Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Gezondheid

Si tegen siësta: de gezondheidsvoordelen van een middagdutje

si-tegen-siesta-de-gezondheidsvoordelen-van-een-middagdutje.jpg

Zo fris als een hoentje na een siësta? In Spaanstalige landen weten ze er alles van. Helemaal zo gek nog niet, want ‘het dutje na de lunch’ doet veel goeds voor je gezondheid.

Je brein wordt opgeruimd

Slapen is belangrijk voor je brein, een slechte nachtrust kan tot burn-out leiden en wordt op langere termijn zelfs in verband gebracht met dementie. Als er sprake is van te weinig slaap, worden er geen nieuwe hersencellen gevormd. Stress-expert Dr. Luc Swinnen legt het uit in zijn boek Rust voor je brein: “Tijdens de slaap wordt ons brein ‘gewassen’. Het volume van de hersencellen neemt wat af en daardoor hebben bepaalde lichaamsvloeistoffen vrije doorgang. Deze vloeistoffen ruimen dan afvalstoffen op. Problemen met deze reiniging kunnen we ons echt niet veroorloven. Een brein moet opgeruimd en geordend worden. Het afvoersysteem in het brein is op zijn best tijdens de slaap. De giftige eiwitten die zich hebben opgehoopt terwijl het brein maximaal werkt, moeten worden verwijderd. Deze opruimactie is mogelijk door de lichte inkrimping die de hersens doormaken tijdens de slaap zodat de afvoer op zijn best verloopt. De ‘afval’ komt via het bloed in de lever terecht en wordt daar verbrand. Daarom is de slaap zo belangrijk.” Door een siësta te houden, geef je je brein dus als het ware een extra opruimbeurt.

Het is goed voor je hart

Tijdens het inslapen daalt je bloeddruk en je stressniveau. Een middagdutje versterkt dat proces, blijkt uit diverse onderzoeken. Britse wetenschappers ontdekten dat zelfs het dénken aan een dutje de bloeddruk al doet dalen. Griekse wetenschappers vonden een directe link tussen de gezondheid van het hart en siësta. Ze ondervroegen circa vierhonderd mensen met een hoge bloeddruk of en hoelang ze ’s middags sliepen. De middagdutters hadden een elf procent lagere hartslag en een bloeddruk die vijf procent lager was dan mensen die geen siësta hielden. Ze slikten daardoor ook minder bloeddrukverlagers. De wetenschappers deden nog een bijzondere ontdekking: de linkerboezem van het hart van mensen die ’s middags sliepen, was vijf procent kleiner in diameter, wat wijst op een gezond hart. Dutten maakt de kans op een hartaanval of beroerte dan ook kleiner.

Je geheugen wordt scherper

Net als de harde schrijf van je computer, kan ook je brein ‘vol’ raken en geen nieuwe informatie meer opslaan. Het onderdeel van je hersens dat belangrijk is voor het vormen van herinneringen is de hippocampus; als deze vol is kun je niets nieuws meer leren. Uit onderzoek van de Berkeley Universiteit van California blijkt dat bij een siësta van een uur tot anderhalf uur de hippocampus wordt ‘geleegd’ en de hersens weer vol power zitten om nieuwe informatie op te slaan. Uit onderzoek van Harvard University blijkt zelfs dat je al na een paar minuten dutten herinneringen beter opslaat in je brein.

Lees ook: Een slapeloze nacht zorgt voor 30 procent meer stress dan normaal

Het verbetert je spijsvertering

Nadat je iets hebt gegeten, gaat je lichaam direct aan de slag om het voedsel te verteren – al met al duurt dit proces tussen de 24 en 48 uur. Als je na de lunch direct weer van hot naar her rent of in de stressmodus schiet, kun je last krijgen van oprispingen of spijsverteringsproblemen. Voor een goedwerkende spijsvertering kun je na de lunch beter even relaxen of een powernap inplannen, zodat je lichaam in alle rust z’n werk kan doen.

Je krijgt meer wilskracht

Wil je een paar kilo kwijt, minder of geen alcohol drinken, stoppen met snoepen, elke dag bewegen of heb je andere voornemens? Vaak merk je dat er na een tijdje de klad in komt. En als je dan moe bent of niet lekker in je vel zit, ben je geneigd de teugels te laten vieren. Een siësta kan ook hierbij uitkomst bieden. Volgens het wetenschappelijk tijdschrift Psychology Today is je wilskracht in de ochtend het sterkst en neemt die af in de loop van de dag. Een powernap in de middag verfrist je brein, herstelt je focus en maakt dat je je voornemens later op de dag beter volhoudt.

Het maakt je creatiever

Een brainstorm na de lunch? Niet zo’n goed idee! Om je lunch te verteren, gaat er na het eten extra bloed richting de darmen en minder naar de hersens; hierdoor kun je slaperig worden. Als je die slapergheid benut met een dut, word je daarna opgekikkerd, helder en meer gefocust wakker. Uit diverse onderzoeken blijkt dan ook dat een siësta het deel van het brein stimuleert dat helpt bij creatief denken. Zo deelde de Universiteit van California Riverside een groep mensen in twee groepen, die twee verschillende testen moesten doen om hun creativiteit te meten. De ene groep mocht na de test een powernap doen, de andere groep keek een film. Je raadt het al: de eerste groep deed het veertig procent beter op de daarop volgende creativiteits- en geheugentest dan de groep die wakker was gebleven.

