Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Coronavirus Gezondheid Meest Gelezen

‘Onzuiverheden mogelijk oorzaak van zeldzame bijwerking AstraZeneca-vaccin’

onzuiverheden-mogelijk-oorzaak-van-zeldzame-bijwerking-astrazeneca-vaccin.jpg

De zeer zeldzame bijwerking van het AstraZeneca-vaccin, trombose in combinatie met een verlaagd aantal bloedplaatjes, wordt mogelijk veroorzaakt door onzuiverheden in de vaccins. Duitse wetenschappers hebben in het vaccin minuscule resten van duizend soorten eiwitten aangetroffen die daar niet thuishoren.

Door de vaccins van AstraZeneca beter te zuiveren zou deze ernstige bijwerking mogelijk te voorkomen zijn. Dat stellen de wetenschappers in een voorpublicatie waar de Volkskrant dit weekend over schreef.

Menselijke eiwitten

Om te begrijpen hoe die duizenden eiwitten in het vaccin komen, kijken we naar hoe zo’n prik eigenlijk gemaakt wordt. De vaccins van AstraZeneca (en ook die van Janssen) bestaan uit onschuldige verkoudheidsvirussen, die zich in het lichaam ongeveer gedragen als het coronavirus. Ze dragen onze eigen cellen op om de uitsteeksels van het coronavirus (de spike-eiwitten) te maken, om te zorgen dat het immuunsysteem die eiwitten – en dus het coronavirus – later kan herkennen.

Maar die verkoudheidsvirussen moeten ergens op gekweekt worden; dat gebeurt op onsterfelijk gemaakte, menselijke niercellen. En dat blijkt nu dus sporen achter te laten die in de vaccins terug te vinden zijn. De Duitse wetenschappers troffen meer dan duizend soorten menselijke eiwitten aan in de vaccins. Eén daarvan kan de aanstichter zijn van de problemen, schrijven ze in de voorpublicatie.  

Kettingreactie van het immuunsysteem

Onzuiverheden in het AstraZeneca-vaccin klinkt ernstig, maar tegen NOS zegt vaccinoloog Anke Huckriede aan het UMC Groningen, dat het niet verbazingwekkend is. “Die verkoudheidsvirussen bevinden zich in een vloeistof boven op de cellen. Daar wordt vervolgens het vaccin uit gehaald, maar de vloeistof bevat ook eiwitten, die van de menselijke cellen zelf afkomstig zijn.”

Die menselijke eiwitten zouden mogelijk voor een kettingreactie kunnen zorgen van het immuunsysteem. In zeer zeldzame gevallen leidt dat tot de ongewone en ernstige trombose in combinatie met bloedplaatjestekort. Deze zeer zeldzame bijwerking trof tot nu toe acht Nederlanders en kostte er één het leven. Bij zestigminners komt deze bijwerking net wat vaker voor, al is het nog steeds zeer zeldzaam. Daarom koos het kabinet ervoor alleen mensen ouder dan zestig nog te vaccineren met deze prik.

Lees ook:
Dit zijn de verschillen tussen gewone trombose en vaccin-trombose

Spike-eiwit niet de oorzaak

Volgens de onderzoekers is het in zekere zin goed nieuws als deze onzuiverheden in het AstraZeneca-vaccin de oorzaak zijn van de zeldzame bijwerking. Veel wetenschappers vreesden namelijk dat het spike-eiwit van het coronavirus zelf de oorzaak van de problemen is. En dat zou slecht nieuws zijn voor álle vaccins, want die maken allemaal gebruik van dit eiwit. Als daarentegen de menselijke eiwitten de boosdoener zijn, gaat het ‘alleen’ om de prikken die gebruik maken van een verkoudheidsvirus.

Is zuiveren de oplossing?

De wetenschappers stellen dat verder zuiveren van de vaccins een oplossing zou kunnen zijn. Maar volgens Huckriede is dat makkelijker gezegd dan gedaan. Hoewel het technisch gezien mogelijk is, zou dat veel voeten in aarde hebben. “Elke stap die je daarbij zet, betekent dat je minder kunt produceren en dat het vervaardigen duurder wordt. Elke stap kost tijd, materialen en daardoor geld.” Ook dat het nog niet duidelijk is om welke stof het precies gaat, maakt dit het niet makkelijker. Wat de resultaten van deze studie betekenen voor het gebruik en de productie van het middel van AstraZeneca, zal verder onderzoek moeten uitwijzen.

Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen laat in een reactie aan NOS weten dat het te vroeg is om te reageren, maar dat alle studies worden meegenomen in de beoordeling van het vaccin. Ook deze over de onzuiverheden die mogelijk de zeer zeldzame bijwerking van het AstraZeneca-vaccin veroorzaken. Wel laten ze weten dat er bij de markttoelating geen belangrijke stappen overgeslagen zijn en er geen kwaliteitsproblemen zijn gevonden bij dit middel.

Bron | NOS, Volkskrant
Beeld |Getty Images

Margriet 18 ligt nu in de winkel! Met daarin deze week: test je Oranje-kennis, de 12 mooiste wandelroutes van Nederland, een dossier mantelzorg, álles over quarantaine-kittens en puppy’s en natuurlijk nog véél meer. Haal het nummer snel in huis of bestel ‘m online zonder verzendkosten.

Ook interessant