Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Gezondheid

Deze slaapfases maak je elke nacht door (en dit zegt het over je slaapkwaliteit)

slaapfases.jpg

Of je nou een goede of een slechte slaper bent: het slaappatroon van ieder mens bestaat uit verschillende fases. En al die slaapfases zijn bovendien opgebouwd in een vaste volgorde, die zich een aantal keer per nacht herhaalt. De slaapfases kunnen echter wel van duur verschillen. En die duur heeft weer invloed op de kwaliteit van je nachtrust.

Terwijl jij met je ogen gesloten in bed ligt, doorloopt je lichaam een slaapcyclus die zich zo’n vier tot zes keer per nacht herhaalt. Deze cyclus bestaat uit vijf fasen die allemaal hun eigen kenmerken hebben.

De eerste slaapfase

Dit is het moment dat je net in slaap begint te vallen. De eerste fase wordt daarom ook wel de overgangsfase genoemd en duurt zo’n drie tot vijf minuten. Tijdens deze slaapfase daalt je lichaamstemperatuur en ontspannen je spieren. Soms krijg je in deze fase last van een slaapstuip: het gevoel dat je denkt te vallen. Deze stuip wordt veroorzaakt doordat je spieren kort aanspannen waardoor je even wakker wordt geschud. Doordat je in deze fase nog heel licht slaapt, word je bovendien snel wakker van omgevingsgeluiden.

De tweede slaapfase

Ben je eenmaal ingedut, dan kom je in de tweede slaapfase terecht. Dit stadium staat bekend als de diepe slaap en duurt zo’n dertig tot veertig minuten. Het grootste gedeelte van je slaapcyclus bestaat daarmee uit deze slaap. Je droomt nog niet, maar je wordt ook niet meer van elk geluidje wakker.

Slaapfases drie en vier

Na de diepe slaap volgt een overgang (slaapfase drie) naar de zeer diepe slaapfase (slaapfase vier). De derde slaapfase duurt slechts vijf minuten. In deze periode wordt je ademhaling regelmatig en zwaar, gaat je hartslag omlaag en zijn je spieren helemaal ontspannen. Wanneer je eenmaal in een zeer diepe slaap bent, komen er groeihormonen in je lichaam vrij, waardoor je lichaam instaat is om te herstellen. Je bent in deze fase moeilijk wakker te krijgen, maar wanneer dat toch lukt voel je je waarschijnlijk even verward. Tijdens het begin van de nacht duurt deze fase erg lang (gemiddeld twintig minuten), maar in de volgende cycli duurt deze fase steeds korter. Daarnaast wordt deze fase ook steeds korter naarmate je ouder wordt. Daardoor voelen ouderen zich na een goede nacht minder fit dan vroeger.

Vijfde slaapfase

Van de zeer diepe slaapfase ga je over in de REM-slaap. Tijdens deze fase is er enorm veel activiteit in de hersenen én in de ogen. Onder de gesloten oogleden vinden namelijk snelle oogbewegingen plaats. Waarom je hersenen zo actief zijn, hebben wetenschappers nog niet kunnen ontdekken. Vermoedelijk heeft het iets te maken met het verwerken van informatie. Opvallend detail is dat je grote spieren tijdens deze fase tijdelijk verlamd zijn. Daardoor ga je bijvoorbeeld niet rennen als je droomt over een marathon. In tegenstelling tot de zeer diepe slaapfase, wordt de duur van de REM-slaap gedurende de nacht steeds langer.

Tussendoor even wakker

Na de laatste slaapfase worden we bij elke cyclus even wakker. Op die manier controleert je lichaam of er pijnprikkels zijn en of je bijvoorbeeld moet plassen. Is alles goed, dan slaap je automatisch weer in. Op dit moment begint je cyclus weer bij de eerste slaapfase.

Belangrijke slaapfases voor een goede nachtrust

De belangrijkste slaaptijd voor fysiek en emotioneel herstel en voor gegevensverwerking vindt plaats in de eerste drie slaapcycli van je slaap. Gemiddeld genomen zijn de eerste vier uur van je nacht daarom het belangrijkste. Heb je het idee dat je zo moe bent dat je extra moet slapen? Dan wordt het aangeraden om je slaap met maximaal anderhalf uur te verlengen. Wanneer je langer uitslaapt, voel je namelijk weer sneller moe.

Lees ook

Waarom het voor 60-plussers niet goed is om meer dan 9 uur per nacht te slapen

Bron | Gezondheidsnet, De maakbare mens
Beeld| iStock

Ook interessant