Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Gezondheid

Onderzoek: ‘Apathie voorspelt dementie soms al jaren voor diagnose’

studie-apathie-voorspelt-dementie-soms-jaren-voor-diagnose.jpg

Mogelijk zijn binnenkort sommige vormen van dementie al veel eerder te voorspellen dan eerder gedacht werd. Apathie – een gebrek aan interesse, initiatief en motivatie – kan namelijk een voorloper zijn van dementie. Al jaren voordat andere symptomen zich openbaren, kan dit opspelen.

Voornamelijk frontotemporale dementie kan hierdoor al vroeg opgespoord worden, schrijven Rogier Kievit van het Radboudumc en collega’s van de University of Cambridge in het wetenschappelijke tijdschrift Alzheimer’s & Dementia. Op jonge leeftijd is frontotemporale dementie – op de ziekte van Alzheimer na –  de meest voorkomende vorm van dementie.

Frontotemporale dementie

Frontotemporale dementie (FTD) komt relatief vaak voor op jonge leeftijd; het wordt vaak vastgesteld bij mensen tussen de 40 en 65 jaar oud. Deze vorm van dementie heeft vooral invloed op het gedrag van mensen, en ook taal en spraak worden in een later stadium vaak aangetast. Daarnaast is apathie een belangrijk symptoom van deze vorm van dementie. Mensen krijgen een gebrek aan interesse, initiatief en motivatie. FTD ontstaat door krimp in de hersenen: de cellen in de frontaalkwab (gedragsgebied) en de temporaalkwab (taalgebied) sterven af.

Lees ook:
9 veel gehoorde mythes over dementie en Alzheimer die niet kloppen

Onderzoek

Frontotemporale dementie is bij een op de drie mensen genetisch bepaald; daar hebben de onderzoekers in dit geval gebruik van gemaakt. Zeshonderd mensen werden enkele jaren getest op empathie en geheugen. Ook maakten de onderzoekers hersenscans. 304 van hen hadden het genvariant waardoor de kans op de ziekte vergroot was. Ze waren nog gezond en hadden geen duidelijke klachten die wijzen op dementie. 296 proefpersonen waren familieleden die dit het gen niet dragen. De meeste mensen van het onderzoek wisten niet of zij wel of niet drager waren van deze gen.

Apathie vroeg symptoom van dementie

Maura Malpetti, auteur van het onderzoek, vertelt op de website van Radboud UMC: “Mensen met de genetische mutatie die de kans op frontotemporale dementie vergroot, waren apathischer dan hun familieleden. Ook nam de ernst van de apathie bij hen ook sneller toe in de onderzoeksperiode.” Ook vonden ze een oorzaak hiervan: de hersengebieden die betrokken zijn bij motivatie en initiatief krimpen al jaren voordat de overige symptomen van dementie ontstaan. Apathie is volgens de onderzoekers daarom een duidelijke voorspeller van cognitieve achteruitgang bij dementie. “Het gaat steeds harder naarmate de symptoomvorming dichterbij komt.”

Lees ook:
10 signalen die kunnen wijzen op beginnende dementie

Wake-up call

Volgens de onderzoekers is dit een wake-upcall voor onderzoekers. Apathie kan verschillende oorzaken hebben, zoals te weinig schildklierhormoon in het bloed of een depressie. Maar dit onderzoek wijst volgens hen dus uit dat ook dementie overwogen moet worden. Vooral als er een vorm van dementie in de familie zit, moet dit goed onderzocht worden wanneer iemand apathie heeft. “Goede, effectieve medicijnen tegen de aandoening hebben we nog niet, maar de periode om in te kunnen grijpen is door ons onderzoek nu aanzienlijk groter geworden”, vertelt een van de onderzoekers.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Bron | Radboud UMC, Alzheimer Nederland
Beeld | Getty Images

Ook interessant