Anja heeft geen thuis: ‘Al mijn spullen passen in tien kratten’

anja1.jpg

Anja zegde haar baan op en verkocht haar huis. Nu leidt ze een nomadenbestaan. In alle vrijheid. En dat geeft haar rust. “Altijd was er die onrust in me. Iets roerde zich diep vanbinnen en ik was niet tevreden met mijn leven. Wat was nou mijn probleem?”

“Ik had een leuk eigen huis en ik werkte al meer dan twintig jaar bij een bank. In mijn vrije tijd maakte ik veel strandwandelingen, ook naaide ik graag mijn eigen kleding. Eigenlijk geen reden om niet tevreden of gelukkig te zijn.”

Lef om alles los te laten

“Lange tijd combineerde ik mijn baan met een eigen pedicuresalon, waar ik veel voldoening uit haalde. Mijn leven was voorspelbaar, zoals heel veel mensen hun leven leiden. Maar daar wrong de schoen. Waarom was iedereen daar zo gelukkig mee? Die gestreste ratrace en altijd alles doen volgens een vast patroon. Op een dag liep ik aan zee langs de branding en hoorde ik mezelf zeggen: ‘Ik wou dat ik het lef had om alles los te laten en maar te zien waar mijn bed staat en mijn bord met eten.’ Het was een uitroep die niet uit mijn hoofd kwam, maar recht uit mijn hart.”

Wens diep vanbinnen

“Ik schrok van mezelf. Snel drukte ik het idee weg. Toch kwam het steeds weer terug. Ik begon praktische bezwaren te bedenken: waar moest ik dan heen? Hoe vond ik onderdak en wat zouden mijn ouders hiervan vinden? Het leek me allemaal onmogelijk. Toch voelde het goed. Alsof het was voorbestemd en ik dit plan ten uitvoering moest brengen. Die drang was zó sterk. Toen ik op een dag lunchte met een vriendin en weer verzuchtte dat ik het liefst alles zou willen opzeggen, zei ze: ‘Wanneer ga je dit nou eens écht doen?’ Ze had gelijk. Het was tijd om de daad bij het woord te voegen.”

Gewoon proberen

“De timing was perfect, vijftien jaar geleden. Ik leidde een vrij onafhankelijk bestaan: kinderen heb ik nooit gewild, ook had ik geen relatie. Misschien kwam dat ook wel door mijn enorme vrijheidsdrang. Elke avond met dezelfde man op dezelfde bank zitten vind ik een benauwende gedachte. Er was dus niemand in mijn leven met wie ik rekening moest houden. In oktober hakte ik de knoop door: ik ging al mijn zekerheden overboord gooien. Met kerst vertelde ik het aan mijn ouders. Zij schrokken natuurlijk. Ze zijn van een andere generatie die juist hecht aan vastigheid en iets opbouwen. En dan gooit je kind ineens oude schoenen weg voordat ze nieuwe heeft. Want daar was ik heel eerlijk over. Ik gaf toe dat ik geen flauw idee had wat dit me ging brengen, maar dat ik het gewoon moest proberen.”

Nieuw leven

“Ik trof voorbereidingen voor mijn nieuwe leven. Er moest een andere auto komen, waar mijn spullen in pasten. En ik zette mijn huis te koop. Ik ging dit echt doen, want ik wilde niet op mijn tachtigste terugkijken en spijt hebben dat ik het nooit had gedurfd. Die gedachte gaf me kracht. En als het anders zou uitpakken dan ik had gehoopt, so be it. Dan had ik het in elk geval geprobeerd. Mijn huis uitruimen was soms emotioneel. Oude herinneringen kwamen boven. Dierbare herinneringen, maar ook herinneringen aan moeilijke momenten.”

Dierbare spullen

“Van sommige dierbare spullen heb ik een foto gemaakt om ze toch bij me te kunnen houden. Het was echt niet gemakkelijk. Zo was ik bijvoorbeeld gehecht aan mijn zolder. Daar had jaren de toneelkleding gehangen van een vereniging waar ik met veel plezier deel van heb uitgemaakt. Maar ik moest selectief zijn. Meubels gingen naar een opslag, een paar spullen kon ik houden en de rest ging onherroepelijk weg.”

