Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Gezondheid

Stotteren: hoe ga je ermee om?

stotteren-hoe-ga-je-ermee-om.jpg

Wist je dat er in Nederland tussen de 150.000 en 200.000 mensen stotteren? De een herhaalt lettergrepen, woorden of zinsdelen, terwijl de ander blijft hangen op bepaalde letters of helemaal blokkeert. Wat is stotteren, wanneer begint het, wat kun je ertegen doen en hoe ga je er als luisteraar mee om?

Wat is stotteren?

Stotteren wordt omschreven als “spraak die gekenmerkt wordt door veel voorkomende herhalingen of verlengingen van klanken, lettergrepen of woorden of door veel voorkomende aarzelingen of pauzes. Deze verschijnselen komen langdurig of veelvuldig voor en zijn zodanig ernstig dat ze de vloeiendheid van de spraak duidelijk verstoren”. Mensen die stotteren, vormen overigens geen homogene groep. Iedereen heeft zijn eigen specifieke symptomen, afhankelijk van de aanleg, omstandigheden en stressfactoren. Zo zijn er zichtbare symptomen zoals het meebewegen van het gezicht of van de ledematen. Ook zijn er vaak verborgen symptomen zoals de angst om te spreken, het vermijden van spreeksituaties (sociale angst), zich minderwaardig voelen, schaamte en depressieve gevoelens. Vooral de verborgen symptomen kunnen leiden tot psycho-sociale problematiek.

Hoe ontstaat stotteren?

Stotteren ontstaat meestal geleidelijk tussen het tweede en het vijfde levensjaar. Dat is niet vreemd, want in die periode ontwikkelt de taal en de spraak van een kind en krijgen de communicatieve vaardigheden vorm. Bij veel kinderen gaat het stotteren vanzelf over, maar er zijn ook kinderen die behandeling door een logopedist of logopedist-stottertherapeut nodig hebben. Vroegtijdige signalering is erg belangrijk om veel problemen op latere leeftijd te voorkomen. Twijfel je of je kind begint te stotteren, dan kun je de Screeninglijst voor stotteren van de Vereniging Stottercentra Nederland of bij de NFS (Nederlands Federatie Stotteren) invullen om een indicatie van de ernst te verkrijgen. Er is meer kans op de ontwikkeling van stotteren als het in de familie voorkomt. Normaal gesproken is dit een kans van rond de 5%, maar als een van de ouders stottert, is de kans ongeveer 25%.

Ouders hebben soms een schuldgevoel als hun kind gaat stotteren. Dat is niet terecht. Ouders zijn niet de oorzaak van stotteren. De aanleg voor stotteren zit in het kind zelf en kan erfelijk zijn. Wel kunnen ouders veel doen om hun stotterende kind te helpen. Een logopedist/stottertherapeut kan daarbij behulpzaam zijn.

Wat kun je tegen stotteren doen?

Zoals gezegd is het belangrijk om bij kinderen het stotteren vroegtijdig aan te pakken om problemen te voorkomen. Als je ouder bent en stottert, kun je uiteraard ook nog therapieën volgen. Er zijn therapieën die zich uitsluitend richten op spreektechnieken en ook waarin naast het oefenen van de spreektechnieken de aanpak van de bijbehorende spanning en negatieve emoties in spreeksituaties een belangrijke plaats heeft. Daarnaast zijn er ook therapieën die zich uitsluitend richten op de emotionele kant en hoe een stotteraar over zichzelf denkt. Het is belangrijk een therapie te kiezen die bij je past.

Hoe ga je als luisteraar met stotteren om?

Het is van belang om begrip op te brengen voor mensen die stotteren. Geef geen commentaar of goedbedoelde adviezen als ‘doe maar rustig aan’, ‘haal adem’ of ‘ontspan’. Het kan kleinerend overkomen. Geef de spreker juist de tijd om uit te praten en laat hem of haar door je houding weten dat je luistert naar wat er wordt gezegd en niet hoe het spreken klinkt. Blijf de spreker ook rustig en natuurlijk aankijken en wacht totdat deze is uitgesproken. Val de spreker niet in de rede en maak geen zinnen of woorden af. Spreek tot slot zelf in een rustig tempo; dit bevordert niet alleen de communicatie met iemand die stottert, maar met iedere spreker.

Bron | Nederlandse Federatie Stotteren

Ook interessant