Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Gezondheid

Zó kun je volgens een psycholoog het beste omgaan met negatieve gedachten

psycholoog-legt-uit-zo-kun-je-het-beste-omgaan-met-negatieve-gedachten.jpg

Negatieve gedachten, piekeren, je zorgen maken. Vrijwel iedereen herkent het wel. Wat maakt nu dat de ene persoon veel last heeft van piekeren en de andere nauwelijks? De oplossing ligt in het leren benutten van en omgaan met je negatieve gedachten. Iedereen heeft ze namelijk, maar niet iedereen geeft er dezelfde negatieve lading aan.  

Psycholoog Rosalie van Gils van Bureau Breinfijn legt uit hoe je je negatieve gedacht kunt leren omarmen.

Piekeren

We willen graag van negatieve gedachten af. Maar de eerste vraag is: kan dat überhaupt wel? Want piekeren is een automatisch patroon dat bij iedereen voorkomt. Piekeren is namelijk een controlestrategie om een ander negatief gevoel of angst weg te krijgen. Tips zijn vaak gericht op het piekeren zelf.

‘Zorg dat je positief denkt’, ‘leid jezelf af’, ‘laat ze komen en gaan als wolken’; allemaal goedbedoelde adviezen. Maar wat nou als je dat allemaal hebt geprobeerd, maar het lukt je niet? Dan ga je automatisch steeds meer lading leggen op het piekeren, op een negatieve manier.

Omgaan met negatieve gedachten

En daar kun je ingrijpen: als je piekeren juist gaat omarmen in plaats van het als iets slechts ziet, kun je het verschil maken voor jezelf. Je kunt die piekergedachten leren benutten, en dan zul je merken dat het piekeren steeds meer naar de achtergrond verdwijnt. Op die manier omgaan met je negatieve gedachten is te leren, al kost het wel wat oefening.

Hierbij drie inzichten die je gaan helpen om je negatieve gedachten te leren benutten, zodat ze juist naar de achtergrond verdwijnen.

1. Gedachten zijn niet te sturen

Het eerste inzicht gaat over wat gedachten eigenlijk zijn en wat je ermee kunt. Gedachten zijn elektrische impulsen in ons brein, die iedere persoon heeft. Iedereen heeft meer positieve gedachten dan negatieve gedachten. Maar wat veel mensen niet weten, is dat piekeren in essentie een controlestrategie heeft. Door te piekeren houd je jezelf als het ware voor de gek. Want door te malen en te malen over een bepaalde situatie, denken we dat we die situatie op kunnen lossen. Dit is vaak een onbewust proces.

Een voorbeeld: stel dat een collega op je werk het moeilijk heeft in de privésfeer. En hoewel je er graag ruimte voor had gemaakt, is het je niet gelukt door de drukte en heb je niet eens aan haar gevraagd hoe het met haar ging. ’s Avonds in bed komt het terug naar boven. En speel je elke keer dezelfde film af in je hoofd. Hoe onattent je wel niet bent geweest, wat moet ze wel niet van je denken, misschien vindt ze je niet meer aardig, wat stom van jezelf, je hebt gefaald als collega en vriendin… Kortom: de film draait maar door en door.

Zou je op dit moment je gedachten kunnen stoppen? Of kunnen omdraaien naar positieve gedachten? Waarschijnlijk gaat je dat niet lukken. En waarom niet? Omdat je gedachten gewoon doen wat het zelf wil, ze zijn te sturen, niet te controleren. Probeer je dat wel, dan voelt het vaak als vechten.

2. Merk op dat je piekert

Als je minder wil piekeren, is het juist nodig om bewust te gaan leren zijn van dat je überhaupt aan het piekeren bent. Je kunt jezelf aanleren dat je, elke keer als je piekert, jezelf eens van een afstandje bekijkt (als het ware boven jezelf gaat hangen) en opmerkt dat je het weer aan het doen bent. Als je deze vaardigheid niet gaat oefenen, blijf je namelijk als een automatisch patroon elke keer hetzelfde doen.

En dit is niet het makkelijkste om te doen, dus neem hier ook een paar weken de tijd voor om deze vaardigheid te oefenen. Elke keer als je aan het piekeren bent, probeer op te merken dat je het doet. En stel jezelf eens een aantal vragen: Heeft het nut dat ik dit denk? Gaat het daar de situatie van oplossen? Is deze strategie effectief?

3. Welke angst zit onder het piekeren?

In 99 procent van de gevallen zit er een bepaalde angst over jezelf onder het piekeren. Vraag jezelf dus af waar je bang voor bent. In het voorbeeld van de collega kan het dus zijn dat je zelf het gevoel hebt dat je hebt gefaald als collega en vriendin. Wat zou zij wel niet van je denken? Pas als je leert zien wat er onder al die negatieve gedachten zit, kun je de angst eronder leren loslaten. Is het de waarheid? Klopt het? Zou je ook zo over een ander denken die in precies dezelfde situatie zit?

Wees bewust

Als je voor de lange termijn negatieve gedachten wilt verminderen is het van belang dat je jezelf vaardigheden eigen gaat maken die jou helpen om je negatieve gedachten juist als signaal te zien dat er een bepaalde angst onder zit. Piekeren an sich is een normaal verschijnsel dat elke persoon herkent. Hoe meer je ertegen vecht, hoe groter de lading zal worden. Merk het op, wees bewust van de angst waarom je piekert en laat de angst los. Want het is niet de waarheid, het is jouw perceptie, jouw visie op deze situatie.

Meer lezen?

Rosalie van Gils is psycholoog en eigenaar van Bureau Breinfijn. Het is haar missie om de vele vrouwen die dagelijks worstelen met stress, angst en piekergedachten constructief te helpen. Zonder kortetermijntrucjes en afleidingstactieken. Speciaal voor Margriet schrijft Rosalie een serie blogs over deze onderwerpen. Geïnteresseerd in meer? Rosalie heeft korte online cursussen en langere programma’s over stress, piekeren, paniek en angst. Bekijk haar website voor haar hele aanbod, waar je ook een gratis training kunt volgen om uit de stresscirkel te komen, of een gratis e-book kunt downloaden om meer grip te krijgen op je gedachten.

Tekst | Rosalie van Gils
Beeld | Getty Images
Foto Rosalie | Privéfoto

Ook interessant