Een glas melk. Beeld Getty Images/Science Photo Libra
Beeld Getty Images/Science Photo Libra

PREMIUM

Plantaardige melk: een (on)gezonde keuze?

Steeds vaker kiezen we voor plantaardige alternatieven voor koemelk. In de supermarkt kun je bijvoorbeeld al kiezen uit sojamelk, of amandel-, rijst-, haver- en zelfs erwtenmelk. Is het nou ook veel gezonder dan koemelk? Desiré van der Kruk, diëtist van Jouw Foodplan, vertelt hier meer over.

De tijd dat koemelk de enige keuze was in het zuivelschap is allang voorbij. Plantaardige zuivel is naar voren gekomen als een gezond en duurzaam alternatief. Of het nu sojamelk is, of amandel-, rijst-, haver- en zelfs erwtenmelk, er is keuze genoeg. De uitgebreide keuzes weerspiegelen de groeiende trend van plantaardig eten. Veel mensen willen geen koemelk meer drinken, bijvoorbeeld door zorgen om dierenwelzijn of het milieu. Ook wordt plantaardige melk gedronken voor de gezondheid. Zo zou het gezonder voor je zijn dan koemelk. Is dat echt zo?

Hoe wordt plantaardige melk gemaakt?

Plantaardige zuivelvervangers worden meestal gemaakt door noten, peulvruchten, granen of een ander hoofdingrediënt te weken in water en te malen. Het mengsel wordt vervolgens gefilterd om de ‘melk’ van het plantaardig materiaal te scheiden. Ten slotte wordt de drank gesteriliseerd door verhitting en voegt de fabrikant aroma’s en eventueel extra vitamines toe. Officieel mag je deze zuivelvervangers geen melk noemen. Er komt namelijk geen dier bij aan te pas.

De vermelde benaming op de verpakking is daarom ‘sojadrink’ of ‘haverdrink’ in plaats van ‘sojamelk’ of ‘havermelk’.

Plantaardige melk versus koemelk

Hoe gezond plantaardige melk is hangt af van het soort dat je drinkt, hoeveel toegevoegde suikers het bevat en hoe de rest van je voedingspatroon eruit ziet. Je moet er niet vanuit gaan dat plantaardige melk dezelfde voedingsstoffen bevat als koemelk, zelfs niet als de drank wit is en dezelfde romige textuur heeft. Koemelk is van nature rijk aan eiwit, calcium, kalium en vitamine B12. Deze voedingsstoffen zijn onder andere betrokken bij de gezondheid van je botten, spieren en hart- en bloedvaten. Zuivel is niet onmisbaar voor een optimale gezondheid, maar voor veel mensen is het de gemakkelijkste manier om voldoende calcium en vitamine B12 binnen te krijgen. In culturen waar geen zuivel wordt geconsumeerd krijgt men deze voedingsstoffen binnen met vis, schaaldieren, peulvruchten, noten en groene bladgroente. Maar de meeste Nederlanders eten onvoldoende van deze voedingsmiddelen.

Wanneer je hier ook te weinig van eet, is het belangrijk dat je plantaardige melk toegevoegde vitamines en mineralen bevat. Je krijgt met plantaardige melk slechts een klein percentage van de werkelijke plant binnen: minder dan vijf procent voor de meeste merken. Plantaardige dranken bestaan hoofdzakelijk uit water, waaraan voedingsstoffen zoals vitamine D, calcium en vitamine B12 worden in wisselende hoeveelheden worden toegevoegd.

Gezondheid plantaardige melk

Een voordeel van plantaardige melksoorten is dat je minder calorieën en verzadigde vetten binnenkrijgt. Dit heeft een positief effect op je gewicht en hart- en bloedvaten. Plantaardige melk bevat echter weinig eiwit. Sojamelk is de enige zuivelvervangers die evenveel eiwit bevat als koemelk. De meeste mensen krijgen voldoende eiwitten binnen, ook zonder zuivel. Maar wanneer je meer eiwit nodig hebt, bijvoorbeeld als vegetariër of veganist, kun je beter sojamelk drinken dan andere zuivelvervangers.

Dan nog de toegevoegde suikers. Om plantaardige melk smakelijker te maken, voegen fabrikanten suiker toe. Het beste kies je voor een ongezoete variant.

Gezonder of niet?

Al met al is de ongezoete plantaardige melk een gezonde keuze, maar geen volwaardige zuivelvervanger. De enige uitzondering is sojadrink. Nu kun je genoeg voedingsstoffen, zoals calcium en eiwit, halen uit andere voedingsmiddelen. Dus wanneer je geen zuivel wilt consumeren hoeft dit geen probleem te vormen. Neem contact op met een arts of diëtist wanneer je twijfelt of je genoeg voedingsstoffen binnenkrijgt.

Over diëtist Desiré van der Kruk

desire van der kruk header paspoortje Beeld redactie
Beeld redactie

Desiré van der Kruk (25) heeft na het behalen van haar bachelor voeding en diëtetiek online diëtistenpraktijk jouwfoodplan.nl opgericht, waar je terecht kunt voor e-consulten en voedingsschema’s op maat. Daarnaast schrijft ze graag artikelen over voeding en gezondheid. Volg haar op Instagram of Facebook voor meer info, tips & tricks.

Desirë van der KrukGetty Images/Science Photo Libra

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden