Gezondheid

Dit zijn de oorzaken van een overactieve blaas (én de remedies er tegen)

blaas.jpg

Sommige mensen hoeven maar drie keer per dag te plassen, terwijl anderen elk uur wel op het toilet zitten voor een kleine boodschap. Als jij in die laatste categorie valt, zou het kunnen dat je last hebt van een overactieve blaas.

We zetten de oorzaken van een actieve blaas voor je op een rijtje én zochten uit wat je er tegen kunt doen.

Wanneer heb je een overactieve blaas?

Gewoonlijk plassen vrouwen ongeveer eens in de drie à vier uur. Als jij vaker naar de wc moet, kan dit wijzen op een overactieve blaas, vooral als je vaak opeens heel nodig moet, en het bijna niet meer op kunt houden. Officieel kun je spreken van een overactieve blaas als je vaker dan acht keer per dag moet plassen en er ’s nachts vaker dan één keer uit moet om naar het toilet te gaan. Vaak gaat het niet alleen om hoe vaak iemand moet plassen, maar ook om de plotselinge aandrang om naar het toilet te gaan. Die kan zó plotseling zijn dat er sprake is van urineverlies, omdat mensen het toilet niet meer kunnen halen. Een overactieve blaas komt bij tien procent van de volwassenen voor; zowel bij mannen als bij vrouwen.

Prikkelbare blaas

Bij een overactieve blaas is de blaas eigenlijk éxtra prikkelbaar, en spant zich al aan als hij nog helemaal niet écht vol is. Hierdoor krijgen je hersenen, veel eerder dan normaal, een seintje dat je naar de wc moet. En hoewel we gewoonlijk onze plas best een tijdje kunnen ophouden, is dit bij een overactieve blaas vaak onmogelijk. Als je moet, dan móét je ook echt. Dit kan overdag en ook ’s nachts gebeuren, waardoor soms urineverlies kan ontstaan.

Lees ook: Hieraan kun je een beginnende blaasontsteking herkennen

Mogelijke oorzaken van overactieve blaas

Een blaas kan door meerdere oorzaken overactief worden, en vaak is de reden voor een overactieve blaas niet duidelijk. Zo kan het komen als gevolg van een blaasontsteking, doordat je (ongemerkt) continu je bekkenbodemspieren aanspant, maar ook een hogere leeftijd kan een rol spelen. Ook deze dingen kunnen leiden tot een overactieve blaas:

  • Uit voorzorg extra vaak plassen. Je blaas is dan niet meer gewend om de plas langere tijd op te houden, omdat hij vaak al geleegd wordt voor hij vol is.
  • Als je veel koffie of andere cafeïnehoudende dranken drinkt, zoals thee of energiedrankjes. Cafeïne, maar ook alcohol, kunnen de blaaswand irriteren, waardoor je vaker moet plassen.
  • Bepaalde medicijnen, bijvoorbeeld plaspillen en medicijnen tegen depressie of psychose, kunnen zorgen voor een overactieve blaas.
  • Spanning kan ook de blaas irriteren.
  • Medische behandelingen, waarbij de blaas geïrriteerd is geraakt, zoals bestraling of een operatie aan je bekken.

Blaastraining bij een overactieve blaaslaastraining

Gelukkig zijn er wel wat remedies die kunnen werken tegen een overactieve blaas. De eerste stap is meestal blaastraining, om de blaas weer te laten wennen aan het ophouden van urine. De meeste vrouwen merken gelukkig dat hierdoor hun klachten verminderen of zelfs helemaal overgaan. Met blaastraining leer je om je plas steeds iets langer op te houden. Hierdoor raakt je blaas weer gewend aan een grotere inhoud, zodat je niet om de haverklap naar de wc hoeft te rennen. Het doel is dat je uiteindelijk slechts één keer in de drie à vier uur hoeft te plassen, en je blaas dus weer als normaal functioneert. Hoewel de oefeningen goed werken, is het wel van belang dat je deze blíjft doen, anders kan je blaas weer sneller geprikkeld raken.

Zo werkt blaastraining

Om te beginnen met het trainen van je blaas, bereken je eerst hoeveel tijd er nu zit tussen twee plasmomenten. Is dat nu dertig minuten? Probeer het dan te verlengen met ongeveer vijftien minuten. Maak een planning met tijden waarop je mag plassen, met bij dit voorbeeld steeds ongeveer 45 minuten er tussenin. Als je in de tussentijd aandrang voelt, moet je proberen het plassen uit te stellen. Maar ga, vooral in het begin, voor de zekerheid bij ‘ongewenste’ aandrang wél op het toilet zitten (maar probeer dan niet te plassen). Lukt het om te plassen op de afgesproken plasmomenten, zonder urineverlies tussendoor? Probeer dan de tijd tussen twee plasmomenten iedere week met een kwartier tot dertig minuten te verlengen. Lukt het niet? Dan kun je hulp krijgen van je huisarts of een bekkenfysiotherapeut. Zij kunnen speciale oefeningen voorschrijven om je bekkenbodemspieren te trainen.

Andere oorzaken aanpakken

Ook is het slim om nu verder te kijken naar andere oorzaken voor een overactieve blaas, en die eventueel aan te pakken. Gebruik je bijvoorbeeld medicijnen voor een andere aandoening, die mogelijk plasklachten kunnen veroorzaken? Overleg dan met je huisarts of er een andere soort medicatie mogelijk is. Ook kan overgewicht zorgen voor een geprikkelde blaas: een dikkere buik kan er voor zorgen dat er druk op je blaas komt te staan. Bij fors overgewicht kan afvallen dus soms helpen je klachten te verminderen. Drink je veel koffie of andere drankjes met cafeïne? Probeer die eens twee weken te laten staan, om te kijken of dit helpt. Blijf wel voldoende andere vloeistoffen drinken. Niet voldoende drinken kan – hoe onlogisch het misschien klinkt – de conditie van je blaas juist verslechteren.

Medicijn tegen overactieve blaas

Merk je na drie maanden blaastraining geen verbetering? Eventueel kan je huisarts je een medicijn (bijvoorbeeld tolterodine) voorschrijven. Dit middel ontspant de blaaswand, waardoor je minder vaak moet plassen. Klinkt ideaal, het is alleen niet bekend of dit medicijn ook blíjft werken. Bovendien kan het vervelende bijwerkingen geven, zoals: hoofdpijn, droge mond en verstopping. Veel mensen hebben meer last van de bijwerkingen, dan dat ze baat hebben bij de voordelen die het medicijn geeft. Gelukkig kan een overactieve blaas meestal zónder medicatie opgelost worden.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in via margriet.nl/nieuwsbrief.

Bron | Thuisarts, Jeroen Bosch Ziekenhuis, Albert Schweitzer Ziekenhuis
Beeld | iStock

Ook interessant