Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Gezondheid

3 dingen die je moet weten over een delier

delier.png

Van alle mensen die postoperatief op de intensive care liggen, krijgt maar liefst 70-87 procent te maken met een delier. Ook treedt het op bij 60 procent van de mensen in verzorgingshuizen. Maar wat is een delier? En: wat zijn de oorzaken? Hoe kun je het voorkomen? We vroegen het aan Lidewy Hendriks, expert op het gebied van ouderenpsychiatrie en dementie.

Wat is een delier?

“Een delier (officieel delirium genaamd) kun je het beste omschrijven als een plotseling opgekomen verwardheid. Deze verwardheid heeft een lichamelijke oorzaak, bijvoorbeeld een ziekte of infectie. Hierdoor functioneren de hersenen niet meer zoals gebruikelijk, en dit komt via psychische verschijnselen tot uiting. Er is een soort kortsluiting in de hersenen. Iemand die een delier doormaakt is gedesoriënteerd: hij of zij herkent mensen niet goed, weet niet meer welke dag of welk dagdeel het is en weet niet meer goed waar hij of zij is. Ze kunnen wanen krijgen of hallucineren. Verder kan een delirant persoon niet meer goed zijn of haar aandacht ergens bij houden; daardoor onthoudt de persoon dingen niet meer goed en praat hij of zij onsamenhangend. Het bewustzijn is niet meer helder.”

Wat zijn de oorzaken van een delier?

“Een delier hangt samen met een verstoring van de hersenen en heeft altijd een lichamelijke oorzaak. Delier is het directe gevolg van een van onderstaande mogelijkheden:

  • Een lichamelijke aandoening;
  • Vergiftiging door of onttrekking van een middel zoals een drug of medicatie
  • Meerdere oorzaken: bijvoorbeeld als gevolg van meer dan één lichamelijke aandoening

Als iemand met een van bovenstaande aandoeningen of situaties te maken heeft, betekent dat nog niet dat er een delier ontstaat. Het geeft wel aan dat de kans op een delier aanzienlijk groter is. Of zich een delier ontwikkelt, heeft te maken met de omstandigheden. Een belangrijk facet hiervan is het aantal en soort prikkels dat iemand krijgt. Prikkels spelen een grote rol bij het ontstaan en het verloop van een delier. We hebben het dan ook altijd over ‘prikkeldosering’ zodra bij iemand een delier is vastgesteld. Dat betekent dat we in de gaten moeten houden hoeveel prikkels iemand krijgt en vooral ook op welke manier deze prikkels binnenkomen.”

Hoe wordt een delier behandeld?

“Bij de behandeling van een delier is het aanpakken van de lichamelijke oorzaak, zoals een blaas- of longinfectie, belangrijk. Met middelen zoals alcohol of medicijnen, die een delier veroorzaken, moet worden gestopt, of er moet juist een meer geleidelijke afbouw komen. De verschijnselen van het delier kunnen worden behandeld met medicatie. Ook kunnen er medicijnen worden voorgeschreven om het ritme en de slaap van de patiënt weer op orde te brengen.

Verder is het van belang dat de patiënt in een veilige omgeving wordt behandeld en verzorgd. Hierbij is prikkeldosering belangrijk. Mensen met delier zijn soms zo onrustig dat ze zichzelf schade kunnen berokkenen door bijvoorbeeld uit bed te stappen terwijl dat nog niet veilig is, of door infusen uit te trekken. Ook voldoende voeding, adequate voeding en goede medicatie-inname is belangrijk.”

Vroegtijdige herkenning en behandeling verkorten meestal de duur van het delier. Hoewel een delier per definitie een voorbijgaande aandoening is, treedt er niet altijd herstel op. Volledig herstel is vooral bij oudere patiënten minder waarschijnlijk. 

Meer informatie
Wil je meer weten over delier? Ga dan naar www.psychischegezondheid.nl. Je kunt er ook het verhaal lezen van theatermaker Godfried Beumers die twee keer een delier doormaakte.

Ook interessant