Ontslag genomen

“Hoewel ik al 23 jaar bij een bank werkte, was het opzeggen van mijn baan totaal niet eng. Het voelde als de juiste stap op het pad dat ik móést volgen. Niet al mijn collega’s begrepen mijn beslissing. Mensen uit het bankwezen zijn vaak erg gericht op zekerheid. ‘Maar je moet toch geld verdienen? En hoe zit het met je pensioenopbouw?’ vroegen collega’s. Maar er waren ook veel mensen die het stoer van me vonden. In februari 2004 had ik mijn laatste werkdag. Toen ik de deur achter me dicht trok, voelde het alsof ik vakantie had. Het besef dat ik er echt niet meer terug zou komen, moest nog indalen.”

Nomade-ervaring opdoen

“Eerst logeerde ik een paar dagen bij een vriendin, daarna boekte ik vakantiehuisjes. Steeds maar voor een week en steeds in een andere plaats, zodat ik door Nederland kon trekken en meer nomade-ervaring kon opdoen. Niet één keer raakte ik in paniek. Ik wist hoe het was om met vastigheid te leven, nu wilde ik bewust anders in het leven staan. Daarom koos ik er expres voor om niet te lang op één plek te blijven, want dan zou ik alsnog stiekem voor zekerheid gaan.”

Slinkend spaargeld

“Als financiële buffer had ik de overwaarde van mijn verkochte huis, maar dat spaargeld slonk. Ik moest een manier vinden om aan geld te komen. Toen gingen mijn ouders op vakantie en ik mocht in die tijd op hun huis passen. Daarna vroeg een kennis mij om hetzelfde te doen, en vervolgens meldde er iemand die vroeg of ik voor zowel het huis als zijn huisdier kon zorgen terwijl hij op reis was.”

Woningoppasser

“Toen besefte ik dat hier een markt voor was. Ik schreef me in op een site voor woning- en huisdieroppassers, en sinds twaalf jaar kom ik op die manier aan onderdak en geld. Ik krijg een vergoeding voor het oppassen. Het is genoeg om van te leven.
Al mijn spullen passen in tien à twaalf kratten. Kleding, mijn naaimachine, mijn schilderspullen en mijn eigen beddengoed. Het kan allemaal precies in mijn auto. Soms heb ik periodes dat ik elke week ergens anders woon. Mijn systeem is daaraan gewend.

Blijvend vakantiegevoel

“Het inpakken, uitpakken en me ergens installeren is door de jaren heen steeds gemakkelijker geworden. Elke keer als ik in een nieuw huis kom, zet ik wat schilderijen van mezelf neer. Op die manier creëer ik mijn eigen plekje. Ik heb een paar vaste oppasadressen. Dat is prima, al wil ik niet alleen maar op bekende oppasadressen verblijven. Dat voelt al te veel als ‘vast’. Er moet genoeg afwisseling zijn met nieuwe, onbekende plekken. Dat blijf ik heerlijk vinden, het ontdekken van een nieuwe omgeving. Toch een beetje dat vakantiegevoel, dat nooit helemaal is verdwenen.”

Lege agenda

“Alles is op z’n plek gevallen. Mijn onrust is weg. Veel mensen zouden juist onrustig worden van mijn manier van leven, maar waarschijnlijk werkt mijn brein anders. Ik ben veel meer ontspannen dan vroeger. Dat komt omdat ik geen verwachtingen heb. Ik leef in vertrouwen. Dat betekent dat ik meebeweeg met wat er op mijn pad komt, zonder krampachtig de controle te willen houden. Ik ben mijn eigen baas, deel zelf mijn tijd in en leef op een rustig tempo zonder deadlines of een volle agenda. De oppasaanvragen komen en daardoor laat ik me leiden. Natuurlijk is die planning niet altijd vlekkeloos. Laatst werd een oppasadres ineens een avond voor mijn komst geannuleerd, in verband met ziekte. Heel af en toe kan dat gebeuren. Daar schrik ik totaal niet van, dat is het leven. Dan kijk ik meteen naar mijn mogelijkheden: soms boek ik dan een vakantiehuisje, soms logeer ik even bij vrienden. Ik heb nog nooit in mijn auto hoeven slapen.”

