Gezondheid

Dit moet je weten over het omdoen, dragen en wassen van een (zelfgemaakt) mondkapje

mondkapje-ov-margriet.jpg

Draag jij een mondkapje? Hopelijk vast en zeker als je in de zorg werkt. Binnenkort moeten we zo’n masker allemáál dragen, in ieder geval in het openbaar vervoer. Maar hoeveel weet jij eigenlijk over het omdoen, dragen en wassen van een mondkapje?

Als je het niet op de juiste manier doet, loop je namelijk een groter risico jezelf of een ander te besmetten. Dít is belangrijk om allemaal over je mondkapje te weten.

Mondkapje verplicht

Vanaf 1 juni 2020 is het verplicht om in het openbaar vervoer een mondkapje te dragen. Doe je dit niet, dan riskeer je een boete. Dat mondkapje is bedoeld als extra aanvulling op de andere hygiënemaatregelen. En niet zozeer om jou te beschermen, maar te voorkomen dat jij mogelijk iemand anders besmet. Als we allemaal een mondkapje dragen, wordt die kans dus kleiner en kleiner en beschermen we elkaar. Vooral ook omdat anderhalve meter afstand tot elkaar bewaren in bijvoorbeeld de trein moeilijk kan zijn, zo legde Rutte uit in de laatste persconferentie.

Zelf kopen of maken

Je zult zelf voor zo’n mondkapje moeten zorgen. De overheid vergoedt namelijk alleen mondkapjes voor specifieke beroepsgroepen, zoals ziekenhuispersoneel en binnenkort ook beroepen die onder de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) vallen. Het mondkapje dat jij aanschaft (bij bijvoorbeeld de apotheek, drogist of online) of zelf maakt, moet niet-medisch zijn. De gecertificeerde FFP-mondkapjes die beschermen tegen maar liefst 99,9 procent van virusdeeltjes, zijn namelijk alleen bestemd voor bijvoorbeeld ziekenhuispersoneel, aangezien er nog altijd een tekort aan is.

Je hebt een mondkapje: hoe moet je dat omdoen?

Een mondkapje omdoen lijkt behoorlijk simpel. Dat is het uiteindelijk ook, maar er komt meer techniek en voorzichtigheid bij kijken dan je misschien denkt. Als je een mondkapje verkeerd vastpakt en omdoet, loop je namelijk het risico dat het mondkapje niet goed zal werken tegen het coronavirus.

Volg daarom altijd dit stappenplan, als je je mondmasker (het best thuis al) omdoet:

  1. Was je handen minimaal twintig seconden
  2. Let op, vóór het omdoen: de plooien van het masker moeten naar beneden wijzen
  3. Pak het mondkapje vast bij de elastieken en plaats die om je oren
  4. Druk (met je schone handen!) de eventuele neusklem aan
  5. Test door te blazen of er niet te veel lucht uit het masker ontsnapt: zo weet je zeker dat het mondkapje goed zit

En hoe moet je het mondkapje áfdoen?

Ook met het afdoen van je mondmasker moet je oppassen. Hierbij is het net zo belangrijk dat je je handen eerst goed wast. Pak vervolgens weer de elastieken en haal die van je oren. Als je een wegwerpmasker hebt, gooi je die meteen in de prullenbak: die zijn er niet voor gemaakt om opnieuw te wassen.

Heb je een herdraagbaar mondkapje, dan kun je die het best meteen wassen (hoe, dat vertellen we hieronder). Maar ja, op je werk ben je misschien niet in die gelegenheid. Het is sowieso verstandig om meerdere (herbruikbare) mondkapjes te hebben, zo raadt epidemioloog Gonzalo Bearmaan aan aan Good Housekeeping. Je gebruikte mondkapje van de heenweg kun je het best in een papieren zak stoppen, zodat het vocht kan opdrogen. Voor de terugweg draag je dan een schoon mondkapje dat je hebt meegenomen. En zodra je thuis bent, maak je beide mondkapjes schoon.

Hoe (vaak) maak je een mondkapje schoon?

