Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Gezondheid

Dit moet je weten over het omdoen, dragen en wassen van een (zelfgemaakt) mondkapje

alles-over-het-omdoen-dragen-en-wassen-van-een-mondkapje.jpg

Het dragen van een mondkapje is vanaf vandaag écht verplicht in Nederland. In alle publieke binnenruimten zul je vanaf 1 december een mondkapje moeten dragen, om een boete te voorkomen. Handig dus om er een paar op voorraad te hebben. Lees hier alles wat je moet weten over het omdoen, dragen en wassen van een mondkapje.

Als je het niet op de juiste manier doet, loop je namelijk een groter risico jezelf of een ander te besmetten.

Mondkapje verplicht

De afgelopen maanden was er al een dringend advies om mondkapjes te dragen in openbare ruimten, maar vanaf vandaag bestaat er een echte verplichting op de gezichtsbedekking. In onder andere winkels, bibliotheken, theaters, scholen (met uitzondering van de basisschool) en bij de kapper zul je verplicht een mondkapje moeten dragen. Doe je dat niet, dan riskeer je een boete van 95 euro. Dat mondkapje is bedoeld als extra aanvulling op de andere hygiënemaatregelen, zoals: afstand houden en je handen wassen. En niet zozeer om jou te beschermen, maar te voorkomen dat jij mogelijk iemand anders besmet. Als we allemaal een mondkapje dragen, wordt die kans dus kleiner en kleiner en beschermen we elkaar. Een spatkap telt niet als vervanger van een mondmasker; ook een sjaal of bandana mag je niet als alternatief gebruiken.

Zelf kopen of maken

Je zult zelf voor zo’n mondkapje moeten zorgen. De overheid vergoedt namelijk alleen mondkapjes voor specifieke beroepsgroepen, zoals ziekenhuispersoneel en binnenkort ook beroepen die onder de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) vallen. Het mondkapje dat jij aanschaft in de winkel óf zelf maakt, mag niet-medisch zijn. De gecertificeerde FFP-mondkapjes, die beschermen tegen maar liefst 99,9 procent van virusdeeltjes, zijn namelijk bedoeld voor bijvoorbeeld ziekenhuispersoneel.

Lees ook:
Maak je eigen wasbare mondkapje met dít handige patroon

Je hebt een mondkapje: hoe moet je dat omdoen?

Een mondkapje omdoen lijkt behoorlijk simpel. Dat is het uiteindelijk ook, maar er komt meer techniek en voorzichtigheid bij kijken dan je misschien denkt. Als je een mondkapje verkeerd vastpakt en omdoet, loop je namelijk het risico dat het mondkapje niet goed zal werken tegen het coronavirus.

Volg daarom altijd dit stappenplan als je je mondmasker (het liefst thuis al) omdoet:

  1. Was je handen met zeep, voor minimaal twintig seconden
  2. Let op, vóór het omdoen: de plooien van het masker moeten naar beneden wijzen
  3. Pak het mondkapje vast bij de elastieken en plaats die om je oren
  4. Druk (met je schone handen!) de eventuele neusklem aan
  5. Test door te blazen of er niet te veel lucht uit het masker ontsnapt: zo weet je zeker dat het mondkapje goed zit.

En hoe moet je het mondkapje afdoen?

Ook met het afdoen van je mondmasker moet je oppassen. Hierbij is het net zo belangrijk dat je je handen eerst goed wast. Pak vervolgens weer de elastieken en haal die van je oren. Als je een wegwerpmasker hebt, gooi je die meteen in de prullenbak: die zijn er niet voor gemaakt om te wassen en opnieuw te dragen.

Heb je een herbruikbaar mondkapje, dan kun je die het beste meteen wassen (hoe, dat vertellen we hieronder). Maar ja, op je werk ben je misschien niet in die gelegenheid. Het is sowieso verstandig om meerdere (herbruikbare) mondkapjes te hebben, zo raadt epidemioloog Gonzalo Bearmaan aan op de website van Good Housekeeping. Je gebruikte mondkapje van de heenweg kun je het best in een papieren zak stoppen, zodat het vocht kan opdrogen. Voor de terugweg draag je dan een schoon mondkapje dat je hebt meegenomen. En zodra je thuis bent, maak je beide mondkapjes schoon.

