Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Gezondheid

Dit is waarom alvleesklierkanker vaak zo laat ontdekt wordt

dit-is-waarom-alvleesklierkanker-vaak-zo-laat-ontdekt-wordt.jpg

Alvleesklierkanker is een van de ernstigste soorten kanker. De kans op overleving is klein, vooral omdat alvleesklierkanker vaak pas zo laat ontdekt wordt. Maar hoe komt het dat die diagnose pas in een later stadium plaatsvindt? We zochten het uit.

Jaarlijks krijgen ongeveer 3000 mensen de diagnose alvleesklierkanker; mannen twee keer zo vaak als vrouwen.

Alvleesklierkanker

Alvleesklierkanker – ook bekend onder de naam pancreascarcinoom – is een kwaadaardige tumor in de alvleesklier, een orgaan linksboven in de buik. Je alvleesklier produceert spijsverteringssappen en maakt hormonen aan die je bloedsuikergehalte reguleren.

In ongeveer 95 procent van de gevallen gaat het bij alvleesklierkanker om een tumor in de afvoerbuisjes van de alvleesklier, die zorgen dat de spijsverteringssappen het orgaan uit kunnen. De overige 5 procent krijgt een andere soort tumor in de alvleesklier, bijvoorbeeld neuro-endocriene tumoren, Hamoudi-tumoren of acinaircelcarcinoom. Meestal zit de tumor aan de bovenkant van de alvleesklier, vlakbij de maag en dunne darm, maar ook tumoren in het middelste gedeelte of de staart komen voor.

Symptomen

Alvleesklierkanker geeft in het begin vaak geen of zeer minimale klachten. Vaak zijn er slechts wat vage vroege tekenen van de ziekte, geen duidelijke symptomen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan vermoeidheid, zeurende buikpijn, gewichtsverlies of problemen met de ontlasting.

Echte klachten ontstaan meestal pas wanneer de tumor zo groot gegroeid is dat er druk ontstaat of andere organen, of als de tumor uitzaaiingen heeft in andere organen, bloedvaten of zenuwen. Afhankelijk van war de tumor of uitzaaiingen zitten, kunnen de symptomen verschillen. Enkele voorbeelden van deze klachten zijn bijvoorbeeld geelzucht, donkere urine, beige of vette ontlasting, slikproblemen, misselijkheid en een opgeblazen gevoel.

Alvleesklierkanker laat ontdekt

Meestal wordt alvleesklierkanker ontdekt als de tumor in stadium drie of vier is, relatief laat vergeleken met andere kankersoorten. De kankercellen zijn dan inmiddels al te vinden in de bloedvaten rondom de alvleesklier, of er zijn uitzaaiingen naar weefsels en organen die verder weg liggen. Denk bijvoorbeeld aan de longen, lever, darmen of botten.

Dat alvleesklierkanker pas in een later stadium voor duidelijke symptomen zorgt, is een van de belangrijkste redenen dat de ziekte vaak pas heel laat ontdekt wordt. Ook is het zo dat alvleesklierkanker zich vaak snel ontwikkelt, juist omdat de tumor meestal in de afvoerbuisjes van het orgaan zit. Daar zitten veel belangrijke bloedvaten, waardoor de agressieve kankercellen zich makkelijk kunnen verspreiden naar bijvoorbeeld de lever, maag of darmen. Niet alleen wordt alvleesklierkanker dus laat ontdekt, het verspreidt zich ook snel.

Behandeling en prognose

Dat de tumor vaak pas in een laat stadium ontdekt wordt, zorgt ook voor een slechtere prognose voor alvleesklierkanker. Er zijn significant minder behandelopties als iemand een grote tumor heeft of er uitzaaiingen zijn. Slechts een kwart van de mensen met alvleesklierkanker komt volgens de MDL-stichting in aanmerking voor een curatieve of genezende behandeling. Vaak gaat het daarbij om een operatie om de tumor te verwijderen, in combinatie met bestraling en/of chemotherapie. In hoeverre de operatie succesvol is, hangt grotendeels af van de plek waar de tumor zit en hoe groot deze is. Van de honderd mensen waarbij alvleesklierkanker in het eerste stadium ontdekt is en die geopereerd zijn, zijn er na vijf jaar nog ongeveer twintig in leven.

Stadium 3 of 4

De overige drie kwart van de patiënten met alvleesklierkanker krijgt een palliatieve behandeling, waarbij gericht wordt op het remmen van de ziekte en het verminderen van de klachten. Bij hen is de ziekte pas laat ontdekt, bijvoorbeeld in stadium 4, zoals bij 57 procent van alle mensen met alvleesklierkanker. Er zijn dan al uitzaaiingen te vinden, waardoor een operatie helaas geen mogelijkheid meer is. Vaak kiezen artsen en patiënten in dit geval voor pijnstillers zoals paracetamol en morfine om pijn te verzachten. Ook kunnen chemotherapie of bestraling de groei van de tumor soms nog iets vertragen. Helaas heeft iemand die in een later stadium de diagnose gekregen heeft, geen positieve prognose. Vijf jaar na de diagnose is slechts één op de honderd mensen met stadium 3 of 4 alvleesklierkanker nog in leven.

Artikelen van Margriet ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Bron | Integraal Kankercentrum Nederland, Kanker.nl, Alvleeskliervereniging, UMC Utrecht
Beeld | iStock

Ook interessant