Zoveel invloed heeft voeding echt op het krijgen van jicht Beeld Getty Images/iStockphoto
Beeld Getty Images/iStockphoto

Zoveel invloed heeft voeding echt op het krijgen van jicht

Als je 's nachts wakker wordt met plotselinge, hevige pijn in je teen of voet, is de kans groot dat je een jichtaanval hebt. Jicht is een ontstekingsziekte die ontstaat wanneer urinezuurkristallen ontstekingen veroorzaken in je gewrichten. Lange tijd werd gedacht dat jicht vooral veroorzaakt werd door voeding, maar is dat ook echt zo?

Inmiddels blijkt uit onderzoeken dat je eetgewoonten maar voor zo’n tien procent verantwoordelijk zijn voor het ontstaan van een jichtaanval. De overige negentig procent wordt bepaald door andere factoren.

Ontstekingsziekte jicht

We schreven het net al: jicht is een ontstekingsziekte. Het is een vorm van reuma die wordt veroorzaakt door een te hoge urinezuurspiegel in je lichaam. Urinezuur is een normaal afvalproduct dat ontstaat bij de afbraak van purine, wat in sommige voedingsstoffen zit. Normaal gesproken wordt urinezuur opgenomen in het bloed en uiteindelijk uitgescheiden via de nieren. Wanneer je stofwisseling niet optimaal verloopt in je lichaam en er dus te veel van dat urinezuur achterblijft, kunnen er kristallen ontstaan.

Wanneer die urinezuurkristallen neerslaan in of rondom je gewrichten, reageert je lichaam daarop met plotselinge aanvallen van heftige gewrichtsontstekingen. Door de extra doorbloeding en de aanval van je immuunsysteem die de kristallen wil opruimen, wordt het gewricht heel pijnlijk, rood en warm. Een aanval duurt meestal één tot drie weken, maar medicijnen zoals NSAID's en ontstekingsremmers laten de ergste pijn vaak eerder afnemen.

Jicht tijdens de overgang

Het totale aantal gevallen van jicht is verdubbeld vergeleken met een paar decennia geleden. Jicht komt vooral voor bij mannen, maar het is ook een veelvoorkomende kwaal bij vrouwen in de overgang. Dat komt doordat het vrouwelijke hormoon oestrogeen, dat tijdens de menopauze afneemt, een grote rol speelt bij de bescherming tegen deze aandoening. Ook een hoge bloeddruk speelt een rol. Mede daardoor hebben mensen met jicht ongeveer dertig procent meer kans op hart- en vaatziekten.

Link tussen voeding en jicht

Jicht stond lange tijd bekend als ‘de ziekte der koningen’. Dat komt doordat de jicht altijd werd gelinkt aan bourgondische eetgewoonten en luxe voeding: grote hompen vlees en liters alcohol. Die producten bevatten veel purine, wat bij het verwerken in ons lichaam zorgt voor het ontstaan van urinezuur.

Hoewel jicht dus ontstaat bij een te hoog niveau van urinezuur in het lichaam, is voeding meestal niet de oorzaak van de aandoening. De hoeveelheid purine en urinezuur in ons lichaam is maar voor een klein deel te beïnvloeden door voeding. Meestal hebben medicijnen tegen jicht dan ook véél meer invloed dan een purinebeperkt dieet. Volgens het Voedingscentrum laten voedings- en leefstijladviezen hooguit een daling van tien tot achttien procent in het urinezuurgehalte zien, terwijl dat bij medicatie aanzienlijk meer is.

Purinebeperkt dieet

De meeste soorten purine in je voeding hebben geen effect op het urinezuurgehalte van het bloed, maar sommige voedingsmiddelen hebben dat wel. Het kan dan ook zo zijn, dat je arts afraadt deze producten te eten. Dat kan de kans op een volgende jichtaanval mogelijk verkleinen, in combinatie met medicatie. Het gaat dan om spiervlees van met name rund, varken en lam, en orgaanvlees. Ook garnalen, kreeft en sommige soorten vis (behalve vette vissoorten, zoals paling en makreel) kunnen het urinezuurgehalte in je bloed laten stijgen. Ook alcohol kun je beter laten staan. Dat zorgt namelijk voor meer aanmaak van urinezuur in de lever en vermindert de uitscheiding van urinezuur door de nieren.

Alleen voeding is helaas niet voldoende om jicht te verhelpen of de kans op een nieuwe aanval te verkleinen als je chronische jicht hebt. Ga voor persoonlijke, medische adviezen altijd langs je huisarts of een medisch specialist.

Bron | Reumafonds, Thuisarts, Voedingscentrum

Redactie MargrietGetty Images/iStockphoto

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden