Gezondheid

Herinner je het écht of herken je de foto? 7 opvallende feitjes over ons geheugen

opvallende-feitjes-geheugen.jpg

De manier waarop we herinneringen op slaan en de werking van ons lange termijn geheugen, blijft voor veel wetenschappers een interessant onderwerp voor onderzoek. Want waarom onthouden we negatieve dingen makkelijker dan positieve? En waarom kun je je nu wel iets herinneren van tien jaar geleden, maar heeft een tienjarig kind nauwelijks herinneringen aan het eerste levensjaar?

Veel zaken omtrent de werking van onze herinneringen zijn nog niet wetenschappelijk bewezen. Maar wat we wel weten over ons geheugen, is op zijn zachtst gezegd opvallend.

1. Vervelende dingen onthoud je beter

Nare gebeurtenissen onthouden we beter dan gewone dagelijkse dingen. Dat komt omdat ons geheugen niet in staat is om alle ervaringen die we routinematige doen, steeds weer op te slaan. Pas wanneer iets afwijkt van het normale blijft het in je geheugen hangen. Dat verklaart waarom één negatieve ervaring gevoelsmatig veel zwaarder weegt, dan de tien positieve die er aan vooraf zijn gegaan.

2. De eerste drie jaar heb je geen herinneringen

Omdat onze eerste herinneringen vaak niet te bevestigen zijn, is het voor wetenschappers lastig om onderzoek te doen naar dit onderwerp. Toch stelt psycholoog Douwe Draaisma dat er wel wat wetmatigheden zijn. “Journalist Nico Scheepmaker verzamelde ooit 350 herinneringen, waaruit we wel wat conclusies kunnen trekken. Zo blijkt dat een eerste herinnering in driekwart van de gevallen een onaangename ervaring is geweest. Bovendien hebben de meeste mensen een eerste herinnering uit de periode dat ze tussen de drie en vier jaar oud waren.

3. Ons geheugen wordt beïnvloed door foto’s

“Veel van wat we ons herinneren komt van een foto en dat zal alleen maar meer worden”, legt Draaisma uit. “In de meest dramatische vorm gebeurt dat bij gezichten. Als jij terugdenkt aan hoe jouw dochter eruit zag toen ze tien was, dan weet ik zeker dat je je eigenlijk een foto uit die tijd herinnert. Want haar gezicht is in jouw geheugen de hele tijd bijgewerkt tot de meest recente versie. Toch zit dat ook weer best ingewikkeld in elkaar, want als jij een onbekende foto ziet van je tienjarige dochter zou je haar ogenblikkelijk herkennen. Foto’s zullen herinneringen dus nooit kunnen vervangen, om een foto te kunnen duiden heb je herinneringen nodig. Anders snap je niet wie erop staan en wat er gebeurt.”

4. Heftige gebeurtenissen voelen als kort geleden

Als je terugdenkt aan een moment die veel indruk op je heeft gemaakt, heb je jaren later vaak het idee dat dat recenter gebeurd is dan eigenlijk het geval was. In de psychologie heet dit ook wel telescopie. Iets wat tien jaar geleden gebeurt is voelt daarom soms als de dag van gister.

5. Vernederingen sla je makkelijker op

Herinneringen aan bekledingen zijn doordrenkt met emoties, waardoor we ze makkelijker opslaan dan complimenten. Bijna iedereen heeft daarom wel een herinneringen waarvan je, als je er aan terug denkt, weer spontaan boos wordt. Of ze nou heel vroeg of onlangs in je leven gebeurt zijn. Ze blijven je altijd bij. Net als de bijbehorende emoties.

6. De meeste herinneringen dateren uit je tienerjaren

Psychologen noemen die ook wel het reminiscentie-effect. Veel zestigers weten zich uit deze tijd nog het meeste te herinneren. Dit komt waarschijnlijk omdat deze jaren gekenmerkt werden door een periode waarop je veel dingen voor de eerste keer deed (en dus opvallend waren). Om diezelfde redenen vinden we bijvoorbeeld muziek uit onze jeugd ons hele leven het mooist.

7. Tijd gaat sneller als je ouder wordt

Dit komt omdat je in je jonge jaren zoveel nieuwe dingen leert, waardoor de tijdsperiode makkelijker te onderscheiden is. Naarmate we ouder worden, raakt ons leven meer geautomatiseerd. Daardoor lijken de maanden korter te duren dan het in werkelijkheid is.

Bron| De Volkskrant
Beeld| iStock

Ook interessant