Gezondheid

Op deze 11 manieren kun je je reukvermogen verliezen

op-deze-11-manieren-kun-je-je-reukvermogen-verliezen.jpg

Een leven zonder dat je lekker eten, een bos bloemen, vers gemaaid gras, je geliefde of jezelf kunt ruiken? Volgens statistieken waren er in 2014 zo’n 300.000 Nederlanders met een reukstoornis. Beter gezegd: er waren dat jaar 300.000 Nederlanders die niet of slecht konden ruiken.

Maar op welke manieren kun je je reukvermogen eigenlijk verliezen?

Reukvermogen

Van de een op de andere dag, permanent, definitief, soms tijdelijk, en soms zonder enige aanwijsbare oorzaak. Bij mensen met anosmie – een reukstoornis – werken hun zenuwbanen niet meer zoals het zou moeten. Als je inademt, komen er geurstoffen in je neus die langs je reukslijmvlies worden gevoerd en signalen naar je hersenen afgeven. De hersenen herkennen een geur en zetten die signalen om in een reuksensatie.

Reukstoornis

Bij mensen met een reukstoornis werkt dit proces niet meer. Hun zenuwbanen zijn aangetast. Gas, bedorven voedsel en andere situaties waarin je hersenen je waarschuwen dat iets niet in orde is; ze tuinen er zo in. Maar ook in sociale situaties staan mensen met anosmie al gauw 1-0 achter. Denk maar eens aan etentjes en seks, ook daar wil je bij kunnen ruiken.

Op deze manieren kun je je reukvermogen verliezen:

Ontsteking

De meest voorkomende oorzaak van plotseling reukverlies is een virale bovenste luchtweginfectie. Na het uitzitten van een doodgewoon griepje merkt de patiënt opeens dat de reuk grotendeels of geheel is verdwenen. Ook bij een HIV- of hepatitis C-infectie wordt deze vorm van reukverlies gezien.

Operatie

Een neusbijholte-operatie kan soms leiden tot een verminderd reukvermogen. Oorzaak is dan vaak beschadiging van het reukepitheel. Het reukepitheel is een stukje geelbruin gekleurd slijmvlies waarin zich de reukcellen bevinden.

Medicijnen

Ook bij gebruik van bepaalde geneesmiddelen en contact met giftige stoffen kan reukverlies voorkomen.

Roken

Ja, echt! Roken heeft een schadelijk effect op het reukvermogen. Onderzoekers weten niet precies hoe het gebeurt, maar vermoeden dat een onderdeel van tabak de reukcellen vernietigt. Hoe langer en hoe meer je rookt, hoe meer je reukvermogen achteruit gaat. Als je als ex-roker je reukvermogen terug wilt krijgen, moet je minstens even lang gestopt zijn als dat je gerookt hebt.

Ongeluk

Een ongeluk waarbij hoofdletsel opgelopen wordt, is een veelvoorkomende oorzaak van reukverlies. Een harde klap op het voor- of achterhoofd, bijvoorbeeld door een val van de fiets of een botsing met de auto, veroorzaakt in 5 tot 10 procent van de gevallen reukverlies. Bij kinderen die een ongeluk krijgen ligt die kans veel lager. Het reukverlies naar aanleiding van een ongeluk ontstaat door verschuiving van de voorhoofdkwab ten opzichte van de schedelbasis, waardoor de filia olfactoria afscheuren. Dat is de verbinding tussen het reukorgaan en de hersenen, die dan dus onherstelbaar verbroken is. Dit komt het meest voor na een val of klap op het achterhoofd.

Neusverstopping

Als je je neus dichtknijpt, ruik je niks. Verstopping van de neus, of dat nou tijdelijk of permanent is, kan dus ook reukverlies opleveren. Dat merk je al bij een fikse verkoudheid; je ruikt gewoon minder. Bij permanente verstopping van de neus ervaar je soms dan ook permanent reukverlies, bijvoorbeeld door neuspoliepen, chronische bijholteontsteking, allergische rhinitis (ontsteking van het neusslijmvlies), een scheef neustussenschot of grote neusschelpen.

Lees ook:
Waarom je beter naar de dokter kan gaan als je reuk minder wordt

Systeemziekten

Reukstoornissen zie je ook bij mensen met een verminderde schildklierfunctie, de ziekte van Cushing, leverfalen, nierfalen en suikerziekte.

Psychische aandoeningen

Ook verschillende psychische aandoeningen zoals depressies, schizofrenie en hallucinaties kunnen soms gepaard gaan met reukstoornissen. Dat klinkt gek, maar het blijkt volgens meerdere onderzoeken toch met elkaar verbonden te zijn. Wel moet erbij gezegd worden dat bij depressie oorzaak en gevolg (ben je depressief omdat je niks meer ruikt?) soms moeilijk aan te wijzen zijn.

Parkinson en Alzheimer

Reukstoornissen zijn vaak het eerste symptoom van de ziekte van Parkinson en Alzheimer.

Aangeboren

Aangeboren anosmie zie je bij het zeldzame syndroom van Kallman waarbij het lichaam niet op normale manier in de puberteit komt en vaak onderontwikkeld blijft. Ook bestaat er erfelijke anosmie, zonder andere afwijkingen.

Onbekende oorzaak

In ongeveer 20 procent van de gevallen wordt er helaas geen onderliggende oorzaak voor het verlies van je reukvermogen gevonden. Behoorlijk frustrerend. Dit noem je overigens een idiopatische reukstoornis.

Merk je dat je van de een op de andere dag niks of weinig ruikt? Ga dan langs bij je huisarts.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.   

Bron | KNO
Beeld | iStock

Ook interessant