Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Coronavirus Gezondheid

Ieder half jaar een boosterprik de nieuwe realiteit? Expert Aura Timen van het RIVM legt het uit

zeven-vragen-over-boosterprik.jpg

Het blijkt dat de basisvaccinatie(s) tegen het coronavirus na verloop van tijd in bescherming afnemen. Om de werking van je eerste vaccinaties weer te verbeteren bestaat er daarom de boosterprik. Maar hoe werkt dat precies? Moeten we de boosterprik als een soort griepprik zien? Prof.Dr. Aura Timen, hoofd van de Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding (LCI) van het RIVM beantwoord zeven vragen over de boosterprik.  

Als het coronavirus in een soort griep verandert, wat betekent dat dan voor het vaccineren in de toekomst?

1. Waarom is de boosterprik belangrijk?

“Zo’n boosterprik pept eigenlijk de afweer op”, vertelt Timen. “Wat je merkt is dat na een basisserie, dus één of twee prikken van een coronavaccin, de antistoffen na verloop van tijd afnemen. Dat betekent dat je zo’n boosterprik nodig hebt om je afweer opnieuw op te peppen om goed beschermd te blijven tegen het coronavirus en de antistoffen weer op het oorspronkelijke niveau terug te krijgen. Dat maakt je lichaam dus opnieuw weerbaarder tegen het virus.”

Dat je antistoffen op den duur afnemen is overigens niet alleen bij het coronavirus het geval, maar dat gebeurt ook bij andere ziektes. En de boosterprik is dus niet iets nieuws, maar bestaat eveneens al voor allerlei bacteriën en virussen.

2. Hoe lang blijf je na een boosterprik opnieuw goed beschermd? 

Een boosterprik is dus van belang om je bescherming tegen het coronavirus opnieuw op te peppen. Maar daarmee rijst ook de vraag: hoe lang ben je met zo’n boosterprik dan weer beschermd? “Het is bij het coronavirus nog niet bekend hoe lang je precies beschermd blijft met een boosterprik. Het gaat in ieder geval om maanden, waarschijnlijk ongeveer zes maanden, maar dat is nog niet met zekerheid te zeggen. Dat komt natuurlijk ook omdat de boosterprik bij het coronavirus nog nieuw is.” 

3. Is de boosterprik vergelijkbaar met de griepprik? 

“De boosterprik is niet hetzelfde als een griepprik, de booster voor het coronavirus is namelijk precies hetzelfde als de basisvaccinaties. Zowel de booster als de basisvaccinaties werken dus op dezelfde variant van het virus”, legt Timen uit. “Bij de griepprik werkt dat anders. Daar wordt namelijk elk jaar een ander vaccin voor gemaakt, waarvan de samenstelling anders is. Dat heeft ermee te maken dat het griepvirus ontzettend snel muteert, misschien nog wel sneller dan het coronavirus. De griepprik is dus geen booster, maar is telkens een nieuwe basisvaccinatie.”

4. Zijn er nieuwe boosterprikken nodig voor verschillende mutaties? 

Er wordt door farmaceuten ook al gewerkt aan nieuwe vaccins speciaal tegen de omikronvariant van het coronavirus. Maar hoe noodzakelijk is dat? “Wat er precies met het coronavirus gaat gebeuren dat weten we nog niet. Wat we wel zien is dat het virus ook muteert. Sinds het coronavirus er is, zijn er elk jaar één of twee nieuwe varianten bijgekomen. Tot nu toe is gebleken dat de bestaande vaccins goed werken tegen bijna alle varianten. Alleen de nieuwste omikronvariant blijkt wel heel anders te zijn dan de andere mutaties. Daarbij blijkt dat de eerste twee prikken op den duur nog onvoldoende werken, maar dat de boosterprik de antistoffen weer dusdanig oppept, dat de bescherming opnieuw toeneemt”, vertelt Timen. 

“Het is niet uit te sluiten dat er in de toekomst wél verschillende vaccins tegen verschillende mutaties komen”, aldus Timen. Dat zou dus kunnen betekenen dat we op den duur net als bij de griepprik voor een nieuwe variant ook een nieuwe prik hebben. 

Lees ook: De omikronvariant: dit zijn de 5 nieuwe symptomen

5. Hoe goed ben je met een boosterprik beschermd tegen de omikronvariant als je basisvaccinaties van AstraZeneca waren?

“We zien dat de antistoffen bij mensen die met AstraZeneca zijn gevaccineerd sneller dalen dan bij Pfizer en Moderna. Ook Janssen leek eerder sneller te dalen. Maar het blijkt dat de boosterpik de antistoffen weer op kan oppeppen voor een goede bescherming, ongeacht welk vaccin je bij je basisvaccinaties hebt gekregen.” 

6. Waarom worden alleen Pfizer en Moderna als boosterprik gebruikt?

“Voor de onderzoeken die tot nu toe zijn gedaan werden de vaccins van Pfizer en Moderna gebruikt. Daar kwam een goed resultaat uit, waardoor de vaccins geregistreerd konden worden als boosterprikken. Maar Janssen komt binnenkort waarschijnlijk ook met hun vaccin om als boosterprik aan te bieden.” 

7. Van pandemie naar endemie: elk jaar een coronaprik? 

Meerdere wetenschappers verwachten dat het coronavirus uiteindelijk van een pandemie naar een endemie over zal gaan. Dat houdt in dat de ziekte niet volledig verdwijnt, maar op de achtergrond sluimert. Het is in dit geval controleerbaar, maar er kan wel jaarlijks een piek ontstaan. Een voorbeeld van zo’n endemische ziekte is de griep. Die komt jaarlijks terug maar is goed beheersbaar, onder andere door de griepprik. “Ik vermoed ook dat het coronavirus op den duur een endemische ziekte wordt, die elk jaar rond de herfst en winter de kop op zal steken”, vertelt Timen. 

“Daar zijn we op dit moment nog niet”, vervolgt Timen, “omdat corona nog voor grote uitbraken zorgt. Over een paar jaar als we verschillende golven hebben gehad, dan kan het coronavirus kracht verliezen en de opgebouwde afweer in de bevolking sterk genoeg zijn zodat het aantal infecties sterk verminderd wordt. Dan kan het een situatie zoals bij de griep worden. Dan is de kans ook aanwezig dat er elk jaar een prik tegen het virus beschikbaar komt.” Of het verstandig is dat iedereen dan die prik haalt, dat kan Timen nog niet te zeggen. “We denken dat zo’n prik dan in ieder geval beschikbaar moet zijn voor kwetsbare groepen, dus voor ouderen en mensen met onderliggende aandoeningen.” 

Advies bij twijfels 

Heb je vragen of twijfels over de boosterprik? Of twijfel je nog om de basisvaccinaties te halen? Dan adviseert Timen om een gesprek aan te vragen met je huisarts, zodat je informatie kunt krijgen over de vaccins. “We zijn er nog niet. De komende tijd zullen we nog maatregelen nodig hebben in combinatie met vaccins om zo goed mogelijk beschermd te blijven tegen het virus”, aldus Timen.  

Beeld | Getty Images

Margriet Podcast Onder Artikelbeeld

Nu op Margriet.nl: nieuwe afleveringen van ‘Mijn verhaal’ de podcast! In dit tweede seizoen van de indrukwekkende podcastserie gaan we wederom in gesprek met vrouwen met een bijzonder verhaal. Met verhalen over verlies, bijzondere liefdes en ingrijpende ervaringen. Beluister vanaf 1 september iedere woensdag een nieuwe aflevering op Margriet.nl/podcast.   

Ook interessant