Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Gezondheid

Witte, tintelende en pijnlijke vingers? Misschien heb je het fenomeen van Raynaud

witte-vingers-door-kou-dat-kan-het-fenomeen-van-raynaud-zijn.jpg

Heb je op koude dagen vaak tintelende, gevoelloze en witte vingers? Of voelt het alsof je tenen afgestorven zijn, door de witte kleur? Dan zou het kunnen dat je last hebt van het fenomeen van Raynaud.

Hoewel deze aandoening meestal onschuldig is, kunnen die tijdelijk ‘dode vingers’ wel heel vervelend zijn.  

Het fenomeen van Raynaud

Het fenomeen van Raynaud is een vaataandoening waarbij de bloedtoevoer naar je vingers of tenen af en toe stopt. Dat zorgt voor witgekleurde, gevoelloze vingers die kunnen tintelen en gloeien. Een aanval van deze aandoening ontstaat vooral wanneer iemand in aanraking komt met kou, vocht of heftige emoties. De slagaders trekken dan te snel samen, waardoor de klachten ontstaan.

Symptomen

De typische symptomen voor het fenomeen van Raynaud zorgen dus voor ‘dode’, gevoelloze vingers of tenen. Ze worden wit door de kou maar kunnen daarna soms ook blauw verkleuren. Als de handen of voeten vervolgens weer wat opwarmen, kunnen ze gloeiend en rood worden. Naast de gevoelloosheid hebben mensen vaak last van pijn en tintelingen in de vingers en tenen. Vooral bij het opwarmen kunnen ze vervolgens branderig aanvoelen; soms kunnen de vingers ook gaan zwellen. Een aanval van het fenomeen van Raynaud duurt meestal zo’n vijf tot dertig minuten, waarna de vingers weer een goede doorbloeding krijgen.

Lees ook:
Allergisch voor kou: dit wil je weten over koude-urticaria

Primaire en secundaire vorm

Er bestaan twee verschillende vormen van het fenomeen van Raynaud; een primaire en een secundaire vorm. Bij de primaire vorm van deze aandoening is het onduidelijk waarom de bloedvaten plotseling samentrekken bij kou of heftige emoties. Ook lang achter elkaar snel typen of het gebruik van machines die trillen kunnen de symptomen triggeren. Het primaire fenomeen van Raynaud ontstaat meestal in de puberteit of als jongvolwassene, en kan daarna periodiek erger worden en juist weer afnemen.

Als je de secundaire vorm van Raynaud hebt, is er een onderliggende oorzaak voor de klachten. Dit komt bijvoorbeeld voor bij mensen die een ziekte hebben die zorgt voor afwijkingen in de vaatwand. Ook auto-immuunziekten kunnen Raynaud veroorzaken, denk bijvoorbeeld aan het Sjörgen Syndroom, reumatoïde artritis, de ziekte van Hashimoto en coeliakie. En ook bepaalde geneesmiddelen, zoals bètablokkers, antidepressiva en medicijnen gebruikt bij chemotherapie, kunnen de oorzaak zijn van het secundaire fenomeen van Raynaud.

Behandeling fenomeen van Raynaud

Vaak is een behandeling voor het fenomeen van Raynaud niet nodig. Hoewel de symptomen vervelend zijn, hebben deze vaak geen ernstige gevolgen. Daarom bestaat de behandeling vaak vooral uit praktische tips. Denk daarbij bijvoorbeeld aan het zo veel mogelijk voorkomen van blootstelling aan kou, stoppen met roken, voldoende bewegen en stress vermijden.

In sommige gevallen zijn de klachten zo ernstig dat er wel een medische behandeling nodig is. Meestal is dit het geval bij mensen die meer dan twee aanvallen per dag hebben. Denk bij zo’n behandeling bijvoorbeeld aan medicatie om de bloedvaten te verwijden of bloedverdunners. In zeer ernstige gevallen kan een operatie nodig zijn om de zenuwen die de bloedvaten vernauwen uit te schakelen. Dit komt echter maar zelden voor.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Bron | Hartstichting, Thuisarts
Beeld | iStock

Ook interessant