Gezondheid

Acht mythes over een glutenvrij dieet die níet kloppen

acht-mythes-over-een-glutenvrij-dieet-die-niet-kloppen.jpg

‘Glutenvrij eten is gezond’ en ‘glutenvrij is gewoon een hype’; je hebt die uitspraken vast ook wel eens voorbij horen komen. Margriet-redacteur Ilse heeft coeliakie en wordt ziek van gluten. Ze is hélemaal klaar met al die mythes rondom een glutenvrij dieet, en wil ze zo snel mogelijk de wereld uit helpen.

Van ‘het is een hype‘ tot ‘er zitten gluten in aardappels’; we zochten de waarheid voor je uit.

1. Glutenvrij eten is gezonder voor iedereen

Deze heb je vást wel eens voorbij horen komen, maar het is helaas echt een mythe. Aangezien granen – en vooral tarwe – een belangrijk onderdeel zijn van het westerse dieet, kun je ze eigenlijk niet zomaar weglaten. Als je zomaar kiest om gluten, en daarmee veel volkoren granen, te laten staan, is de kans groot dat je snel een gebrek aan voedingsstoffen zult hebben. Denk daarbij bijvoorbeeld aan vitamine B en E, maar ook ijzer en voedingsvezels die veel voorkomen in granen. Als je om medische redenen, zoals coeliakie of glutensensitiviteit, stopt met het eten van gluten is het dan ook belangrijk om dit te doen onder begeleiding van een diëtist.  

2. Er zitten gluten in aardappels en rijst

Aardappels en rijst – ook al is het een graan – zijn glutenvrij als deze niet bewerkt zijn. Gekookte aardappels of naturel rijst passen dus prima in een glutenvrij dieet, alleen bij bewerkte producten wordt het wat ingewikkelder. Aan veel aardappelbewerkingen, zoals aardappelkroketjes of zelfs ovenfriet, wordt tarwemeel toegevoegd om het beter te binden. Dán is het helaas niet meer geschikt voor iemand die glutenvrij moet eten. In principe zijn alle bekende soorten naturel rijst glutenvrij, dus ook zilvervliesrijst en wilde rijst. Bij pakjes of zakjes rijst die al voorgekookt zijn, of waar een smaak aan toegevoegd wordt moet wel beter opgepast worden; net als bij meergranenrijst.

3. Het is een keuze om glutenvrij te eten

Voor sommige mensen is het zeker een keuze om glutenvrij te eten, maar voor veel mensen die glutenvrij eten heeft het een medische reden. Als je coeliakie of glutensensitiviteit hebt, word je ziek van gluten en gaat in sommige gevallen je dunne darm helemaal kapot. Ga er daarom nooit zomaar vanuit dat iemand er vrijwillig voor kiest om glutenvrij te eten omdat het ‘hip’ is.

4. Als je af en toe gluten eet, bouw je vanzelf weer een tolerantie op

Coeliakie – glutenintolerantie – is een levenslange auto-immuunziekte, waar je niet overheen kan groeien. Af en toe gluten eten, is dus zéker geen goede optie en ‘een tolerantie opbouwen’ is onmogelijk. Elke keer als iemand met coeliakie gluten eet, reageert het immuunsysteem weer en wordt de darmwand beschadigd. Een paar kruimels zijn genoeg om het immuunsysteem te triggeren en iemand ziek te maken.

Lees ook: Ilse heeft coeliakie: ‘Zelfs van een paar kruimels brood kan ik weken ziek zijn’

5. Als taart/cake/koekjes glutenvrij zijn, zijn ze minder ongezond

Helaas, ook glutenvrij kun je niet onbeperkt van dat soort lekkernijen eten. Speciale glutenvrije producten die je in de supermarkt kunt kopen, zijn vaak juist ongezonder dan de variant mét gluten. Veel producten bevatten meer suikers, zout en vetten om het gebrek aan gluten te verbloemen.

6. Van glutenvrij eten val je snel af

De kans dat gluten de veroorzaker zijn van overgewicht, is maar klein. Waarschijnlijk val je in de eerste weken dat je glutenvrij eet zónder medische reden vast wel wat kilo’s af. Je kunt immers geen brood, pasta en koekjes meer eten en de glutenvrije varianten zijn een stuk minder lekker. Veel ongezonde producten, zoals: taart, koekjes en gefrituurde snacks, zijn ongezond. Als je die allemaal laat staan, zul je vast wat kilo’s kwijtraken. Maar dat ligt niet aan de gluten, maar eerder aan de calorieën die je daarmee ook niet binnenkrijgt. Als je daarentegen juist de glutenvrije variant van junkfood gaat eten, zul je merken dat je gewicht gelijk blijft óf je zelfs aankomt.

7. Glutenvrij eten is niet lekker

Ik ben de eerste die toegeeft dat glutenvrij brood echt niet zo lekker is als een normale, glutenvolle boterham. Maar glutenvrij eten betekent echt niet meteen dat het niet lekker is, vooral niet nu er zó veel verschillende opties en mogelijkheden zijn. Daarnaast eet je waarschijnlijk vaker glutenvrije producten dan je denkt: fruit, ijs, yoghurt en zelfs patat zijn meestal gewoon glutenvrij én hartstikke lekker.

8. Vijftig jaar geleden at nog niemand glutenvrij; het is een hype

Misschien kende jij vijftig jaar geleden nog niemand die glutenvrij moest eten, maar ze bestonden zeker al wel. Wanneer coeliakie precies ontdekt is, is niet helemaal duidelijk, maar de eerste omschrijving van de ziekte komt al uit het jaar 100. Eeuwenlang werd er allerlei onderzoek gedaan, en kwamen artsen steeds dichter bij de waarheid rondom coeliakie. Pas rond de Tweede Wereldoorlog werd het verband ontdekt tussen de klachten die bij coeliakie horen en gluten. Er werd in die tijd veel minder brood gegeten, en voor sommige mensen bleek dat dé oplossing te zijn. Toen de oorlog voorbij was, en graan weer beschikbaar was, kwamen hun klachten weer terug. De Nederlandse kinderarts Willem Karel Dicke ontdekte dat deze mensen coeliakie hadden en vooral op de gluten uit bepaalde granen reageerden. Daarom ontwikkelde hij in 1950 het glutenvrije dieet voor coeliakiepatiënten, en dit is nog altijd de behandeling van coeliakie.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in via margriet.nl/nieuwsbrief.

Bron | Nederlandse Coeliakie Vereniging, Ik ben glutenvrij
Beeld | iStock

Ook interessant