Hoe en hoe vaak je een mondkapje moet schoonmaken, hangt af van het soort mondkapje. Het allerbest is natuurlijk om dit na elk gebruik te doen. Hoe, is per soort masker verschillend:

Ziekenhuismaskers

Medische mondkapjes zijn eigenlijk niet bedoeld voor hergebruik. Maar bij schaarste is daar wel een manier voor, blijkt uit onderzoek van het RIVM. Als de FFP2-mondkapjes met waterstofperoxide worden gesteriliseerd in een speciaal lab, zijn ze tot drie keer toe herbruikbaar.

Heb jij een ziekenhuismasker tot je beschikking, dat eigenlijk alleen bestemd is voor ziekenhuismedewerkers? Jade Flinn, een verpleegkundige die gespecialiseerd is in beschermingsmiddelen, raadt op Apartment therapy aan om zo’n mondkapje na gebruik op te hangen in de frisse lucht, of het masker 72 uur lang in een papieren zak te laten drogen. Naar verwachting is dat de langste tijdsduur waarin het coronavirus kan overleven.

Lees ook
Deze 2 stoffen kun je het best gebruiken om zelf een mondkapje te maken

DIY-mondkapjes: hoe pak je het wassen van een mondkapje aan?

Heb jij een mondmasker (gekocht) dat zelfgemaakt is? Dan is het een beetje afhankelijk van het materiaal hoe je het wassen van een mondkapje aan moet pakken. Veel zijn van katoen, en die kun je prima in de wasmachine wassen. Was het wel heet, dus minstens op zestig graden, en níet met ander wasgoed, zo adviseert schoonmaakexpert Carolyn Forte tegenover Good Housekeeping. En als je een droger hebt, is het volgens haar het best om het mondkapje daar met een heet programma in te laten opdrogen. Heb je die niet, laat het mondkapje dan tenminste 72 uur aan de lucht drogen.

Het wassen van een mondkapje van delicate stof

Heb je een mondkapje van een meer delicate stof, of dat bijvoorbeeld met de hand genaaid is? Dat kun je het best met de hand wassen, aldus Forte. Sop het masker in met zeep en schrob ‘m tenminste twintig seconden met warm tot heet water. Doe ‘m daarna in de droger, als je die hebt. En voor alle zekerheid, kun je katoenen of linnen mondkapjes ook nog even strijken als ze droog zijn, om eventuele resterende bacteriën te doden.

Filter wassen

Heb je een mondmasker met een filter? Vergeet dan zeker ook niet om het filter schoon te maken. Tenminste, schoonmaken: niet alle filters kunnen gewassen worden:

Koffiefilter

In een zelfgemaakt mondkapje zit misschien een koffiefilter. Dat kun je niet wassen: er blijft dan namelijk niet veel van over. Het koffiefilter kun je na ieder gebruik van het masker dus het best vervangen door een nieuwe.

HEPA-filter

Zit er een HEPA-filter, die ook voor stofzuigers wordt gebruikt, in je mondkapje? Dat kun je wél wassen, gewoon samen met je masker op zestig graden. Maar doe dit niet te vaak: na elke was, vermindert de werking van dat filter namelijk. Je kunt het filter op een gegeven moment het best vervangen. Na hoeveel keer dragen je dit het best kunt doen, is niet echt duidelijk. Let op zichtbare veranderingen, bijvoorbeeld slijtage en beschadigingen.

Wanneer moet je je mondkapje echt weggooien?

Zoals hierboven gezegd, kun je medische mondkapjes het best na een keer gebruik al weggooien. Maar wanneer geldt dat voor herbruikbare mondmaskers? Zodra het zichtbaar vervuild, versleten of beschadigd is, aldus verpleegkundige Flinn. Weggooien kan gewoon in je prullenbak. Was daarna wel goed je handen.

Let op: mondkapje alleen als éxtra beschermingsmiddel

Niet voor niets is het RIVM nog erg kritisch over het gebruik van mondkapjes. Het moet volgens experts namelijk heel duidelijk gemaakt worden dat mondkapjes je niet volwaardig beschermen tegen het coronavirus. Het is slechts een hulpmiddel. Dus met een mondkapje op de wereld trotseren voelt misschien extra veilig, maar het is belangrijk om ons gezonde verstand te blijven gebruiken.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief

Bron | Rijksoverheid, RIVM, Good Housekeeping, Zorg voor beter, Apartment therapy
Beeld | iStock

Ook interessant