Gezondheid

Last van het jojo-effect? Mogelijk heb je overgevoelige vetcellen!

afvallen.png

‘Geen crashdieet volgen, hoor, dan kom je straks nog meer aan!’ We roepen het allemaal en toch is het jojo-effect waarschijnlijk niet wetenschappelijk te onderbouwen. Ténzij je de verkeerde vetcellen hebt, ontdekten onderzoekers van Maastricht University. 

We hebben ze allemaal: vriendinnen die ineens ‘aan de shakes’ gaan, in een mum van tijd vijf kilo afvallen en na twee maanden weer op hun oude gewicht zitten. Soms wegen ze zelfs nog meer dan daarvoor, tot hun grote frustratie. Volgens Kirsten Berk, diëtiste en onderzoekster aan het Erasmus MC, komt dat niet, zoals we vaak denken, doordat je lichaam compleet ontregeld raakt van een streng dieet. Uit haar eigen onderzoek blijkt juist dat een ‘crashdieet’ met maaltijdshakes heilzaam werkt bij mensen met overgewicht en diabetes. “Maar ook als je geen diabetes hebt, hoeft snel afvallen niet ongezond te zijn. Zolang je maar alle bouwstoffen binnenkrijgt die je lichaam nodig heeft.”

‘Geen verstoorde stofwisseling’

“Je hoort weleens dat je stofwisseling verstoord raakt als je heel snel afvalt,” vervolgt de diëtiste. “Maar dat is een fabel. Doordat je vet- en spiermassa kwijtraakt, heb je wél minder energie nodig dan voorheen. Veel mensen houden daar geen rekening mee. Na een dieet gaan ze vaak weer net zo veel eten als daarvoor, waardoor ze geheid aankomen, soms zelfs meer dan ze zijn afgevallen.”

Elk pondje door het mondje?

Ook volgens Edwin Mariman, hoogleraar functionele genetica aan de Maastricht University, blijkt tot nu toe nergens uit dat je sneller of meer aankomt van een crashdieet dan van een dieet waarvan je in een rustiger tempo afvalt. “Of en hoeveel je aankomt, wordt grotendeels bepaald door je levensstijl ná het dieet,” aldus de hoogleraar. En als je heel snel bent afgevallen, heb je weinig tijd gehad om aan je nieuwe levensstijl te wennen. Kortom, nog steeds geldt: elk pondje gaat door het mondje. Ongeacht op wat voor manier je die kilo’s voor die tijd bent kwijtgeraakt.

Help, ik heb gestreste vetcellen!

Toch kun je jojo’ers niet louter een gebrek aan discipline verwijten, denkt Edwin Mariman. Zijn team van wetenschappers ontdekte dat ook je vetcellen waarschijnlijk bepalen hoe goed je na een dieet op gewicht kunt blijven. Vetcellen vinden het namelijk geen pretje om hun vet te moeten afstaan, ze worden er letterlijk gestrest van. En hoe meer gestrest die vetcellen raken van jouw afvalgedrag, wat persoon verschilt, hoe meer vet ze daarna lijken te gaan ‘stapelen’. Dat doen ze door bijvoorbeeld minder leptine aan het lichaam af te geven, een hormoon dat het hongergevoel onderdrukt. En zie dan maar eens op gewicht te blijven… Hiermee kan het jojo-effect mogelijk worden verklaard, volgens Mariman. “Als jouw vetcellen ook zo heftig reageren, heb je daar mogelijk meer last van.”

Hoe staat het met jouw vetcellen?

Waarom de vetcellen van sommige mensen zo gestrest reageren, is helaas nog niet duidelijk. Het lijkt in elk geval niks met de snelheid van het afvallen te maken te hebben, aldus de wetenschapper die nog hard werkt aan een vervolgonderzoek. Maar hoe weet je of je stressgevoelige vetcellen hebt? “Dat is nu nog lastig,” vertelt Mariman. “Maar als het echt zo werkt met die vetcellen, kunnen we waarschijnlijk wel tests ontwikkelen die aantonen hoe die van jou reageren op lijnen. Want dan wordt goede begeleiding door een diëtist na het afvallen een stuk belangrijker.”

Ook goed om te weten

Dit is het allerslechtste dieet van 2017 (volgens gezondheidsexperts)

Dunner worden? Eet deze dikke calorieën

Waarom je minder koolhydraten nodig hebt vanaf je vijftigste

Ook interessant