Het maakt je kalmer

Tijd voor een siësta van negentig minuten? Mooi, die maakt dat je daarna kalmer en relaxter in het leven staat. Amerikaanse onderzoekers van een slaap- en neurologisch laboratorium lieten een groep proefpersonen rond twaalf uur en een andere groep om zes uur ’s middags foto’s zien van boze, angstige of blije gezichten. De groep van twaalf uur deed daarna een siësta. De groep van zes uur bleek meer van slag van de boze en angstige gezichten dan de mensen die tussen de middag een siësta van negentig minuten hadden gedaan. De reactie van de middagdutters was over het algemeen kalmer en relaxter. Daaruit kan worden opgemaakt dat een powernap je hoogstwaarschijnlijk weerbaarder maakt en beter wapent tegen stressvolle situaties.

Je hebt meer zin in seks

De klad in je seksleven? Misschien slaap je niet genoeg. Wanneer je minder dan zeven uur per nacht slaapt, daalt het testosteronniveau en kun je minder zin hebben in een vrijpartij. Maar het omgekeerde is ook waar. Uit Amerikaans onderzoek dat in de The Journal of Sexual Medicine verscheen blijkt dat vrouwen die één uur extra per dag slapen hun zin in seks met veertien procent kunnen verhogen. Dus pak die siësta in de middag om je seksleven een boost te geven!

Afschaffen? Invoeren!

In Spanje houdt men al eeuwenlang siësta. De traditie ontstond op het platteland: boeren pauzeerden met een dutje op het heetst van de dag om weer op krachten te komen. Vanuit Spanje verspreidde het gebruik zich uit over andere landen rond de Middellandse Zee, daarnaast ook in Latijns-Amerika en de Filipijnen. Tegenwoordig doet ‘slechts’ veertig procent van de Spanjaarden een dagelijks middagdutje. Er gaan stemmen op de siësta helemaal af te schaffen; economisch gezien heeft het voordelen om in de pas te lopen met de rest van de wereld waar men tussen twee en vijf uur ’s middags gewoon doorwerkt. Toch zou het jammer zijn om het oeroude gebruik overboord te gooien. Uit onderzoek blijkt immers dat zo’n dutje overdag flink wat voordelen heeft voor je gezondheid.

Lees ook: Met deze tips wordt opstaan in de koude herfstmaanden een eitje

Hoelang en wanneer?

De originele siësta duurde oorspronkelijk zo’n twee uur, tijdens de grootste hitte van de dag. Tegenwoordig wordt er vaker een korte siësta gedaan, ofwel een powernap. De duur van je dut heeft verschillende voordelen. Zo’n acht uur nadat bent opgestaan, ervaren veel mensen een energiedip. Sta je om 8.00 uur op, dan zul je rond een uur of 14.00 uur minder alert zijn. Veel mensen lossen dat op met een kop koffie, maar een dutje van minimaal tien en maximaal twintig minuten zal je meer opkikkeren.

Slaap je langer dan twintig minuten, dan zak je weg in een diepere slaap (remslaap). Daarna word je suf wakker en zul je ’s avonds meer moeite hebben om in slaap te komen. Neem je dat voor lief, dan geef je met ongeveer een uur slaap je geheugen een boost: feiten, plaatsen en gezichten onthoud je gemakkelijker. Slaap je anderhalf uur, dan is dat goed voor het deel van je hersens dat emoties en nieuwe vaardigheden opslaat en creatiever maakt. Uit deze slaap word je uitgeslapen wakker, aangezien je de hele slaapcyclus doorloopt. Het beste moment voor een middagdutje ligt ergens tussen 13.30 uur en 15.30 uur. Afhankelijk van het doel van je dut, is het aan te raden een wekker te zetten. 

Slapen op werk

Een dagelijkse powernap op de werkvloer is zo gek niet. Uit onderzoek van het Fonds Psychische Gezondheid blijkt dat 64 procent van de Nederlanders kampt met slaapproblemen, 83 procent van hen zegt dat ze door deze slaapproblemen soms of regelmatig slechter presteren op werk of school. Ook in andere landen is dit een probleem; de Journal of Sleep berekende in 2011 al dat bedrijven in de VS door slaapproblemen van hun medewerkers jaarlijks 63 miljoen dollar mislopen. Bij bedrijven als Google, Apple en Procter & Gamble zijn er sindsdien ruimtes gecreëerd waarin mensen een powernap kunnen doen. Soms zijn er speciale ‘nap pods’ – een cabine waarin je heerlijk kunt dutten – geplaatst. Zorgt je baas niet voor een slaapmogelijkheid? In Madrid, New York, Parijs, Tokyo en Londen zijn er zogeheten ‘nap bars’ (slaapcafés), waar harde werkers tussen de middag een powernap kunnen doen.  

Tekst | Jessica van Zanten
Beeld | iStock

Yeah, Margriet.nl is genomineerd voor Website van het Jaar 2020! 
Help jij ons winnen? Stem dan snel!

Dit artikel verscheen eerder in Margriet 35-2020. Deze editie nabestellen kan via magazine.nl.

Ook interessant