Lees ook:
Deze 2 stoffen kun je het best gebruiken om zelf een mondkapje te maken

Hoe (vaak) maak je een mondkapje schoon?

Hoe en hoe vaak je een mondkapje moet schoonmaken, hangt af van het soort mondkapje. Het allerbest is natuurlijk om dit na elk gebruik te doen. Hoe, is per soort masker verschillend:

DIY-mondkapjes

Heb jij een mondmasker (gekocht) dat zelfgemaakt is? Dan is het een beetje afhankelijk van het materiaal hoe je het wassen van het kapje aan moet pakken. Veel zijn van katoen, en die kun je prima in de wasmachine stoppen. Was het wel heet, dus minstens op zestig graden, en níet met ander wasgoed, zo adviseert schoonmaakexpert Carolyn Forte tegenover Good Housekeeping. En als je een droger hebt, is het volgens haar het best om het mondkapje daar met een heet programma in te laten opdrogen. Heb je die niet, laat het mondkapje dan tenminste 72 uur aan de lucht drogen.

Het wassen van een mondkapje van delicate stof

Heb je een mondkapje van een meer delicate stof, of een exemplaar dat bijvoorbeeld met de hand genaaid is? Dat kun je dit mondkapje het beste met de hand wassen, aldus Forte. Sop het masker in met zeep en schrob ‘m tenminste twintig seconden met warm tot heet water. Doe ‘m daarna in de droger, als je die hebt. En voor alle zekerheid kun je katoenen of linnen mondkapjes ook nog even strijken als ze droog zijn, om eventuele resterende bacteriën te doden.

Filter wassen

Heb je een mondmasker met een filter? Vergeet dan zeker ook niet om het filter schoon te maken. Tenminste, schoonmaken: niet alle filters kunnen gewassen worden.

Koffiefilter

In een zelfgemaakt mondkapje zit misschien een koffiefilter. Dat kun je niet wassen: er blijft dan namelijk niet veel van over. Het koffiefilter kun je na ieder gebruik van het masker dus het beste vervangen door een nieuwe.

HEPA-filter

Zit er een HEPA-filter, die ook voor stofzuigers wordt gebruikt, in je mondkapje? Dat kun je wél wassen, gewoon samen met je masker op zestig graden. Maar doe dit niet te vaak: na elke was vermindert de werking van dat filter namelijk. Je kunt het filter op een gegeven moment het beste vervangen. Na hoeveel keer dragen je dit moet doen, is niet echt duidelijk. Let op zichtbare veranderingen, bijvoorbeeld slijtage en beschadigingen.

Wanneer moet je je mondkapje echt weggooien?

Zoals hierboven gezegd, dien je medische mondkapjes na een keer gebruik al weg te gooien. Maar wanneer geldt dat voor herbruikbare mondmaskers? Zodra het zichtbaar vervuild, versleten of beschadigd is, aldus verpleegkundige Flinn. Weggooien kan gewoon in de prullenbak. Was daarna wel goed je handen.

Uitzonderingen op mondkapjesplicht

Sommige mensen hoeven ook na 1 december geen mondkapje te dragen – ook niet op plekken waar dat verplicht is. Er zijn een aantal uitzonderingen op de regel. Mensen die vanwege een beperking of ziekte geen mondkapje kunnen dragen, mogen ‘m bijvoorbeeld af laten. Ook wanneer je ernstig ontregeld raakt van een mondmasker, bijvoorbeeld door een psychische aandoening, is het niet verplicht. Een laatste groep die onder de uitzonderingen valt, zijn begeleiders van mensen die afhankelijk zijn van non-verbale communicatie, zoals liplezen.

Als je in een van deze groepen valt, moet je zelf kunnen aantonen dat je in aanmerking komt voor de uitzondering op de mondkapjesplicht. Een politiemedewerker of boa mag vragen om bewijs, maar ook winkelpersoneel of medewerkers in het openbaar vervoer hebben dat recht. Voorbeelden van dit soort bewijs zijn onder andere een briefje van een arts of zorgverlener, bewijs van een recente afspraak met een arts of bepaalde hulpmiddelen.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in via margriet.nl/nieuwsbrief.   

Bron | Rijksoverheid, RIVM, Good Housekeeping, Zorg voor beter
Beeld | iStock

Ook interessant