Tegenvallers

“Maar het is niet altijd even leuk. Ik moest eens op een huis passen waar de vloer plakte en de bank te vies was om op te zitten. Ook houd ik niet van donkere huizen met weinig daglicht. En ik kan me voorstellen dat als ik een keer écht ziek ben, ik me heel kwetsbaar voel en behoefte heb aan een eigen plek en eigen bed. Maar het gekke is: sinds ik zo leef, ben ik nooit meer ziek geweest. Mijn huisarts zit nog steeds in mijn laatste woonplaats, net als de tandarts. Voor een gebitscontrole maak ik zelf een afspraak, als ik er toevallig in de buurt logeer. Zo werkt dat ook met mijn vriendschappen. Mijn vrienden wonen sowieso door het land verspreid. Ben ik bij iemand in de buurt, dan spreek ik gezellig iets af. Ik zie mijn vrienden nu vaker dan vroeger.”

Geen negen tot vijf

“Dat heeft ook met mijn lege agenda te maken: ik heb geen werkdagen van negen tot vijf, dus ik ben heel flexibel qua afspreken. Mijn levensstijl brengt mij vooral mooie dingen. Ik blijf het bijzonder vinden dat ik het vertrouwen krijg om in andermans huis te wonen en hun dieren te mogen verzorgen. Het is interessant om in vele woonstijlen te wonen, van een rijtjeshuis tot een enorm vrijstaand huis met grote tuin. Ik woon dan weer landelijk en dan weer stedelijk, in totaal verschillende wijken. En kom op plekken waar ik anders noot zou komen. Toch denk ik nooit: hier zou ik wel willen blijven. De afwisseling maakt dit juist zo ideaal voor mij.”

Zo kan het óók

“Mijn familie en vrienden zijn helemaal gewend aan mijn manier van leven. Onbekenden willen nog weleens verbaasd reageren: ‘Huh? Hoe doe je dat dan?’ Ik vind het altijd wel grappig om mensen hiermee te verrassen. Zoals bij de kapper; ik zit natuurlijk elke keer weer in een andere salon. Dan zit ik in die stoel en maak ik een praatje met de kapster, die de geijkte vragen stelt: wat doe je, waar kom je vandaan. Als ik dan zeg dat ik geen vast huis heb en steeds ergens anders woon, zie ik alle hoofden in de salon mijn kant op draaien. Daar moet ik wel om lachen, en er komen altijd leuke gesprekken uit voort.”

Blijer en tevredener mens

“Het is fijn om mensen even ‘wakker’ te schudden. Om ze te laten zien dat er ook een andere manier van leven mogelijk is. Ik ben een blijer, tevredener mens nu die onrust weg is. Er is tijd om te lezen, schilderen, wandelen en kleding te maken. Door deze levensstijl kan ik mezelf op de eerste plek zetten en dat brengt verdieping. Zonder vaste patronen word je op jezelf teruggeworpen. Ik leerde over mezelf dat ik lef heb. Het maakt me trots dat ik dit helemaal in mijn eentje heb aangedurfd. Alsof ik mijn eigen coach was. Ik heb me niet door angst laten leiden. En werd ik gehinderd door angst, dan keek ik die recht in de ogen en ging ik toch door. Ik heb geen idee wat de toekomst me brengt. Alles ligt open. En mocht ik toch behoefte krijgen aan een eigen, vaste plek, dan zal ik daarnaar handelen. Thuis zit in mijn hart. Dat gevoel is niet verbonden aan een woning. Ik ben thuis bij mezelf.”

Tekst | Anne Broekman
Fotografie | Mariel Kolmschot.

Dit artikel verscheen eerder in Margriet 2019-04. Je kunt deze editie nabestellen via magazine.nl.

Artikelen van Margriet ontvangen in je mailbox? Schrijf je in via margriet.nl/nieuwsbrief.

Ook interessant