat dit het werk is dat ze wil, maar ze maakt niet bepaald de indruk dat ze het naar haar zin heeft. Bovendien denk ik: als je dan nu prioriteit geeft aan je werk, betekent dat dat je andere dingen even moet schrappen. Wat haar huishouden betreft, heeft Claudia echt een poetsdwang. Nergens mag een stofje of kruimel liggen. Als de kleinkinderen er op woensdagmiddag zijn, mag alles, want ze wil ook de perfecte oma zijn, maar daarna moet alles een extra schoonmaakbeurt krijgen.”

‘Ik wil niet langer zo dwangmatig leven’

“Natuurlijk neem ik dan dingen van haar over, maar ik weet dat ze het daarna zelf nóg eens doet. Ik wil met alle plezier koken, want ik ben meestal eerder thuis, maar ook dat vertrouwt ze me niet toe, want ik werk niet netjes genoeg in haar keuken. Ik maak me echt zorgen over haar, maar ook over onze relatie en over haar relatie met de kinderen. Dit houdt niemand vol.”

“Ze neemt nooit de tijd om eens gezellig met haar dochter naar de stad te gaan. Zelfs niet in het weekend, want dan heeft ze altijd een heel programma. Op dit moment is ze al helemáál niet aanspreekbaar, want met kerst komen onze dochters met hun gezinnen en dan moet het diner en alles daaromheen natuurlijk perfect zijn. Claudia moet echt veranderen, want ik wil niet langer zo dwangmatig leven.”

Dwangmatig perfectionisme

Als ik Claudia alleen zou hebben gezien, was mij nooit zo duidelijk geworden hoezeer ze gevangen zit in haar dwangmatige perfectionisme. Ze ziet namelijk helemaal niet dat ze zulke extreme eisen aan zichzelf stelt. Ze vindt het normaal dat ze de dingen doet zoals ze die doet.

Ze is boos en verdrietig dat Hans dit niet begrijpt en vindt het feit dat hij meer contact met haar wil door samen dingen te doen alleen maar een eis die boven op haar overvolle programma komt. Ze probeert af en toe om tijd voor hem te maken, maar is dan zó onrustig bezig met alles wat ze nog moet, dat het niet bepaald ontspannen of gezellig is.

‘Ik zou dan geen rust hebben’

In de therapie probeer ik te achterhalen wat er met haar gebeurt als ze dingen niet kan doen zoals zij vindt dat nodig is. Dus als ze bijvoorbeeld eens in de week zou stofzuigen, zoals ikzelf, of haar man zou vragen om die taak op zich te nemen. Er verschijnt paniek in haar ogen. “Ik zou dan geen rust hebben”, zegt ze. “Stel dat er iemand onverwacht langs zou komen en het zou niet in orde zijn, dan zou ik me vreselijk voelen.”

“Bovendien denk ik dat ik dan de controle verlies, dus dat het steeds meer uit de hand loopt.” “Dat de boel vervuilt?”, vraag ik. “Ik weet dat dat niet zo is”, zegt Claudia, “met mijn verstand weet ik dat, maar het voelt verschrikkelijk. Ik heb dan het gevoel dat ik lui ben en slecht.”

Artikelen van Margriet ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Geen ruimte om kind te zijn

Als ik vraag waar dat gevoel is ontstaan, vertelt ze over haar jeugd met een kille moeder die haar al jong inzette om te helpen met het huishouden en met de zorg voor de jongere kinderen. Haar moeder was extreem streng en perfectionistisch en controleerde voortdurend wat Claudia deed. Zodra ze maar even tijd nam voor zichzelf werd ze uitgescholden voor lui en egoïstisch, omdat ze alleen maar bezig was met haar eigen pleziertjes.

Toen Claudia oud genoeg was om uit huis te gaan, hoorde ze de stem van haar moeder in haar eigen hoofd. Mogelijk had ze in aanleg wat van het perfectionisme van haar moeder, maar belangrijker nog was dat er in haar jeugd geen enkele ruimte was om kind te zijn en te spelen. Ook was er geen ruimte voor gevoelens. Ze leerde dat liefde afhankelijk was van prestaties. Pas als aan alle eisen was voldaan, kon er een enkele keer wat zuinige waardering af.

Waardering en liefde

Waardering en liefde, daarvoor zou Claudia alles willen doen, maar ze zoekt beide op een manier die haar weinig oplevert. Ze wordt vooral gedreven door angst voor kritiek en afwijzing. En door de manier waarop ze die probeert te voorkomen, raakt ze de mensen van wie ze houdt juist kwijt, omdat ze geen tijd voor hen heeft.

Doordat ze dit nu niet alleen rationeel begrijpt, maar ook voelt waar ze bang voor is en wat ze nodig heeft, lukt het haar om heel langzamerhand en met veel moeite tijd te maken in haar leven voor zichzelf en anderen. Een grote stap daarin is dat ze een werkster neemt. Die doet het niet zo goed als zij, maar wel bijna.

Annette HeffelsAnnette Heffels is psychologe. Ze is getrouwd en heeft een zoon, twee dochters en een kleinkind. Dit artikel verscheen eerder in Margriet 2020-02. Je kunt deze editie hier nabestellen

 

 

Ook interessant