Slaapexpert vertelt: hoe (on)gezond is uitslapen in het weekend? Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Slaapexpert legt uit: deze invloed heeft uitslapen in het weekend op je ritmeAlies

De hele week word je bruut uit je slaap gehaald door de wekker die afgaat. En dat terwijl je er nog helemaal niet klaar voor bent om op te staan. Vervelend, maar gelukkig heb je twee dagen weekend, en hoe fijn is het om op een vrije dag langer in bed te kunnen blijven liggen? Klinkt ideaal, maar een tegengeluid is dat uitslapen in het weekend er ook voor zou zorgen dat je ritme van de leg raakt.

Slaapexpert Alies Coster beantwoordt de vraag of het wel zo’n goed idee is om je nog een keer om te draaien in het weekend.

Uitslapen in het weekend

Zowel doordeweeks als in het weekend kan het verleidelijk zijn om later naar bed te gaan dan je eigenlijk zou moeten. Slaap inhalen, of te laat naar bed gaan compenseren door (in het weekend) flink uit te slapen: kersverse ouders dromen ervan, terwijl het voor sommige mensen niet meer dan normaal is. Heel fijn op het moment zelf dat je je nog een keer omdraait, maar is het wel zo fantastisch als het klinkt?

Het (on)gevaar van uitslapen

Het gevaar van uitslapen in het weekend zou zijn dat het je ritme zo verschuift, dat je er op de langere termijn meer schade mee doet dan goed voor je is. Het is belangrijk om uit te zoeken of dit echt zo is, want (chronisch) slaaptekort leidt tot zowel fysieke als mentale problemen. Zo is bekend dat slaaptekort een risicofactor is voor depressies en angststoornissen, maar ook worden ziektes als diabetes en hart- en vaatziekten in de wetenschap keer op keer in relatie gebracht met slaaptekort. Het is dus belangrijk om voldoende kwalitatieve slaap te krijgen, om gezond te blijven.

Maar kan uitslapen in het weekend zorgen voor een slaaptekort? In principe niet, als je het op de juiste manier doet. Aangezien we inmiddels weten dat het mogelijk is om slaap in te halen, kun je best af en toe wat langer blijven om wat extra minuten nachtrust te pakken. Maar er is wel een kleine kanttekening. Uitslapen in het weekend kan prima, mits je het niet al te lang doet.

Niet meer dan negentig minuten

Hoe weet je wat een goede tijd is? Houd de volgende vuistregel aan: als je uitslaapt, doe het dan maximaal negentig minuten. Negentig minuten is namelijk de gemiddelde tijd van één slaapcyclus. Deze verschuiving kan je lichaam prima herstellen. Als je dan de volgende dag op tijd naar bed wil gaan, zal dat geen probleem zijn. Slaap je langer dan negentig minuten uit, dan merk je vaak wél dat je helemaak niet kunt slapen de volgende dag.

Meer van Alies:
Waarom je ook als je goed geslapen hebt vaak zo moe wakker wordt

Waarom niet langer uitslapen in het weekend?

Hoewel je misschien liever een uur of drie langer blijft liggen, is dat echt geen goed idee. Je verschuift namelijk je ritme dan té ver naar voren. Dit betekent dat je systeem pas later op de volgende avond het seintje doorkrijgt dat het tijd is om moe te worden. Het kost je lichaam twee tot drie dagen om te lang uitslapen in het weekend te herstellen. Dit noemt men ook wel een ‘sociale jetlag’, maar misschien past het woord ‘weekend-jetlag’ beter in deze context. De kans dat je een weekend-jetlag oploopt, wordt groter naarmate je meer dagen achter elkaar later naar bed gaat en/of lang uitslaapt. Daar merk je niks van op het moment zelf, maar het is onhandig om een weekend-jetlag te hebben als je de dag(en) daarna vroeg op moet staan..

Kortom: als je wilt uitslapen in het weekend maar géén bijkomend probleem wil creëren, zet je wekker dan maximaal negentig minuten later dan je de rest van de week doet.

Eerder naar bed is beter

Voorop staat dat het het beste werkt om je slaap constant voldoende aandacht te geven. Dan is het helemaal niet nodig om je gemiste slaap in te halen door middel van uitslapen in het weekend. Als je onverhoopt toch niet aan je uren bent gekomen, dan kun je beter eerder naar bed gaan dan te lang uitslapen. Je kun prima nog even blijven liggen op zaterdagochtend, maar als je maandag fris en fruitig op je werk wilt zijn, zorg er dan voor dat je het niet al te gek maakt.

Slaapexpert vertelt: hoe (on)gezond is uitslapen in het weekend? Beeld Alies Coster
Beeld Alies Coster

Uitgerust, productief en energiek je dag door? Psycholoog en slaapexpert Alies Coster schrijft voor Margriet en is eigenaar van Sucsleep. Ze helpt anderen aan een fijne nachtrust, door middel van workshops en online trainingen. Via haar Instagrampagina inspireert zij je over slaap, rust en je mindset hierin. Plan een gratis kennismakingsgesprek in met slaapexpert Alies Coster, om te kijken of coaching iets is dat jou zou helpen.

Tekst | Slaapexpert Alies Coster
Beeld | Getty Images
Foto | Privébeeld Alies Coste

RedactieGetty Images

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden