Gezondheid

Overgangsklachten verminderen? Hormoonspecialist Ralph Moorman geeft advies

overgangsklachten-verminderen-hormoonspecialist-ralph-moorman-geeft-advies.jpg

De overgang: een verwarrende periode waarin er veel verandert in je lichaam én je hersenen. Je hormonen zijn ontregeld en dat kan flink wat invloed hebben op hoe jij je voelt. Maar wat is er eigenlijk precies aan de hand in je lijf, en wat kun je doen om de effecten van de overgang te verminderen?

Dat én meer vroegen we aan Ralph Moorman. Hij is hormoonspecialist, voedingsdeskundige, gezondheidsadviseur én auteur van verschillende boeken over de link tussen voeding en hormonen.

Hormonen uit balans

“Tijdens de overgang zijn er eigenlijk twee dingen aan de hand”, zegt Ralph Moorman. “De hormonen oestrogeen en testosteron zijn onderling uit balans, en de hormonen dalen ook in hoeveelheid in je lichaam. Het vrouwelijke hormoon oestrogeen daalt met zeker vijftig procent ten opzichte van vóór de overgang, en omdat er geen eisprong meer is daalt het andere hormoon, progesteron, nóg verder.” Dat zijn beide factoren die voor verschillende overgangsklachten kunnen zorgen. Denk dan bijvoorbeeld aan de bekende opvliegers en nachtelijk zweten, maar ook: stemmingswisselingen, slapeloosheid en hartkloppingen.

Verschillende factoren

Die disbalans in hormonen hoort bij de levensfase en kun je niet voorkomen, maar volgens Moorman kun je wél veel doen om de klachten te beperken. “Voeding, stress, sporten en training, je mentale gezondheid: het heeft allemaal invloed op je hormonen. Zéker in de overgang is het daarom belangrijk om daar op te letten.” Bij iedereen liggen valkuilen en aandachtspunten op dit gebied nét iets anders. Sommige mensen zijn qua stres in balans, maar eten wel ongezond. Een ander is juist een gezonde eter, maar beweegt niet genoeg. “Het is een individueel traject dat voor iedereen net anders loopt, maar al die pijlers zijn van invloed op een goede hormonale balans.”

Stress

Eén van de dingen die volgens hem dus heel slecht samengaat met de overgang, is stress. Het verergert alle overgangsklachten, door de aanmaak van het stresshormoon cortisol. Maar minder stress hebben, dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Tóch zijn er volgens Ralph Moorman wel wat dingen die je kunt doen. “Er zijn verschillende oorzaken van chronische stress, dat is vaak niet eens hoeveel druk je ervaart, hoeveel werk je hebt of wat je meemaakt; maar vooral ook hoe je er naar kijkt. De belangrijkste vraag bij stress is dan ook altijd om te kijken naar wát je energie geeft, en wat je energie kost.”

Pas als je dat weet, kun je volgens de specialist verder kijken en iets aan de stress doen. “Dan kun je je afvragen waarom bepaalde dingen zo veel energie kosten en de redenen aanpakken, maar ook omgekeerd kijken naar wat jou energie geeft. Zo leer je jezelf beter kennen, en kun je meer energie-gevend leven. Op die manier kun je stress al gigantisch verlagen; het is dus niet zozeer een idee van minder doen, maar juist ándere dingen doen.”

Suiker en hormonen

Maar ook je voeding kan enorm veel invloed hebben op je lijf, vooral tijdens de overgang. Ten eerste suiker, wat volgens Moorman sowieso één van de belangrijkste factoren is bij de gezondheid van het lichaam van een vrouw. Als je al schommelt met je vrouwelijke hormonen, is het laten schommelen van je bloedsuikerspiegel namelijk geen goed idee. “Door allerlei suikerhoudende producten te eten is je bloedsuikerspiegel niet stabiel, en dan krijg je weer te maken met schommelingen van een ander hormoon: insuline. Die moet er voor zorgen dat de bloedsuiker niet te hoog oploopt. Als je steeds te veel suiker eet, kan er insulineresistentie veroorzaakt worden. Dan blijft je bloedsuikerspiegel, en daardoor onder andere ook je vrouwelijke hormonen, uit balans.”

Lees ook: Déze onverwachte veranderingen kunnen het gevolg zijn van de overgang

Darmen en lever

Niet alleen suiker heeft veel invloed, ook de rest van je dieet is essentieel. Zo is het belangrijk om goed uit te zoeken of je voedselintoleranties hebt: je darmen spelen namelijk ook een belangrijke rol tijdens de overgang. “De darmen kunnen een ontstekingsbron zijn, invloed hebben op je gemoedstoestand én overgangsklachten verergeren. Welke voeding bij je past is een zoektocht, maar kan wel héél veel invloed hebben op je lichaam.” Ook de werking van je lever is essentieel: “Als we het hebben over de vrouwelijke hormonen is het belangrijk dat de hormonen die worden aangemaakt, ook weer goed afgebroken worden. De lever moet onder andere oestrogeen afbreken, maar wanneer je niet voldoende groente eet gebeurt dat niet goed.” Een gevarieerd dieet met veel groente is dus belangrijk, vooral koolsoorten blijken stoffen te bevatten die een positieve invloed hebben op de afbraak van die hormonen.

Sporten en beweging

Ook al eet je heel gezond, ook hoeveel je beweegt én traint is van belang. Want volgens Moorman is er een groot verschil tussen die twee: “Bewegen kun je altijd en iedere dag doen, daarbij ga je niet over een grens heen. Bij trainen doe je dat juist wel; want dan wil je ergens beter in worden. Beide zijn belangrijk tijdens de overgang.” Door voldoende te bewegen blijven je botten gezond en verbrandt je calorieën, terwijl je door trainen juist spiermassa kunt opbouwen, wat kan helpen bij een stabielere bloedsuikerspiegel. “Trainen is gezond, maar zorg voor het herstel van je lichaam wel dat er minstens een dag tussen twee trainingen zit. Je kunt wél elke dag bewegen, maar niet elke dag trainen.

Maar sport doet volgens Moorman ook méér dan alleen het bewegen zelf: “het is een echte uitlaatklep voor veel mensen, ook mentaal ben je aan het sporten. Het is goed voor je mentale en fysieke gezondheid.”

Behandeling met hormonen

Aanpassingen aan je levensstijl kunnen dus veel overgangsklachten voorkomen of verminderen, maar wat als dat niet voldoende is? Volgens Moorman kun je dan ook kiezen voor behandelingen met supplementen of hormonen. “Als jij ernstige klachten hebt, steeds veel pijn hebt of depressief raakt; dan denk ik ‘alsjeblieft, gebruik de opties die er zijn’. Ga niet lijden als dat niet nodig is.” Hij noemt bijvoorbeeld bio-identieke oestrogenen, die lijken op de hormonen die je lichaam zelf aanmaken, maar ook hormoontherapie via een arts. Laat je voor deze behandelingen altijd goed voorlichten door een arts gespecialiseerd in hormonen of hormoontherapie.

Het nieuwste boek waar Ralph aan meegewerkt heeft, heet ‘Gezond van kop tot teen’. In dit boek slaan 4 experts en 11 specialisten de handen in één om je uit te leggen hóe onze lichaamssystemen werken om ons gezond te houden. Ook krijg je praktische tips & tricks om deze systemen zo goed mogelijk te onderhouden. Ralph Moorman schreef een uitgebreid hoofdstuk over het hormoonstelsel én het voortplantingsstelsel. Je kunt het boek hier bestellen.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in via margriet.nl/nieuwsbrief.

Ook interessant