Gezondheid

9 veel gehoorde mythes over dementie en Alzheimer die niet kloppen

9-veel-gehoorde-mythes-over-dementie-en-alzheimer-die-niet-kloppen.jpg

Over dementie en de ziekte van Alzheimer gaan heel wat mythes rond. We zetten de negen bekendste voor je op een rij én ontkrachten een aantal onwaarheden over de aandoeningen.

Van ‘Alzheimer is hetzelfde als dementie’ tot ‘dementie is te voorkomen’, ze komen allemaal voorbij.

1. De ziekte van Alzheimer en dementie zijn hetzelfde

Hoewel er wel wat waarheid in zit, valt dit toch echt onder de mythes over dementie. Dementie is een verzamelnaam voor ruim vijftig verschillende ziektes, waarbij de hersenen aangetast worden en iemands geestelijke gezondheid achteruit gaat. De ziekte van Alzheimer is de bekendste en meest voorkomende soort van dementie: maar liefst zeventig procent van alle mensen met dementie heeft Alzheimer. Maar toch zijn er nog veel andere vormen van deze aandoening, waaronder frontotemporale dementie, Lewy body dementie en vasculaire dementie. Alle vormen van dementie hebben raakvlakken op het gebied van geestelijke achteruitgang, maar hebben verschillende oorzaken.

2. Dementie hoort bij ouder worden

Rimpels, verslechtering van de ogen en het gehoor: sommige dingen zijn (helaas) gewoon onderdeel van veroudering. Soms wordt er gedacht dat dementie ook zo’n natuurlijk proces is wat hoort bij ouder worden, maar dat blijkt niet waar te zijn. Het is wel zo dat dementie een ouderdomsziekte is die veel meer voorkomt bij 65+-ers, én de kans erop toeneemt naarmate je ouder wordt. Ongeveer één op de vijf Nederlanders krijgt dementie.

3. Alleen ouderen krijgen dementia

We schreven het eerder al over: de kans op dementie neem toe wanneer je ouder wordt, maar het is niet alleen een ouderdomsziekte. Hoewel dementie op jonge leeftijd een stuk zeldzamer is, komt het wel voor. In Nederland zijn ongeveer 12000 mensen met dementie die jonger zijn dan 65 jaar, ten opzichte van 280.000 mensen van boven de 65 die de aandoening hebben. Vaak hebben jongere mensen met dementie andere klachten dan ouderen. Zo zijn geheugenprobleem minder duidelijk, en spelen onverklaarbare veranderingen in het gedrag een grotere rol.

Lees ook:
Margreet (52) vond een nieuwe liefde toen haar man dementie kreeg

4. Dementie en de ziekte van Alzheimer zijn te voorkomen

Ook deze uitspraak hoort duidelijk thuis in dit rijtje met mythes over dementie en Alzheimer. Er zijn verschillende risicofactoren die de kans op de aandoeningen aanzienlijk vergroten. Denk daarbij bijvoorbeeld aan sterk overgewicht, roken, onvoldoende beweging, diabetes type 2, een te hoge bloeddruk en overmatig alcoholgebruik. Ook andere factoren, zoals beperkte scholing of luchtvervuiling zouden een rol spelen bij de ontwikkeling van Alzheimer. Hoewel er dus wel wat leefstijlaanpassingen zijn die de kans op Alzheimer en dementie kunnen verkleinen, is de aandoening in de meeste gevallen niet te voorkomen. In zestig procent van de gevallen ontstaat dementie namelijk níet door deze risicofactoren.

5. Vergeetachtigheid is altijd het eerste teken van dementie

Hoewel vergeetachtigheid een teken kan zijn van dementie, is het niet altijd een teken dat je je zorgen moet maken om de gezondheid van je hersenen. We vergeten allemaal weleens wat, vooral als we druk zijn of wat ouder worden. Als je vergeetachtigheid je beperkt in je dagelijkse leven, is het wel verstandig om met je huisarts te gaan praten. Andersom is vergeetachtigheid vaak een eerste teken van Alzheimer, maar hoeft dat niet zo te zijn bij andere vormen van dementie. De eerste symptomen van frontotemporale dementie zijn bijvoorbeeld meestal veranderingen in gedrag en humeur en moeite met praten.

6. Een familielid heeft dementie, dus is de kans groot dat ik het ook krijg

Als een familielid een vorm van dementie heeft, wil dat helemaal niet betekenen dat jij een grotere kans hebt om het ook te krijgen. Ook dit valt dus duidelijk onder de mythes over dementie. De erfelijkheid van deze aandoening hangt af van de vorm die iemand heeft. De ziekte van Alzheimer is bijvoorbeeld meestal niet erfelijk; meestal is het toeval als meerdere mensen uit dezelfde familie de aandoening krijgen. Als veel familieleden op oudere leeftijd Alzheimer krijgt neemt jouw kans met enkele procenten toe, maar dit is volgens Alzheimer Nederland maar minimaal.

Dementie op jonge leeftijd wel is vaker erfelijk dan dementie die op hogere leeftijd begint. Zo is frontotemporale dementie, een vorm die vaak tussen het veertigste en 65ste levensjaar ontstaat, vaak wel erfelijk: in 25 tot veertig procent van de gevallen is de patiënt en familie genetisch belast. Deze vorm van dementie komt echter een stuk minder vaak voor, waardoor de kans hierop ondanks de erfelijkheid een stuk kleiner is.

Lees ook:
Dít is waarom Alzheimer bij vrouwen later wordt ontdekt dan bij mannen

7. Vitaminen en supplementen kunnen dementie voorkomen

Net als dat dementie niet altijd te voorkomen is door je leefstijl aan te passen, kunnen ook vitamines en supplementen de aandoening niet voorkomen of genezen. Een onderzoek uit 2018 onder 83000 deelnemers zag dat extra vitaminen of mineralen de kans op dementie of Alzheimer later in leven niet verkleinden. Hoewel gezond eten en voldoende bewegen wel belangrijk zijn om zo lang mogelijk gezond oud te worden te blijven, is het niet essentieel om zonder doktersvoorschrift extra supplementen te nemen.

8. Mensen met dementie zijn agressief

Als één van je naasten dementie heeft, kan hij of zij soms agressief gedrag vertonen. Niet iedereen met dementie of de ziekte van Alzheimer heeft last van agressie, en in de meeste gevallen ontstaat dit gedrag niet uit boosheid maar uit onvermogen om wensen kenbaar te kunnen maken. Het is belangrijk je te beseffen dat agressief gedrag niet persoonlijk op jouw gericht is en hij of zij hier niets aan kan doen. Door een duidelijke routine te hebben en een gevoel van veiligheid en geborgenheid te creëren, kan dit gedrag vaak voorkomen of beperkt worden.  

9. Dementie is niet dodelijk

Helaas valt ook dit onder de mythes: dementie kan zeker wel een fatale afloop hebben. Naarmate de ziekte vordert, kunnen mensen met dementie meestal steeds minder. In welk tempo dit gebeurt verschilt per persoon en per vorm van dementie. Uiteindelijk vallen verschillende lichaamsfuncties uit, waardoor iemand steeds zwakker wordt. Vaak is het een andere ziekte of infectie die door de dementie zo heftig is, dat dit de uiteindelijke doodsoorzaak is.

Yeah, Margriet is genomineerd voor Website van het Jaar 2020!
Help jij ons winnen? Stem dan snel!  

Bron | Medical News Today, Alzheimer Nederland, Dementie.nl
Beeld | iStock

Ook interessant