Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Gezondheid

Zelf een uitstrijkje maken? Zo werkt een zelfafnametest

zelf-een-uitstrijkje-maken-zelfafnamtest.jpg

Elk jaar krijgen ongeveer 800 vrouwen in Nederland baarmoederhalskanker. Omdat in een voorstadium van baarmoederhalskanker dit nog goed te behandelen is, krijgen vrouwen tussen de 30 en 60 jaar elke vijf jaar een uitnodiging om mee te doen aan het bevolkingsonderzoek. Dit onderzoek gaat met een uitstrijkje, en dat vinden sommige vrouwen vervelend om bij de huisarts te laten doen. Zelfs zo vervelend, dat het hen tegenhoudt om aan het bevolkingsonderzoek mee te doen. Daarom kun je ook thuis zelf een uitstrijkje maken. Maar hoe werkt dat?

En hoe betrouwbaar is zo’n zelfafnametest ten opzichte van een uitstrijkje bij de huisarts? 

Zelf een uitstrijkje maken

Doorgaans kun je een uitstrijkje laten maken bij de huisarts of doktersassistent. Maar mocht je dit niet fijn vinden, dan kun je (via je huisarts) ook een zelfafnametest aanvragen. In dit geval kun je zelf een uitstrijkje maken. Hiermee neem je zelf vaginaal materiaal af, waarna het laboratorium dit test op HPV. Het verschil met het uitstrijkje van de huisarts is dat als er op dat uitstrijkje HPV wordt gevonden, het lab meteen het afgenomen materiaal kan controleren op afwijkende cellen. De zelftest toont alleen het HPV-virus aan. Om te weten of het om (een voorstadium van) baarmoederhalskanker gaat of om een zorgelijke afwijking van de cellen, moet je alsnog naar de huisarts voor een uitstrijkje.  

Bij de zelfafnametest krijg je uiteraard een gebruiksaanwijzing die ook op de website van het RIVM staat, en daarnaast biedt de organisatie ook deze instructievideo aan.

De zelfafnametest 

De zelfafnametest bestaat uit een verpakking die je moet bewaren om de test terug te kunnen sturen, met daarin een doorzichtige huls met vleugeltjes. Bovenop de huls zitten witte kwastjes, met daarop een roze dop. Het is belangrijk dat je die witte kwastjes niet met je handen aanraakt.

Zo maak je zelf het uitstrijkje:

  1. Was eerst je handen en haal de test uit de verpakking.
  2. Druk met je duim en wijsvinger op de roze dop en haal deze los. Ook de dop moet je bewaren voor het terugsturen van de test.
  3. Neem vervolgens een makkelijke houding aan, bijvoorbeeld zoals je een tampon inbrengt, en breng vervolgens de test met de witte kwastjes omhoog in de vagina aan. Doe dit tot de vleugeltjes van de test tegen de schaamlippen aandrukken. Het kan helpen om met je andere hand de schaamlippen te spreiden. 
  4. Duw vervolgens de roze draaiknop aan de onderkant van de huls omhoog, tot deze tegen het doorzichtige huls aankomt.
  5. Draai vervolgens de roze knop vijf keer in dezelfde richting rond. Je hoort en voelt telkens een klik.
  6. Hierna kun je de huls weer loshalen. Zorg dat je de witte kwastjes niet met je handen aanraakt. 
  7. Trek vervolgens de roze draaiknop weer naar beneden, zodat het witte kwastje in de huls komt te zitten. Plaats de roze dop weer op de huls tot je een klik hoort of voelt.
  8. Stop de zelfafnametest vervolgens weer terug in de verpakking, en doe ‘m daarna in de doorzichtige plastic zak met de blauwe rand die je bij de test hebt gekregen. Deze stop je vervolgens in de bijgestuurde retourenvelop.
  9. Plak de adressticker van je brief op de envelop en stuur vervolgens de test binnen een week op. Na ongeveer vier weken ontvang je een brief met de uitslag. 

Stuur je de test niet direct op? Bewaar ‘m dan zo lang op kamertemperatuur. 

Lees ook:
Gynaecoloog-oncoloog: ‘HPV-vaccin kan ook op oudere leeftijd werken’

Betrouwbaarheid 

Op de site van het RIVM is te lezen dat zowel de zelfafnametest als het uitstrijkje bij de huisarts betrouwbaar is. Uit een onderzoek van Amsterdam UMC uit 2019 bleek al dat de zelftest even betrouwbaar is als het uitstrijkje bij de huisarts. Van de 14.000 vrouwen die meededen kreeg de helft de zelftest en de andere helft ging naar de huisarts. De vrouwen waaruit bij de test bleek dat ze waarschijnlijk besmet waren met HPV, kregen daarna ook de andere test. Hieruit bleek dat bij bijna alle vrouwen die (een voorstadium van) baarmoederhalskanker hadden bij beide testen dezelfde uitslag kregen. 

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in via margriet.nl/nieuwsbrief.                

Bron | RIVM, Trouw
Beeld | Getty Images

Ook interessant