Gezondheid

Dít zijn de 8 meest voorkomende oorzaken van slapeloosheid

dit-zijn-de-8-meest-voorkomende-oorzaken-van-slapeloosheid.jpg

Wéér slecht geslapen vannacht, maar geen idee waarom? Uitzoeken waarom je een slechte nachtrust hebt kan een flinke puzzel zijn. We zetten de meest voorkomende oorzaken van slapeloosheid voor je op een rij.

Van te vaak plassen tot chronische jeuk: het kan allemaal invloed hebben op je nachtrust.

1. Nycturie: als je ’s nachts moet plassen

Word je ‘s nachts regelmatig wakker omdat je nodig moet plassen? Dan zou het kunnen dat je last hebt van nycturie. Hier wordt van gesproken als je meer dan twee keer per nacht (sommige mensen hebben er nog veel vaker last van) je bed uit moet voor een toiletbezoekje. In principe kan nycturie bij iedereen voorkomen, maar vooral mensen van zestig jaar en ouder blijken er vaak last van te hebben. Nycturie is geen ziekte, maar wel een vervelende aandoening die vaak veroorzaakt wordt door een andere ziekte of gedrag. Als je ’s avonds veel drinkt kun je er bijvoorbeeld last van krijgen, maar ook hersenaandoeningen, suikerziekte of hartproblemen kunnen dit als gevolg hebben. Om deze oorzaak voor slapeloosheid aan te pakken, moet dan ook vaak het drinkgedrag óf de onderliggende reden voor nycturie aangepast worden.

2. Slaapapneu

Ook slaapapneu kan één van de oorzaken zijn voor je slapeloosheid. Apneu betekent letterlijk ‘geen lucht’. Slaapapneu is een aandoening waarbij er tijdens de slaap sprake is van letterlijke adempauzes. Dat kan soms tien seconden duren, maar soms ook langer. En dat dan tien, tot zelfs meer dan veertig keer per uur. Meestal ontstaan deze ademstops doordat de luchtweg geblokkeerd wordt, bijvoorbeeld door de tong. In sommige gevallen heeft slaapapneu een neurologische oorzaak, dan geven de hersenen te weinig prikkels om te blijven ademen tijdens de slaap.

Als dit soort ademstilstanden vaak of lang voorkomen, kan dat ook overdag zorgen voor lichamelijke en psychische problemen. Zo kan het onder andere leiden tot ernstige vermoeidheid, hoofdpijn, concentratieproblemen en depressiviteit. De Apneuvereniging gaat ervan uit dat er in Nederland zo’n 600.000 mensen zijn met apneu, waarvan een groot deel dit nog niet weet. Er worden zo’n 230.000 Nederlanders behandeld voor deze aandoening.

Lees ook: Slapeloze nacht? Druk dan met je vingers op déze plekken

3. Medicijnen

Er zijn heel wat soorten medicijnen die je wakker kunnen houden ‘s nachts. Denk bijvoorbeeld aan stimulerende middelen die voorgeschreven worden bij ADHD. Ook steroïden, die werken tegen ontstekingen, kunnen zorgen voor slapeloosheid. Deze medicatie wordt bijvoorbeeld voorgeschreven bij astma, auto-immuunziekten, ernstige eczeem of de ziekte van Crohn. Hoewel ze voor die aandoeningen goed werken, kunnen ze ’s nachts voor flink wat problemen zorgen.

4. Dementie

Ook dementie kan zorgen voor slaapproblemen. Je kunt onder andere moeite krijgen met inslapen, ’s nachts vaak wakker worden of juist veel te veel slapen. Er zijn verschillende redenen waardoor mensen met dementie last hebben van deze problemen. Het kan bijvoorbeeld veroorzaakt worden door verstoringen in de hersenen die de slaap aantasten, maar kan ook ontstaan wanneer prikkels te hard binnenkomen waardoor iemand niet in slaap kan vallen. Gebaseerd op de vorm en ernst van dementie kan besloten worden hoe dit te behandelen is.

