Gezondheid

Wat te doen tegen vermoeidheid?

moe-jpg.jpg

Ontzettend moe zijn, terwijl je niet veel gedaan hebt? Het is niet eenvoudig om de oorzaak te vinden van langdurig moe zijn. Toch kun je zelf veel doen om moeheid te bestrijden.

moeVeel Nederlanders zijn langdurig moe. De schattingen en gegevens van enkele onderzoeken naar moeheid in Nederland lopen uiteen van 3 tot 5 miljoen Nederlanders die zeggen erg moe te zijn. Vrouwen hebben er vaker last van dan mannen. Jonge mensen zijn vaker moe dan 45-plussers en ouders met kinderen jonger dan 6 kampen ook vaak met vermoeidheid. Vaak is er geen duidelijk aanwijsbare oorzaak voor te vinden. Vermoeidheid kan zowel een lichamelijke als psychische oorsprong hebben en dat maakt het vinden van oplossingen er niet eenvoudiger op. Vooral geestelijke moeheid, door stress en zorgen, kan zijn tol eisen. Toch kun je zelf veel doen om moeheid te bestrijden. 7 remedies tegen moeheid:

Remedie 1: Bestrijd stress
Mensen die veel stress ondervinden van bijvoorbeeld werk en de zorg voor het gezin, kunnen zich vaak maar moeilijk ontspannen, waardoor chronische vermoeidheid optreedt. Het is een negatieve spiraal: naarmate er meer stress in het spel is, neemt het vermogen om te ontspannen juist af, en dat leidt tot nog meer stress en moeheid. De beste oplossing is om bewust tijd vrij te maken in de agenda voor lichamelijke ontspanning.

Remedie 2: Beweeg
Uit onderzoek blijkt dat mensen die meerdere dagen per week minstens een half uur bezig zijn met klussen, fietsen, tuinieren of andere inspannende activiteiten minder vaak moe zijn dan mensen die weinig bewegen. Sporten heeft meer verrassende voordelen. Lichamelijke ontspanning verjaagt stress en moeheid beter dan bijvoorbeeld inactieve ontspanning, zoals het lezen van een boek. Een halfuur hardlopen bijvoorbeeld, of een stuk fietsen, zorgt voor lichamelijke vermoeidheid en heeft een gunstige invloed op de hormoonspiegels. Een ander voordeel is dat depressieve gevoelens afnemen. Vaak gaan die gepaard met stress. Hoe het precies komt is in de wetenschap nog niet duidelijk, maar het inslapen en de kwaliteit van de slaap verbeteren door intensieve lichaamsbeweging ook nog. Dat werkt alleen als je niet ’s avonds na 21 uur nog begint met sporten.

Remedie 3: Haal beter adem
Mensen die last hebben van stress, hebben vaak ongemerkt een oppervlakkige, hoge borstademhaling. Onbewust haal je in tijden van spanning ook iets sneller adem, waardoor je klachten kunt krijgen die lijken op die van hyperventilatie. Voor een deel komt dat gejaagde, oppervlakkige ademhalen door hormonen zoals cortisol en adrenaline, die bij stress vrijkomen. Een slechtere ademhaling verstoort de zuurstofbalans in je lichaam, waardoor je aan het eind van de dag een gevoel van uitputting ervaart. Probeer je bewust te worden van je ademhaling. Een rustige, diepe buikademhaling, waarbij je inademt door je neus, werkt ontspannend en maakt stress beter beheersbaar.

Remedie 4: Neem een pauze
Het is niet verstandig om de hele dag door te jakkeren. Zo nu en dan een pauze nemen, al is het maar 5 minuten, kan je uiteindelijk juist tijd besparen. Zorg dan wel dat je een pauze neemt waarin je even helemaal niets doet, dus ook geen krant leest of iets dergelijks. Zoek een rustig plekje op en probeer aandachtig je lichaam goed te ontspannen. Vele wetenschappelijke onderzoeken wijzen er op dat mensen die tijdens druk werk regelmatig kleine pauzes inlassen, productiever zijn dan mensen die dat niet doen.

Remedie 5: Uit je gevoelens
Het niet uiten van gevoelens van angst, stress en bezorgdheid kan een vermoeiende loden last worden. Met het opkroppen van emoties zet je jezelf niet alleen mentaal extra onder druk, ook je lichaam heeft er last van, in de vorm van ongunstige bloedwaarden en hormoonspiegels. Probeer, zonder dat je eindeloos gaat lopen klagen, je partner of een ander vertrouwd persoon uit te leggen wat je dwars zit en wat die gevoelens met je doen. Dat lucht al behoorlijk op. Soms kunnen opgekropte emoties je zo dwars gaan zitten, dat je er ziek van kunt worden. Weet je niet hoe je bepaalde gevoelens zoals angsten of groot verdriet bespreekbaar kunt maken, zoek dan professionele hulp, bijvoorbeeld via je huisarts.

Remedie 6: Voorkom slaapschuld
Het is misschien bij veel mensen wel de belangrijkste oorzaak van moeheid: een chronisch slaaptekort. Het jachtige leven, werkdruk en zorgtaken, ’s avonds nog veel dingen moeten doen en nog laat tv-kijken zorgen voor een opbouwende slaapschuld. Die kun je in het weekend niet wegkrijgen met uitslapen, zegt slaapexpert Gerard Kerkhof. Slaapschuld zorgt bovendien overdag voor meer stress, wat ook weer bijdraagt aan vermoeidheid en aan een verslechterende gezondheid. Met een ‘powernap’ overdag kun je weer nieuwe energie opdoen, maar de beste oplossing is ’s avonds eerder te stoppen met werkzaamheden en op tijd naar bed gaan, zodat je aan 7,5 tot 8 uur slaap komt. Tieners hebben 9 uur slaap nodig.

Remedie 7: Beperk tv-kijken en computeren
Heb je moeite met in slaap vallen, probeer dan ’s avonds wat minder lang tv te kijken of achter de computer te zitten. Beeldschermen en alle eroverheen schietende informatie kloppen de maalstroom van je gedachten op en dat bevordert de slaap niet en dus ook niet je alertheid overdag. Daarbij remt het kijken in het licht van met name een computerscherm de aanmaak van het slaaphormoon melatonine.

Auteur: Jan Willem Wensink
Bronnen: Nivel, WebMD, Voedingscentrum. www.dokterdokter.nl

Ook interessant