Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Gezondheid

Waarom zijn zo veel mensen bang voor naalden?

waarom-zijn-zo-veel-mensen-bang-voor-naalden.jpg

Begin jij al te trillen bij -alleen al het idee- dat je bloed moet laten prikken? Of zeg je een vakantie naar het buitenland liever af, dan dat je een vaccinatie haalt? Dan ben je niet de enige: maar liefst tien procent van de volwassenen is bang voor naalden. Maar waar komt die prikangst vandaan?

En nog belangrijker: wat kun je doen om te zorgen dat je níet meer zo bang bent voor naalden?

Bang voor naalden

Heel wat mensen hebben dus last van prikangst: zo’n dertig tot vijftig procent van de kinderen, twintig tot dertig procent van de jongvolwassen en tien procent van de volwassenen heeft er (in verschillende mate) last van. De kans op prikangst neemt, naar mate je ouder bent, dus vaak af, maar toch groeit niet iedereen er overheen. Ongeveer één procent van de volwassenen is zelfs zó bang voor naalden, dat het bijna onmogelijk is om geprikt te worden. Zij moeten bijvoorbeeld lachgas toegediend krijgen om tot rust te komen, zodat ze een griepprik kunnen krijgen.

Lees ook:
Last van prikangst? Prikken kan in de toekomst zónder naald

Drie factoren

Prikangst is dus een redelijk veelvoorkomende angst, maar waar komt dat vandaan? Er zijn drie belangrijke factoren die zorgen dat veel mensen bang zijn voor naalden, vertelt psycholoog Aimee Daramus aan Well + Good.

1. Negatieve ervaringen

De meeste ervaringen worden ons aangeleerd, legt Daramus uit. Dat kan zijn door onze eigen negatieve ervaringen met naalden, maar dat kan ook komen, omdat we vaak nare verhalen over prikken horen. Misschien was jouw eerste keer bloedprikken bijvoorbeeld wel traumatisch, en heb je dat niet echt goed verwerkt. Dan word je bijvoorbeeld bij de volgende keer prikken wéér bang, waardoor er weer een slechte ervaring ontstaat. Zo’n opstapeling van slechte momenten, kan ervoor zorgen dat je intens bang wordt voor naalden.

2. Een natuurlijke aversie tegen naalden

Geprikt worden door naalden is niet iets dat je voor je plezier doet, en het voelt dan ook erg onnatuurlijk aan. Ook dat is een factor in de ontwikkeling van prikangst, legt psycholoog Daramus uit. “Van nature denken we dat geprikt of gestoken worden ‘iets slechts’ is, zo werken onze hersenen. Hoewel we het met naalden bewust laten doen, hebben we van nature een soort aversie voor die naalden.”

3. Pijn door naaldenprikken

Een prik voelt bij niemand echt prettig, maar afhankelijk van hoe hoog (of laag) je pijngrens is kan het écht heel pijnlijk zijn. Vooral wanneer je ook nog eens moeilijke te prikken aderen hebt, vertelt de psycholoog. Plus: als je nerveus bent, span je je spieren aan. Dat maakt een prik alleen maar pijnlijker, waardoor je alleen maar méér angstig wordt voor naalden. Een soort vicieuze cirkel dus.

Tips tegen prikangst

Gelukkig hebben psycholoog Aimee Daramus en haar collega-psycholoog Carla Marie Manly wel een aantal tips om er voor te zorgen dat je een stuk minder bang bent voor naalden. Natuurlijk werken deze bij lang niet iedereen, maar als je een milde angst hebt kunnen ze wel helpen je klachten wat te verlichten. Bij ernstige prikangst is het verstandig zelf contact op te nemen met je huisarts, of met een psycholoog, gespecialiseerd in angst.

  • Drink water of kalmerende thee, maar laat koffie staan: dat maakt angst en paniek vaak alleen maar erger.
  • Ben je bang voor de pijn? Vraag dan of het misschien mogelijk is een verdovende crème te krijgen voor de prik. Vaak kan een huisarts of specialist deze middelen voorschrijven.
  • Vertel de persoon die je gaat prikken dat je bang bent voor naalden. Zo kan hij of zij daar rekening mee houden, bijvoorbeeld door de naald uit je zicht te houden.
  • Probeer rustig adem te halen, zelfs wanneer je lichtelijk in paniek raakt. Probeer bijvoorbeeld wat ademhalingsoefeningen te doen, waar je al in de wachtkamer mee kunt beginnen.
  • Misschien klinkt het heel onlogisch voor iemand die bang is voor naalden, maar probeer vooraf eens wat video’s te kijken. Kijk een medische serie waarin iemand een injectie krijgt, of kijk een video speciaal voor kinderen waarin bloedprikken voorgedaan wordt. Zo kun je nogmaals zien wat je kunt verwachten, en zie je waarschijnlijk ook dat het niet zo eng is als je eerder dacht.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Bron | Well + Good
Beeld | Getty Images

Ook interessant