Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Gezondheid

150 jaar worden? Deze wetenschapper gelooft heilig in een medicijn tegen ouderdom

medicijn-tegen-ouderdom.jpg

Ouder worden zonder oud te worden. Dus ouderdom, maar zonder alle gebreken – en dan misschien wel honderdvijftig jaar oud worden. Klinkt jou dat als muziek in de oren? Er komt in de (nabije) toekomst een medicijn wat dit kan bewerkstelligen, beweert de Britse bioloog Andrew Steele.

De 35-jarige wetenschapper schrijft erover in zijn nieuwe boek Ageless: The New Science of Getting Older Without Getting Old. “Ouderdom is een ziekte die behandeld kan worden”, omschrijft hij over de boodschap van zijn boek tegenover The Guardian. Hoe? Daar zijn volgens hem al veelbelovende onderzoeken en experimenten over achter de rug én aan de gang.

Gerontologie: de wetenschap van ouder worden

Voorkomen is beter dan genezen, benadrukt Steele. Meer aandacht voor gerontologie kan volgens hem daarbij helpen. Gerontologie is de tak van wetenschap die ouder worden bestudeert, zowel in lichamelijk, maatschappelijk als in geestelijk opzicht. Steele ziet ouderdom als ‘het grootste humanitaire probleem van deze tijd’. Ook wat betreft het coronavirus, dat vooral ouderen hard treft. “We zijn onbewust tot het punt gekomen dat we, bijna in een staat van paniek en op het laatste moment, eindhalten behandelen. Anders dan ze te voorkómen.”

De wetenschapper omschrijft oud worden als ‘de grootste oorzaak van leed in de wereld’. “Het is onvermijdelijk en sluipend.” Voor de duidelijkheid: ouder worden is natuurlijk fantastisch, als dat gezond en met geliefden om je heen kan. Maar het ouderwordingsproces kan ernstige aandoeningen bewerkstelligen. En dáár doelt Steele op. “Kanker, hartziekten, beroerten: deze dingen komen veel voor bij oude mensen, vaak door ouderdom.”

Ouderdom als ziekte

Het risico op doodgaan neemt voor een mens relatief elke zeven à acht jaar toe, weet Steele. Tot ons zestigste vliegen we, gemiddeld gezien, redelijk fluitend en gezond door het leven. Maar vanaf dan komt er een keerpunt. Je lichaam is al decennialang hard aan het werk geweest. En dat heeft zo z’n effecten op je lichaam, aldus de bioloog. Hij spreekt bijvoorbeeld van verouderde en gemuteerde cellen en verslechtering van je immuunsysteem en lichaamsstructuur. En die leiden weer tot (vaak) leeftijdsgerelateerde ziekten en aandoeningen, zoals: kanker, hartziekte, hoge bloeddruk en dementie.

Steele verduidelijkt bijvoorbeeld dat het niet zozeer ouderdom is wat kanker kan veroorzaken. Maar de achteruitgang in je lichaam als gevolg en bij-effect van ouderdom wél. Daarom noemt hij ouderdom ook een ziekte. Als wetenschappers die precieze effecten van ouderdom kunnen opsporen en aanpakken, “kunnen we met behandelingen komen die het hele ouderdomstraject vertragen en ziekten uitstellen.”

Hoopgevende onderzoeken met muizen…

Een medicijn tegen ouderdom is volgens Steele dichterbij dan we denken. “Onderzoeksresultaten voorspellen een toekomst waarin ouderdom behandeld wordt. En die toekomst hoeft niet ver weg te zijn”, stelt Steele. “Ik denk dat we in de komende tien jaar een medicijn tegen ouderdom kunnen verwachten.”

En dat is niet per se nattevingerwerk. Steele verwijst namelijk naar meerdere studies en experimenten met muizen. Daaruit is gebleken dat bepaalde medicijnen ouderdomsverschijnselen kunnen verminderen en de levensverwachting kunnen verlengen. Zoals de combinatie van de bestaande medicijnen dasatinib (een medicijn tegen kanker) en quercetine (een supplement dat soms ook wordt gebruikt om eetlust te onderdrukken). Ook het supplement spermidine en sirolimus (een immuniteitsonderdrukkend geneesmiddel) zouden hun vruchten afwerpen en een verlengde levensduur bewerkstelligen. En in 2019 transplanteerden wetenschappers stamcellen van jonge muizen in oude muizen, waardoor de laatstgenoemde groep drie maanden langer leefden. Dat zou in mensenjaren, volgens experts, meer dan een decennium kunnen zijn.

… en mensen?

Maar werken de genoemde experimenten met medicijnen hetzelfde bij mensen? Daar wordt nu grondig onderzoek naar gedaan. Uit een recente studie blijkt bijvoorbeeld dat een combinatie van hormonen en medicijnen de thymus, ofwel zwezerik lijkt te verjongen. Dit is een orgaan dat bij kinderen tussen het borstbeen en de luchtpijp zit. Het draagt bij aan het immuunsysteem, maar verschrompelt na de puberteit, waardoor het met het ouder worden slechter werkt.

In 2022 wordt begonnen met een experiment met metformin, een medicijn voor diabetes, om te onderzoeken of het invloed heeft op leeftijdsgerelateerde chronische ziekten, zoals kanker en dementie.

Géén onsterfelijkheid

Maar als we oud worden kunnen vertragen en ziekten kunnen uitstellen, werken we daar dan geen overpopulatie mee in de hand? Een kritiekpunt waar Steele veel mee te maken krijgt. “Mijn passie voor ouderdom behandelen komt niet vanuit het willen verlagen van het aantal doden, maar bij het willen verlagen van mensen met een slechte gezondheid in het latere leven”, zegt hij hierover. “Het gaat mij om ziekten en leed voorkomen.”

Bovendien is zo lang mogelijk leven niet per se Steeles doel. Zo lang mogelijk gezónd leven wel. “De gezondheidspanne van een persoon vergroten”, zo noemt ‘ie het. “Er is een misconceptie over ouder worden behandelen. Mensen denken dat ze daardoor langer zullen leven, maar in een vreselijke toestand, waardoor ze vanaf hun tachtiger- en negentigerjaren nog vijftig jaar lang in een verzorgingshuis moeten zitten. (…) Dat wil toch niemand? Verrassend dat mensen denken dat wetenschappers dit zouden willen.”

Op je honderdvijftigste nog met je (achter)kleinkinderen spelen

Of het nou jouw ideaal is of niet, de bioloog droomt van een medicijn tegen ouderdom, waarmee we naar zijn verwachting weleens de honderdvijftig jaar kunnen halen. “Die 150-jarigen zullen geen kanker, hartziekte of artritis hebben. Ze zullen nog steeds met hun kleinkinderen spelen. Hun achterkleinkinderen, zelfs. Het gaat om de gezondheids- en levensstijlvoordelen. ”

Benieuwd naar het boek? Je kunt ‘m hier bestellen:

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Bron | The Guardian, National Library of Medicine
Beeld | Getty

Ook interessant