Gezondheid

Prikkelbare Darm Syndroom: hoe kom je van die opgezette buik af?

vleesboom.png

Heb je vaak last van een opgezette buik, winderigheid of andere vage maar vervelende buikklachten? En kan je huisarts niets ernstigs ontdekken? Mogelijk heb je last van het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS), ook wel spastische darm genoemd. Zo’n vijf tot twintig procent van de Nederlanders heeft PDS. En vrouwen twee keer zo vaak als mannen.

Het Prikkelbare Darm Syndroom is de meest voorkomende chronische darmaandoening. Typische PDS-klachten zijn een opgezette buik, winderigheid, buikpijn of stoelgangproblemen zoals diarree of juist obstipatie. Op welk moment je hier last van krijgt, is vaak moeilijk te voorspellen en ook de klachten verschillen per persoon: sommige mensen ervaren vooral stoelgangproblemen, anderen ‘alleen’ een opgezette buik en winderigheid na het eten.

Oorzaken

Bij PDS maakt de darm te veel of juist te weinig bewegingen. Bij ruim zestig procent van de mensen met de aandoening zijn ook de zenuwen in de darm extra gevoelig. Deze zenuwen reageren met name op rek of uitzetten van de darmwand en veroorzaken zo de typische PDS-klachten. Waaróm die darmen en zenuwen zo vreemd doen, is (nog) niet precies duidelijk. Gelukkig zit de wetenschap niet stil en wordt er steeds vaker onderzoek gedaan naar deze veelvoorkomende darmaandoening. Zo zijn er steeds meer aanwijzingen dat PDS te maken heeft met een verstoring in de communicatie tussen de hersenen en de darmen, meldt de Maag Lever Darm Stichting. Ook een beschadigde darmwand, de samenstelling van je darmbacteriën, erfelijke aanleg en eerdere maag-darmontstekingen worden genoemd als mogelijke oorzaken. Eén ding is in elk geval zeker: PDS heeft géén psychische oorzaak, zoals lang werd gedacht. Wel kunnen stress en angst de darmklachten verergeren of uitlokken, maar dat geldt voor bijna alle lichamelijke kwalen.

Behandeling Prikkelbare Darm Syndroom

PDS is niet te genezen, maar er bestaan verschillende behandelingen om de klachten te verminderen. Vaak is dit een kwestie van uitproberen. Het kan al helpen om anders te gaan eten en meer te bewegen. Zo speelt voeding een grote rol bij de aandoening. Ongeveer driekwart van de mensen merkt verbetering als ze hun voeding aanpassen, al kunnen daar wel een paar weken overheen gaan. Bij sommigen helpt het bijvoorbeeld om meer vezels en vocht toe te voegen. Bij anderen kunnen vezels juist méér klachten geven, zoals een opgeblazen gevoel. Veel mensen met PDS voelen zich beter door het zogeheten FODMAP-beperkte dieet. Hierbij volg je een koolhydraatarm en intensief menu terwijl je onder begeleiding van een diëtist onderzoekt welke soort koolhydraten de meeste klachten veroorzaken.

EHBO bij PDS

Van een opgezette buik, winderigheid of pijn wil je natuurlijk zo snel mogelijk af. Deze EHBO-tips kunnen je helpen bij de meest voorkomende klachten.

Bij verstopping of diarree: psylliumvezels
Als je vooral last hebt van verstopping, een moeilijke stoelgang of diarree, heb je ‘geluk’; deze klachten zijn vaak relatief eenvoudig te verhelpen met psylliumzaad of psylliumvezels. Die helpen zowel tegen verstopping als diarree. Het is zonder recept verkrijgbaar onder de merknamen Metamucil en Volcolon en het merkloze Psylliumvezels. Bouw de dosering wel rustig op, je darmen zijn nog niet gewend aan de hoeveelheid vezels en hebben even tijd nodig om daaraan te wennen. Als dit niet werkt, kan je arts je ook iets laxerends voorschrijven of juist een diarreeremmer, al naar gelang de klachten.

Bij buikpijn, kramp en opgeblazen gevoel: pepermuntolie, probiotica of iberogast
Bij lichte maag-darmkrampen kan pepermuntolie verlichting geven. Dit kruidengeneesmiddel is zonder recept bij de apotheek in capsules verkrijgbaar en helpt vaak ook tegen winderigheid en buikpijn. Uit verschillende studies blijkt dat één op de drie mensen met het Prikkelbare Darm Syndroom merken dat hun klachten hierdoor afnemen. Sommige mensen hebben ook baat bij probiotica en iberogast. Probiotica zijn goede bacteriën die de darmflora mogelijk gezond houden. Ze zijn verkrijgbaar in pillen, capsules, poeders of drankjes. Iberogast is een middel dat bestaat uit een mengsel van negen plantaardige kruidenextracten. Het is zonder recept verkrijgbaar in drogist en apotheek.

Het gebruik van pijnstillers als ibuprofen, diclofenac en aspirine wordt afgeraden, omdat deze als bijwerking juist maag- en darmklachten kunnen geven. Als je echt een pijnstiller wilt, kies dan voor paracetamol.

De rol van stress

Hoewel het niet de oorzaak is, kan spanning of stress je klachten flink verergeren. Volgens de Maag Lever Darm Stichting is het beter leren omgaan met stress vaak zelfs ‘effectiever dan andere behandelingen’. Voorbeelden van effectieve therapieën bij PDS zijn hypnotherapie, cognitieve gedragstherapie of bekkenbodemfysiotherapie. Van hypnotherapie is wetenschappelijk bewezen dat ongeveer zeventig procent van de mensen met PDS er baat bij heeft. Er zijn speciale PDS-hypnotherapeuten en ook ziekenhuizen bieden PDS-hypnotherapie aan.

Test: heb ik het Prikkelbare Darm Syndroom?

Meer informatie over het Prikkelbare Darm Syndroom vind je op de website van de Maag Lever Darm Stichting. De stichting heeft ook een online test ontwikkeld waarmee je kunt kijken of je de aandoening hebt. Ga bij twijfel wel altijd eerst naar je huisarts. Als je klachten bijvoorbeeld pas zijn ontstaan na je vijftigste, is er misschien iets anders aan de hand.

Deelnemen aan onderzoek

Zoals we al aangaven, wordt er steeds meer onderzoek gedaan naar PDS. Op dit moment zijn wetenschappers van Wageningen University & Research (WUR) druk bezig om te onderzoeken of en welke specifieke voeding de verschillende symptomen van PDS kan verminderen. Deze klachten verschillen per persoon, waardoor iedereen een ander voedingsadvies nodig zou kunnen hebben. Om hier meer inzicht in te krijgen, zoeken de wetenschappers nog mensen die vaak buikklachten hebben om deze online vragenlijst in te vullen. Je hoeft dus niet de officiële diagnose Prikkelbare Darm Syndroom te hebben om mee te werken.

Bron | Maag Lever Darm Stichting, Wageningen University & Research, Prikkelbare Darm Syndroom Belangenvereniging (PDSB)
Tekst | Rianne Marijs

Lees ook

Tien signalen dat je een te hoge bloedsuikerspiegel hebt
Dacht je dat dit wc-poppetje een jurkje droeg? Kijk nog eens goed!
Deze koolhydraten beschermen je darmen tegen ontstekingen

Gratis gezondheidsartikelen van Margriet ontvangen in je mailbox? Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Ook interessant