Ontstekingsremmer die onder andere in astmapuffer zit kan witte stof in hersenen verstoren Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Ontstekingsremmer uit astmapuffer kan leiden tot angst en depressie

Om medicijnen voor astma in te nemen, gebruiken veel astmapatiënten een puffer of inhalator. Een onderzoeker aan het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) ontdekte dat het ontstekingsremmende middel in deze inhalatoren gekoppeld wordt aan veranderingen in de witte stof van de hersenen. Die verstoringen kunnen leiden tot problemen als depressie, angst en prikkelbaarheid.

Volgens studieauteur en postdoctoraal student aan het LUMC, Merel van der Meulen, toont de studie aan dat zowel systemische als geïnhaleerde glucocorticoïden in verband gebracht kunnen worden met een vermindering van de integriteit van de witte stof. “Onder glucocorticoïden vallen onder andere prednison en verschillende astma-inhalatoren,” zegt van der Meulen.

Twee soorten gebruikers

Er zijn twee soorten glucocorticoïdengebruikers: de systemische en de geïnhaleerde. Systemische gebruikers slikken de medicijnen of krijgen deze geïnjecteerd, waar de andere groep het medicijn inhaleert. Bijvoorbeeld met een inhalator of puffer. De onderzoekers zagen dat de effecten groter waren bij de systemische gebruikers. Bij langdurig gebruik kunnen de effecten nog groter zijn, suggereert een verdere analyse.

Om tot deze conclusie te komen, analyseerden de onderzoekers hersenscans van de twee soorten gebruikers: 222 systemische gebruikers en 557 mensen die de stof inhaleren. Om de conclusie kracht bij te zetten, werden deze scans ook vergeleken met die van ruim 24.000 mensen die geen glucocorticoïden gebruiken.

Veranderingen in de hersenen

Uit het onderzoek blijkt dat de witte stof in de hersenen een andere structuur heeft wanneer het medicijn gebruikt wordt. Witte stof zorgt voor de verbinding van hersengebieden en de communicatie daartussen. De veranderingen die de onderzoekers zagen zijn klein: gemiddeld gaat het om een afname van één tot twee procent. Wel is er bij sommige patiënten sprake van extremere situaties, bijvoorbeeld bij de ziekte van Cushing. Dan is de lichaamseigen stof al jaren sterk verhoogd.

De meeste mensen merken niet meteen dat er sprake is van een verandering in de hersenen. Maar, zoals we al benoemden, kan een langdurig gebruik, een hoge dosering of een gevoeligheid voor het medicijn klachten veroorzaken. Mensen die hier last van hebben, merken dat ze een verminderd vermogen hebben om kennis op te nemen en het kan invloed hebben op hun stemming.

Meeste invloed op systemische gebruikers

Naast hersenscans, werd er ook gekeken naar psychologische testen en vragenlijsten. Aan de hand daarvan zagen de onderzoekers dat de verschillen het grootst zijn bij de systemische gebruikers. Zij hadden een langzamere verwerkingssnelheid, meer depressieve symptomen, apathie, rusteloosheid en vermoeidheid. Gebruikers die het medicijn inhaleren, hebben met name last van vermoeidheid.

Voorzichtig omgaan met geneesmiddelen

De resultaten moeten er vooral voor zorgen dat we voorzichtig omgaan met deze geneesmiddelen. Zo zegt Onno Meijer, hoogleraar moleculaire neuro-endocrinologie van corticosteroïden aan het LUMC, tegen RTL Nieuws: “De meeste dokters weten dit, maar niet alle dokters zijn zich er bewust van. Ik denk dat er ook dokters zijn die zeggen: ach, zo’n puffer kan geen kwaad. Het is goed dat die zich weer bewust worden van eventuele bijwerkingen en zo laag mogelijk doseren.”

De hoogleraar wil geen angst aanjagen en zegt ook niet dat mensen moeten stoppen met puffers. Volgens hem gaat dat ‘ongetwijfeld’ tot andere grote problemen leiden. “Het zal bijvoorbeeld voor longontstekingen zorgen. Dat is al helemaal niet goed. Er zullen wel patiënten zijn die best zonder kunnen, of minder vaak. Maar het is in de praktijk niet eenvoudig om dat te bepalen voor iedere gebruiker.”

Niet te lang gebruiken

Bij geïnhaleerde steroïden is het sowieso belangrijk om deze niet te lang te gebruiken. “Er zijn ook al veel andere mogelijke bijwerkingen van deze medicijnen bekend, ook buiten de hersenen. Ik denk dat ons onderzoek weer een reden kan zijn om, bij patiënten die geen ernstige klachten hebben, te kijken of het slim is om af te bouwen. Of om naar alternatieven te zoeken.” Mocht je de symptomen of klachten herkennen, dan is het verstandig om naar de huisarts te gaan. Dan kan er gekeken worden naar een eventuele andere oplossing.

Goed om te weten: astma-medicijnen bevatten niet altijd steroïden. In sommige luchtwegverwijders, zoals het andere type inhalatoren genoemd wordt, zitten andere stoffen die de spieren in de longen ontspannen.

Bron | LUMC, RTL Nieuws

Nynke KooyGetty Images

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden