Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Gezondheid

Wat is smetvrees en hoe kom je er vanaf?

schoonmaken.jpg

Nu we vaker dan ooit onze handen wassen en de hele tijd, met corona in ons achterhoofd, deurklinken en mobiele telefoons aanraken, kan het best zo zijn dat dit gedrag obsessief wordt. Een niet te controleren angst voor viezigheid en de bijbehorende obsessieve schoonmaakwoede, noem je smetvrees.

Bang voor vuil

Als je smetvrees hebt ben je bang voor vuil. Je hebt geen rust tot je weet dat alles schoon is. Dat klinkt voor sommige mensen misschien grappig in de trant van ‘ja, ik hou ook van een lekker schoon huis’. Maar bij smetvrees gaat dit wel een stukje verder. De aandoening valt onder de obsessief-compulsieve dwangstoornissen. Die worden ook wel dwangneuroses genoemd. Je bent er altijd mee bezig en je handeling is dwangmatig. In het Engels wordt het OCD genoemd: obsessive compulsive disorder.

Smetvrees: veel boenen

Smetvrees kan betekenen dat iemand voortdurend ruimtes en oppervlakten aan het boenen is. Maar sommige mensen met smetvrees boenen ook zichzelf voortdurend. Soms zelfs tot bloedens toe. In Nederland zijn er zo’n 250.000 mensen met zo’n dwangstoornis.

Wil je weten of jij ook last hebt van smetvrees? Lees hieronder een aantal factoren die er sterk op wijzen:

  • Een aantal keren per dag douchen.
  • Altijd de controle willen houden.
  • Heel veel schoonmaken (het bed elke dag, de wc elke dag) en dat volgens een vast patroon. Komt daar iets tussen dan moet alles opnieuw gedaan worden.
  • Zichzelf zo vaak wassen of schrobben dat de huid er door gaat bloeden.
  • Voortdurend het moeten wassen van de handen.
  • Pannen, servies en bestek niet één keer, maar een aantal keren schoonmaken voordat je ze durft te gebruiken.
  • Eten klaarmaken moet op een bepaalde manier. Altijd zo dat niets met de handen kan worden aangeraakt.
  • Als er gasten zijn geweest, wordt er daarna direct als een gek geboend om eventuele viezigheid weg te krijgen.
  • Bij iemand anders niets willen eten of drinken. Omdat er op eten en op servies bacteriën kunnen zitten.
  • Er worden situaties vermeden, zodat degene bepaalde zaken niet hoeft aan te raken. Dat betekent dus vaak dat het in sociale situaties moeilijk is. Een wc bij iemand anders of in een openbare gelegenheid, een deurknop, een winkelwagentje , een zwembad of het toetsenbord op het werk zijn een rampscenario voor mensen met smetvrees.  
  • Het mijden van mensen.
  • De deur openen met de mouw van je kleding.
  • Je durft niet met je blote voeten op de (door jou elke dag schoongemaakte vloer) te gaan staan.

Hoe kom je van smetvrees af?

Zo makkelijk is dat niet, maar met professionele hulp is smetvrees zeker te overwinnen. Met cognitieve gedragstherapie bijvoorbeeld. Zo’n therapie begint met het blootstellen aan situaties en gedachten. Je moet je smetvrees dan echt onder ogen komen en onderkennen dat eraan toegeven (dus schoonmaken), die vrees alleen maar in stand houdt. Daar ga je met therapie aan werken.

Iemand die eerst elk half uur de wc schoonmaakte, mag dat nu nog maar eens in het uur doen bijvoorbeeld. En mag daarna geen bleekmiddel meer gebruiken. En zo leer je steeds meer. De volgende keer moet diegene na het schoonmaken van de wc iemand een hand geven. Op die manier wordt de persoon met smetvrees, stapje voor stapje blootgesteld aan de angst en de obsessie. Soms is het best moeilijk om dan helemaal alle dwanghandelingen te stoppen. Daarover worden dan afspraken gemaakt. Dus wat er dan eventueel nog wel mag, wanneer en hoe vaak. Met deze methode kan de dwang van smetvrees volledig verdwijnen.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief

Bron | Gezondheidenco
Beeld | iStock

Ook interessant