Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Gezondheid

Kunnen we beter spatmaskers dan mondkapjes dragen? Dit zeggen experts

kunnen-we-beter-spatmaskers-dragen-i-p-v-mondkapjes-dit-zeggen-experts.jpg

Een mondkapje dragen in het ov is sinds deze week verplicht. Maar er klinken geluiden dat een spatmasker een betere optie is tegen het coronavirus. Kun je er daar maar beter ook eentje van kopen? Zou díe verplicht moeten worden? En wat is precies het verschil in bescherming?

Experts schijnen hun licht op het ‘spatmasker vs mondkapje’-vraagstuk, en wij vroegen viroloog Ab Osterhaus om extra toelichting.

Geen mondkapje? Fikse boete

Omdat we in het ov niet altijd anderhalve meter afstand kunnen bewaren, zijn we in Nederland sinds 1 juni verplicht een mondkapje te dragen. Je komt de trein, bus, metro of tram niet in zonder, en/of je riskeert een fikse boete. Dat mondkapje dient als een soort extra bescherming. Niet eens zozeer voor jezelf, maar vooral om anderen niet ziek te maken mocht jij het coronavirus bij je dragen.

Twijfels over mondkapjes

Experts plaatsen vraagtekens bij mondkapjes. Als leek mag je namelijk geen medisch mondkapje dragen, dat toch echt het best beschermt tegen het virus. Dit zijn mondmaskers met een bepaald Filtering Facepiece Particle (FFP): dit geeft aan in hoeverre het virusdeeltjes tegenhoudt. Het beste FFP-masker laat slechts 0,1 procent van de virusdeeltjes door.

Maar de DIY-mondkapjes die we massaal aan het maken en kopen zijn, scoren toch echt lager. Volgens RIVM-directeur Jaap van Dissel is uit onderzoek gebleken dat een DIY-masker zo’n veertig tot tachtig procent van het griepvirus influenza doorlaat. En dat is nogal wat. Maar een recent onderzoek in opdracht van RTL Nieuws wijst iets heel anders uit. Die zelfgemaakte exemplaren komen verrassend goed uit de test. Mondkapjes die gemaakt worden volgens het patroon dat de overheid online gezet heeft, houden volgens dit onderzoek maar liefst 96,4 procent van de virusdeeltjes tegen. En dat kun je zelf nog verhogen door een filter van een stofzuigerzak in je mondkapje te doen.

Mondkapje vs spatmasker

Een mondkapje dragen is dus misschien nog niet zo’n slecht idee. Maar er zitten ook nadelen aan. Niet voor niets hebben drie artsonderzoekers een artikel voor het Britse medische tijdschrift Journal of the American Medical Association (JAMA) geschreven, waarin ze spatmaskers bejubelen. Wat is er nou beter: een mondkapje, of een spatmasker? Een aantal (praktische en gezondheids-)verschillen op een rij, met toelichting van experts:

1. Een spatmasker beschermt jou tegen anderen, een mondkapje beschermt anderen tegen jou

“Spatmaskers beschermen vooral tegen directe druppelinfecties bij hoesten en niezen”, legt viroloog Ab Osterhaus over de werking van een spatmasker uit aan Margriet. Druppels van anderen, worden dus door het spatschermpje voor je gezicht tegengehouden.

Maar niet álle druppels, zo waarschuwt hij. “Waarschijnlijk beschermt een spatmasker in mindere mate tegen fijnere druppelinfecties of aerosolen, die minder snel neerslaan en langer in de omgeving blijven hangen.” Dan is een katoenen mondkapje (met filter) beter, zo oordeelt Osterhaus.

2. Een spatmasker houdt meer virusdeeltjes tegen dan een mondkapje

Zoals hierboven uitgelegd, verschillen de twee opties wel qua wát voor druppels ze het best tegenhouden. Maar volgens de artsen van het hier boven genoemde JAMA-artikel, is het in elk geval zeker dat spatmaskers voor 96 procent beschermen tegen het virus als iemand op 45 centimeter afstand van jou hoest. Na dertig minuten, beschermt het nog voor tachtig procent, en voor 68 procent tegen die allerkleinste druppeltjes en aerosolen.

Volgens onderzoek houdt een mondkapje twintig tot zestig procent van jouw druppels tegen. Dat is dus wel flink wat minder dan een spatmasker doet. Maar dit valt volgens het hierboven aangehaalde RTL Nieuws-onderzoek dus nog te betwisten.

3. Een spatmasker moet vaker schoongemaakt worden dan een mondkapje

“We weten dat het coronavirus beter kan overleven op plastic dan op stof, papier of karton”, vertelt arts Amesh Adalja van het Amerikaanse Johns Hopkins Center for Health Security aan Medical Xpress. Dit betekent dat je het plastic scherm van je spatmasker vaak moet schoonmaken, het liefst na elk gebruik. Dit geldt in principe ook voor een mondkapje, als je een wasbaar exemplaar hebt. Maar aangezien mondkapjes van stof zijn, bijvoorbeeld katoen, overleeft het coronavirus daar minder goed en lang op.

4. Een spatmasker beschermt je hele gezicht, een mondkapje slechts de helft

Als je je mondkapje goed draagt, bedekt het je mond en neus. Een spatmasker beschermt je mond, neus én ogen, mits je ‘m goed draagt: “Spatmaskers moeten tot voorbij de kin en de oren reiken en van boven goed tegen het voorhoofd aansluiten”, zo omschrijft viroloog Ab Osterhaus  En die volledige bescherming, voorkomt ook dat je je gezicht (te vaak) aanraakt en zo via mogelijke virusdeeltjes op je handen besmet wordt.

5. Met een spatmasker op kun je vrijer ademen dan met een mondkapje op

Als jij al met een mondkapje op werkt of op stap bent geweest, heb je vast gemerkt dat het wat lastiger ademen is. Niet zo gek: je hebt een lap katoen voor je neus en mond. Dat je moeilijker en geforceerder ademhaalt, is alleen wel een teken dat het mondkapje z’n werkt doet. Maar als je het er Spaans benauwd van krijgt, kan een spatmasker een betere optie zijn: doordat dat niet zo plat om je neus en mond zit, kun je er vrijer mee ademen.

Ultieme combinatie

Misschien heeft een spatmasker bij jou een streepje voor nu je deze punten hebt gelezen. Maar feit is en blijft dat in Nederland een mondkapje in het ov voorlopig verplicht is. Wat dacht je van een mondkapje én spatmasker dragen? Dat is de ultieme combinatie, zo beaamt viroloog Osterhaus. “De combinatie van een spatmasker met een neus-mondmasker geeft betere bescherming dan één van beide alleen.”

Dus wil je extra beschermd op stap gaan (in het ov), zorg dan dat je jezelf uitrust met een mondkapje én spatscherm. Dan bescherm je niet alleen anderen tegen jou, maar jezelf ook zo veel mogelijk tegen anderen.

Dit is momenteel een van de best verkochte spatschermen op Bol.com:

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief

Beeld | iStock

Voice Algemeen

Heb je geen tijd om vanuit je luie stoel je favoriete tijdschrift te lezen, maar wil je wél op de hoogte blijven van het beste van Margriet? Dan hebben wij iets leuks voor je: je kunt vanaf nu praten met Margriet via je Google Home óf Google Assistent op je telefoon of tablet. Zo heb je heel makkelijk toegang tot allerlei extra leuks. Benieuwd? Klik hier om direct met Margriet te praten. Meer uitleg nodig? Klik dan hier.

Ook interessant