5. Rusteloze benen

Heb je ’s avonds en ’s nachts last van tintelingen, kriebels of simpelweg een vervelend gevoel in je onderbenen, waardoor je ze écht niet stil kunt houden én niet kunt slapen? Dan zou het kunnen dat je last hebt van rusteloze benen. Hoewel de precieze oorzaak van rusteloze benen nog niet bekend is, wordt het waarschijnlijk veroorzaakt door een tekort aan dopamine in de hersenen. Ook bepaalde medicatie, roken en het drinken van alcohol of vitaminetekort kunnen de boosdoeners zijn. Meestal is er niet zo veel te doen om rusteloze benen te voorkomen of verhelpen. Veranderingen in levensstijl kunnen soms een oplossing bieden en in uitzonderlijke gevallen kan er medicatie voorgeschreven worden.

Lees ook:
Onderzoek: ‘Kans op dementie in de afgelopen jaren flink gedaald’

6. Problemen met mentale gezondheid

Ook je mentale gezondheid kan één van de oorzaken zijn van slapeloosheid. Er zijn verschillende aandoeningen die gelinkt worden aan de nachtrust. Depressie kan er bijvoorbeeld voor zorgen dat mensen slecht slapen, ’s nachts wakker worden, altijd vermoeid zijn of hun dag-nachtritme omdraaien. Andersom kan slapeloosheid ook zorgen voor depressiviteit. Dat komt omdat je tijdens je slaap emoties verwerkt. Als je niet goed slaapt, lukt dat niet voldoende.

Een andere psychische aandoening die kan zorgen voor slapeloze nachten, is een posttraumatische stressstoornis (PTSS). PTSS ontstaat na een traumatische ervaring. Denk daarbij bijvoorbeeld aan oorlogsgeweld, een ernstig auto-ongeluk, seksueel geweld of een overval. Mensen met deze stoornis blijven vaak constant last hebben van angst en stress, waardoor hun lichaam constant ‘aan’ staat. Dat kan leiden tot verschillende lichamelijk en psychische problemen, waaronder dus slapeloosheid. Als je mentale gezondheid de oorzaak is voor je slaapproblemen, kan cognitieve gedragstherapie soms een oplossing bieden.

7. Pijn of jeuk

Of het nou gaat om hoofdpijn, buikpijn of een zere rug: pijn kan je nachtrust ook flink verstoren. Vooral chronische pijn, iets waar ruim twee miljoen Nederlanders dagelijks mee leven, kan een slaapstoornis veroorzaken. Mensen met reuma, fibromyalgie of chronische zenuwpijn hebben bijvoorbeeld vaak pijnklachten die voorkomen dat ze rustig in slaap kunnen komen. Ook chronische jeuk kan mensen uit hun slaap houden. De jeukprikkels triggeren namelijk bepaalde hormonen in de hersenen die ervoor zorgen dat je niet voldoende slaaphormonen aanmaakt. Heb je jeuk- of pijnklachten die slapeloosheid veroorzaken? Ga dan in gesprek met je huisarts of een specialist.

Lees ook: Waarom direct in slaap vallen als je in bed ligt niet áltijd een goed teken is

8. Levensstijlfactoren

Als er geen medische oorzaken te vinden zijn voor je slapeloosheid, moet de reden meestal gezocht worden in levensstijlfactoren. Er zijn verschillende triggers in je dagelijks leven die kunnen zorgen dat de kwaliteit van je nachtrust flink afneemt. Daardoor kan het soms een flinke zoektocht zijn om de exacte boosdoener beginnen, maar je kunt het beste beginnen bij de usual suspects: nicotine, cafeïne en alcohol. Vooral als je ’s avonds nog rookt, alcohol drinkt of graag een kopje koffie neemt na het avondeten, kan dat slapeloosheid veroorzaken.

Als die drie stoffen niet de veroorzaker zijn bij jou, kun je kijken naar wat je doet op een dag: zélfs gezonde gewoonten kunnen een effect hebben op hoe goed je slaapt. Zo kan te veel water drinken nycturie veroorzaken, en kan kort voor bedtijd sporten zorgen dat je te veel energie hebt om in slaap te vallen. Een flinke puzzel dus.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in via margriet.nl/nieuwsbrief.

Bron | Health.com
Beeld | iStock

Ook interessant