Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Gezondheid

Deze signalen kunnen wijzen op een ijzertekort

signalen-ijzertekort.jpg

Ben je de laatste tijd vaak moe en heb je een lusteloos gevoel? Dat kan duiden op een ijzertekort. IJzer is een belangrijk mineraal in ons lichaam en heeft invloed op heel wat verschillende processen. Daarom is het heel belangrijk om de symptomen van ijzertekort zo snel mogelijk te herkennen.

We vertellen je meer over een ijzertekort en zetten de vijf meest voorkomende signalen ervan voor je op een rij.

Wat is een ijzertekort?

IJzer is een mineraal dat in zowel dierlijke als plantaardige voeding voorkomt, en een belangrijke rol speelt in ons lichaam. IJzer is zo essentieel voor je lijf omdat het een bestanddeel is van het eiwit hemoglobine, dat in rode bloedcellen zit. Je rode bloedcellen zorgen ervoor dat het bloed zuurstof door het hele lichaam kan transporteren. Zonder zuurstof kan je lichaam niet goed functioneren, dus is ijzer hartstikke essentieel. Vooral omdat het óók nog helpt bij het afmaken van afweerstoffen.

Bij een ijzertekort heb je dus niet voldoende ijzer in je lichaam, waardoor je klachten krijgt. Als je een ijzertekort hebt en dit lang onbehandeld blijft, kun je bloedarmoede oplopen. Dat is een ernstigere aandoening, waarbij er niet voldoende zuurstof door je lichaam verspreid wordt en wat vaak gepaard gaat met veel verschillende, soms ernstige klachten.

Lees ook
Dit zijn de symptomen als je juist te véél ijzer binnenkrijgt

Oorzaken ijzertekort

De kans op een ijzertekort is niet heel groot. Wanneer zo’n tekort dreigt, neemt je lichaam namelijk vanzelf meer ijzer op uit je eten. Toch zijn er wel groepen die een grotere kans hebben op een ijzertekort. Meisjes en vrouwen in de vruchtbare leeftijd bijvoorbeeld, omdat ze bloed verliezen tijdens de menstruatie. Ook mensen die zwanger zijn of borstvoeding geven moeten extra oppassen. Een groot deel van het ijzer uit de voeding gaat dan naar de baby, waardoor de vrouw zelf een grotere kans op een tekort loopt.

Er zijn wel groepen die een grotere kans hebben op een ijzertekort: meisjes/vrouwen in de vruchtbare leeftijd, doordat ze bloed verliezen als ze ongesteld zijn, en vrouwen die zwanger zijn of die borstvoeding geven. Ook vegetariërs en veganisten moeten extra oppassen. Sommige maag- en darmaandoeningen, zoals coeliakie en de ziekte van Crohn vergroten de kans op een ijzertekort.

Symptomen van ijzertekort

Als je een lange tijd te weinig ijzer binnenkrijgt, kan dat een ijzertekort veroorzaken. Zo’n ijzertekort kan flink wat symptomen geven, waaronder deze:

1. Vermoeidheid of uitgeput gevoel

Het bekendste en meest voorkomende symptoom van een ijzertekort is vermoeidheid. Niet gewoon een beetje slaperig, maar echt een uitgeput gevoel. Zélfs als je een goede nachtrust hebt gehad, kun je met een ijzertekort nog doodmoe zijn. Niet alleen je spieren krijgen namelijk niet genoeg zuurstof, ook je hersenen moeten het met minder doen. Daardoor heb je een stuk minder energie, voel je je sneller uitgeput en kun je concentratieproblemen krijgen. Ook duizeligheid komt veel voor bij een (ernstig) ijzertekort.

2. Haaruitval

Als je een tekort hebt aan ijzer – zeker wanneer je bijna kunt spreken van bloedarmoede – kan het zijn dat je haren uitvallen. Dit komt doordat je lichaam ervoor kiest de kostbare zuurstof die wordt rondgepompt naar de vitale organen te sturen. Daardoor gaat de kwaliteit van je haar achteruit; je kunt ook merken dat je nagels wat brozer worden. Hierbij geldt hetzelfde principe.

3. Je huid en tong veranderen

We hebben het al eens eerder uitgelegd: de structuur van onze tong zegt veel over onze gezondheid. Is je tong bijvoorbeeld opgezwollen en voelt-ie ‘glad’ aan? Dat kan wijzen op een ijzertekort. Ook kun je aan je huid merken dat je lichaam niet genoeg ijzer binnenkrijgt. Doordat hemoglobine een rode kleur aan het bloed toevoegt, kun je bleker worden als je bloedarmoede hebt. Maar raak niet meteen in paniek als je nu even wat bleker bent; dat kan ook komen doordat je al een tijdje niet meer in de zon bent geweest.

4. Zin in willekeurige snacks

Heb je ineens opvallend vaak zin om een hele bak ijs leeg te eten of wil je op ijsblokjes kauwen? Dat hoeft helemaal niet te betekenen dat je zwanger bent. Het kan ook een symptoom zijn van een ijzertekort. Gek he? Onderzoekers zijn er volgens nog steeds niet uit waarom mensen een drang krijgen om gekke dingen te eten door een ijzertekort, maar het is wél een opvallend en uniek symptoom.

5. Rusteloze benen

Om maar met de deur in huis te vallen: volgens medische wetenschappers van de Amerikaanse John Hopkins universiteit zou zo’n 15 procent van de mensen die last hebben van het restless leg syndrome (rusteloze benen), kampen met een ijzertekort. Er kan bij tintelende benen sprake zijn van meerdere oorzaken, maar een tekort aan ijzer is volgens hun onderzoek de meest voorkomende.

6. Vaak ziek

Rode bloedcellen pompen, zoals gezegd, zuurstof door ons hele lichaam. Hierbij is vooral belangrijk dat er ook genoeg zuurstof bij de milt terechtkomt. Want de milt is een van de belangrijkste plekken als het gaat om het bestrijden van infecties. Heb je een ijzertekort en krijgt dit orgaan te weinig zuurstof, dan ben je een gemakkelijkere prooi voor bacteriën en kun je vaker ziek worden.

IJzertekort aanvullen

Herken je jezelf in deze symptomen die passen bij een ijzertekort? Dan is het verstandig om een afspraak te maken bij de huisarts. Met een bloedtest kan de dokter bepalen of er spraken is van een tekort en wat de juiste behandeling is. Meestal kan een tekort aangevuld worden met ijzersupplementen en wat extra ijzerrijke voeding. In sommige, ernstigere gevallen kan het nodig zijn om ijzer toegediend te krijgen via een infuus. Per persoon wordt bepaald hoe vaak dit nodig is; meestal gaat het om eens per week voor vier weken achter elkaar. Als er geen onderliggende aandoening is die het ijzertekort veroorzaakt, verdwijnen de symptomen dan meestal snel.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Bron | Het Laatste Nieuws, Voedingscentrum, Bernhoven
Beeld | iStock

Ook interessant