Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Gezondheid

Zo kun je sepsis herkennen (en dit moet je dan metéén doen)

zo-kun-je-sepsis-herkennen-en-dit-moet-je-dan-meteen-doen.jpg

Jaarlijks overlijden er zo’n 3500 Nederlanders aan de levensbedreigende ontstekingsreactie sepsis. Maar de kans is groot dat jij de aandoening helemaal niet kent; vier op de vijf Nederlanders weten niet wat het is.

We leggen uit aan welke klachten je sepsis kunt herkennen én wat je dan direct moet doen.

Wat is sepsis?

Had je voor vandaag nog nooit gehoord van sepsis? Dan ben je dus niet de enige. Uit een enquête van Stichting SepsisNet blijkt dat tachtig procent van de Nederlanders niet precies weet wat het is, zo meldt NOS. Je kent sepsis misschien wel onder de naam bloedvergiftiging, al is die term eigenlijk onjuist. In feite is sepsis namelijk een op hol geslagen reactie van het immuunsysteem, dat verkeerd reageert op een ernstige infectie. Dat kan van alles zijn: van een longontsteking of een blaasontsteking tot een coronabesmetting.

Doordat het immuunsysteem bij sepsis zo ontregeld is, kan het in plaats van de ziekteverwekkers je eigen lichaam aanvallen. Omdat je lichaam nog steeds de infectie opmerkt, wordt de afweerreactie steeds sterker. Eigenlijk ontstaat er dan een ontsteking in je hele lichaam, waardoor er allerlei zeer nare symptomen kunnen ontstaan. De meest ernstige vorm van sepsis, heet septische shock. De bloeddruk van de patiënt daalt dan, waardoor belangrijke organen bijvoorbeeld geen zuurstof meer krijgen en beschadigen of zelfs niet meer functioneren. In ernstige gevallen kunnen ook ledematen afsterven en kun je aan sepsis overlijden.

Lees ook:
Ziek door een bacterie of een virus? Dit is het verschil

Sepsis en bloedvergiftiging

Zoals we al vertelden wordt sepsis ook wel bloedvergiftiging genoemd, maar dat is niet helemaal correct. Bij bloedvergiftiging denk je dat de bacteriën in het bloed gekomen zijn, maar dat hoeft niet het geval te zijn. Ook virussen of schimmels kunnen namelijk sepsis veroorzaken. Daarnaast wordt de term bloedvergiftiging ook voor andere aandoeningen gebruikt, waardoor artsen in dit geval de voorkeur geven aan de term sepsis.

Sepsis herkennen

Om de kans op een goede behandeling en het overleven van sepsis zo groot mogelijk te maken, is het heel belangrijk dat je het snel kunt herkennen. En daar zit een groot probleem, hebben we eerder gelezen. Als vier op de vijf mensen niet weten wat het is, worden patiënten helaas niet op tijd ontdekt. Zeker omdat de symptomen van sepsis ook op veel andere, minder ernstige aandoeningen kunnen lijken.

Hoewel de klachten bij sepsis bij iedereen anders kunnen zijn, zijn dit belangrijke symptomen om te onthouden:

  • Koorts of juist een zeer lage temperatuur
  • Een snelle hartslag
  • Kortademigheid
  • Algehele malaise; een heftig grieperig gevoel
  • Stekende pijn of spierpijn in het hele lichaam
  • Sufheid en slaperigheid
  • Een verward gevoel
  • Grauwe, bleke of gemarmerde huid
  • Minder of zelfs helemaal niet meer plassen

Trek meteen aan de bel!

Herken je deze symptomen bij jezelf of bij iemand in je omgeving? Trek dan zo snel mogelijk aan de bel en neem contact op met je huisarts, huisartsenpost of de spoedeisende hulp. Een snelle behandeling is heel belangrijk om blijvende gevolgen te beperken. Om vast te stellen of je sepsis hebt, kunnen diverse onderzoeken gedaan worden in het ziekenhuis. Denk aan het meten van je hartslag, ademhaling en bloeddruk, maar ook een onderzoek naar waar de infectie vandaan komt. Vaak is ook bloedonderzoek nodig om de ontstekingswaarden te meten en om de ziekteverwekker te vinden en onderzoeken. Aanvullend kan het nodig zijn dat er een echo of röntgenfoto gemaakt wordt.

Behandeling van sepsis

Welke behandeling precies nodig is bij sepsis, hangt af van de ziekteverwekker die gezorgd heeft voor de infectie. Een bacterie wordt behandeld met antibiotica, maar bij een virus of schimmel zijn weer andere behandelingen nodig. Wel word je met sepsis eigenlijk altijd opgenomen in het ziekenhuis. Om de bloeddruk te verhogen krijg je vloeistoffen via een infuus, en soms krijg je ook extra zuurstof. Daarnaast kan het nodig zijn om de organen tijdelijk te ondersteunen, bijvoorbeeld door beademing, medicijnen die helpen bij de hartfunctie of het overnemen van de nierfunctie door te dialyseren. De exacte behandeling verschilt dus van persoon tot persoon, omdat de ziekte ook varieert.

Blijvende gevolgen

Ongeveer één op de vier patiënten overlijdt volgens Thuisarts aan sepsis; jaarlijks gaat dat om ongeveer 3500 mensen. Maar ook de mensen die wel herstellen, moeten vaak een lange herstelperiode doormaken. Mensen die ernstig ziek geweest zijn, kunnen ook onherstelbare schade aan bijvoorbeeld de longen, het hart of de nieren overhouden, vooral na septische shock.

Patiënten houden er lichamelijke klachten als kortademigheid, spierzwakte of vermoeidheid aan over, maar ook mentaal kan sepsis een zeer nare ervaring zijn. Ze hebben bijvoorbeeld last van gevoelens van angst, depressie of herbelevingen door PTSS. Ook geheugen- en concentratieproblemen worden relatief vaak gezien in de eerste jaren na de ernstige ontstekingsreactie. Ook is de kans op een herinfectie groter na deze aandoening, dus moeten mensen die sepsis gehad hebben áltijd alert blijven.

Bron | NOS, Thuisarts, SepsisNet
Beeld | Getty Images

Ook interessant