Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Gezondheid

Opgezette lymfeklieren? Dít zijn 5 veelvoorkomende oorzaken

opgezette-lymfeklier-5x-de-meest-voorkomende-oorzaken.jpg

Voel je een opgezette lymfeklier in je hals, oksel of lies? Raak dan vooral niet meteen in paniek. Hoewel we vaak denken aan ernstige aandoeningen bij gezwollen lymfeklieren, zijn de oorzaken in de meeste gevallen gelukkig onschuldig.

Natuurlijk is het altijd verstandig om je huisarts te bellen wanneer je klachten hebt; dit artikel geeft slechts een idee wat de oorzaak van een opgezette lymfeklier kan zijn.

Wat doen de lymfeklieren?

In je lijf zitten honderden lymfeklieren; ze zitten vooral in je liezen, oksels en hals. Eigenlijk zijn die klieren een soort verzamelplaats voor witte bloedcellen, die ons lijf beschermen tegen indringers zoals bacteriën en virussen. Komt je lichaam in aanraking met zo’n stof van buitenaf? Dan zorgen de witte bloedcellen uit je lymfeklieren ervoor dat de ontsteking of infectie zich niet kan verspreiden door je lichaam. Om dat te doen, gaan de witte bloedcellen zich razendsnel vermeerderen, waardoor er meer ruimte nodig is in die verzamelplaats in jouw nek, hals of oksel. En dan ontstaat er dus een opgezette lymfeklier, die soms pijnlijk is en je behoorlijk in de weg kan zitten.

Mogelijke oorzaken opgezette lymfeklier

Voel je een opgezwollen lymfeklier in je hals, lies of oksel, dan denk je misschien meteen aan iets ernstigs. Gelukkig is er meestal helemaal geen reden tot paniek, al is het wel verstandig er een oogje op te houden. Heb je last van aanhoudende klachten of maak je je zorgen? Neem dan contact op met je huisarts voor onderzoek. We zetten een aantal oorzaken van een opgezette lymfeklier op een rij.

1. Verkoudheid of griep

Laten we meteen beginnen met de meest voorkomende oorzaak voor gezwollen klieren: een griep of verkoudheid. Onze lymfeklieren beschermen ons lichaam, zoals we eerder al zeiden, tegen virussen en bacteriën door héél veel witte bloedcellen aan te maken. Heb je een griepje te pakken, ben je verkouden of heb je het coronavirus opgelopen, dan is de kans groot dat er zo’n opstapeling van witte bloedlichaampjes in je klieren voelt. Met als gevolg: een gezwollen lymfeklier in je nek.

Het gaat overigens niet alleen over bacteriën en virussen die verkoudheid veroorzaken. Ook als je bijvoorbeeld een blaasontsteking of een ontstoken wondje hebt, kunnen je klieren ineens voelbaar zijn. Ontstekingen van tanden en kiezen kunnen ook de boosdoener zijn, als je een gezwollen klier hebt.

2. De ziekte van Pfeiffer

Een andere bekende oorzaak van opgezette lymfeklieren, is de ziekte van Pfeiffer. De klieren in de hals kunnen door een infectie met dit virus enorm groot worden, zeker in de eerste tijd na de besmetting met het virus. Naast gezwollen lymfeklieren, krijg je bij Pfeiffer vaak ook keelpijn, koorts en vermoeidheid. De ziekte van Pfeiffer gaat meestal vanzelf over, maar dat kan wel enige tijd duren. Vaak duurt het enkele weken tot de ergste symptomen verdwijnen, maar soms kan er zelfs maanden later nog vermoeidheid zijn.

3. Gezwollen lymfeklier door sarcoïdose

Sarcoïdose is een multisysteemziekte, wat wil zeggen dat het kan ontstaan in verschillende organen. Door een verkeerde reactie van het afweersysteem ontstaan er op verschillende plekken ophopingen van afweercellen: de witte bloedcellen. Die zorgen vervolgens voor irritatie en ontstekingen. Vaak zitten die ophopingen, ook wel granulomen genoemd, in de longen. Maar ze ontstaan ook onder de huid, in de gewrichten én in de lymfeklieren. Het kan dus ook zo zijn dat als je een opgezette lymfeklier voelt, dit de oorzaak is. Vaak heb je daarnaast wel andere symptomen, waaronder vermoeidheid, benauwdheid, pijn in je gewrichten en roodpaarse vlekken op de huid.

4. Medicijnen

Het komt gelukkig niet vaak voor, maar soms kunnen je lymfeklieren opzwellen van bepaalde medicatie. Dat kan bijvoorbeeld bij fenytoïne, een middel dat gegeven wordt bij epilepsie en soms ook bij ernstige hartritmestoornissen. Ook als het medicijn allopurinol slikt, kun je merken dat je een opgezette lymfeklier in je hals hebt. Deze medicatie wordt andere ingezet bij en ter preventie van jicht en bij diverse nieraandoeningen. In uitzonderlijke gevallen kan ook carbamazepine zorgen voor deze klachten. Dat medicijn wordt soms ingezet bij onder andere een bipolaire stoornis, afkickverschijnselen van alcohol maar ook diabetes insipidus of epilepsie. Zijn gezwollen lymfeklieren een symptoom dat ontstaat nadat je start met één van deze soorten medicatie, dan kun je het beste contact opnemen met je huisarts of de apotheker.

5. Lymfeklierkanker

In sommige gevallen kan een blijvend vergrote lymfeklier één van de eerste symptomen zijn van lymfeklierkanker, bijvoorbeeld de ziekte van Hodgkin. Je hebt dan vaak langdurige klachten, waarbij de lymfeklieren vergroot en verhard zijn en niet meer kleiner worden. Vaak gaat dit wel gepaard met andere klachten, waaronder koorts, afvallen of nachtelijk zweten. Maak je je zorgen, ga dan naar de huisarts, zéker als de klachten langer dan 2 weken aanhouden.

Bron | Thuisarts, GezondNU, Reuma Nederland, Huisarts & Wetenschap
Beeld | Getty Images

Ook interessant