Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Gezondheid

De kunst van het loslaten: een psycholoog legt uit hoe je dat écht doet

de-kunst-van-het-loslaten-een-psycholoog-legt-uit-hoe-je-dat-echt-doet.jpg

Het wordt vaak zo makkelijk gezegd, dat we iets ‘gewoon moeten loslaten’. Of het nu gaat over een vervelende werksituatie, stress in coronatijd of chronische pijn. ‘Laat het los’, ‘Accepteer het gewoon’ of ‘Denk er niet meer aan’: als het om een kapotte fiets gaat hartstikke makkelijk, maar zo werkt dat toch niet met reële zorgen? En hoe doe je dat dan überhaupt?

Psycholoog Rosalie van Gils van Bureau Breinfijn geeft haar advies over deze (voor velen herkenbare) situaties.

Loslaten kun je leren

Het is voor mensen veel makkelijker is om anderen te adviseren iets los te laten, dan om dat daadwerkelijk te doen als het je zelf overkomt. Want jouw probleem is toch zeker wel van heel andere aard, denk je dan toch stiekem. Toch schuilt er wel een kern van waarheid in het advies over loslaten van die anderen. Met name als het een situatie betreft waar je weinig tot geen invloed op de uitkomst hebt, is het enige waar je nog wel invloed op hebt de mate waarop je het probleem ook als probleem ervaart.

Dus dat advies van je collega, partner, buurvrouw klopte wel? Gedeeltelijk. Want alhoewel je zeker iets kunt doen met het loslaten of accepteren zelf, is dat zeker geen kwestie van ‘gewoon’ even doen. Het goede nieuws is dus: accepteren en leren loslaten zijn vaardigheden die iedereen kan leren. Je moet er alleen wel even voor aan de bak. Het is een vaardigheid die je kunt trainen en oefenen, maar waarbij het niet meteen perfect zal gaan. Net zoals leren lopen of fietsen: dat heb je ook geleerd met vallen en opstaan.

De echte angst opmerken

Het is de kunst om de juiste vaardigheden op de juiste manier in te zetten. Belangrijk is om te weten hoe wij als mens in elkaar zitten. Vaak wordt geadviseerd om een situatie los te laten, een reactie los te laten, een emotie los te laten, de spanning in je lichaam los te laten. Als dat je lukt is dat mooi meegenomen for the time being, maar je zult merken dat je daar niet lang plezier van hebt.

Omdat je vaak niet de vinger kan leggen op hoé je dat hebt gedaan (misschien met de nodige afleidingstactieken), lukt het in een andere situatie niet nog eens. En dan merk je dat dezelfde klachten weer terugkomen, als een boemerang.

Herkennen

Het gaat er dus om de ‘echte angst’ onder de situatie te leren herkennen en opmerken. En de lading van die echte angst aan te pakken. Als je dat vervolgens kunt loslaten of verminderen, zul je merken dat de negatieve gevoelens rondom die situatie waar het tot uiting komt kunt lozen. En dat is weer een kwestie van herkennen en oefenen. Vraag jezelf eens bij elke moeilijke situatie af: waar ben ik eigenlijk bang voor of boos over? En waarom?

Op die manier kom je tot een diepere laag, die meer inzicht geeft om iets aan te pakken. Op deze manier ga je je ‘bewustzijn-spier’ een beetje trainen. Dit brengt je stukje bij beetje dichter bij de kern en weg van de overspoeling van emoties. En daarmee ben je al een heel eind op weg naar acceptatie en leren loslaten.

De eerste stap

De eerste stap is dus stilstaan bij wat je diepere angst is. Dit kun je het beste doen ná de situatie waarin je emoties heel heftig waren. Neem een minuutje echt de tijd om terug te kijken naar wat je ervaarde en jezelf af te vragen wat die diepere laag onder die emoties is. Dat gaat heus niet meteen goed, dit is echt iets wat je gaandeweg zult leren. Het kan helpen om het daar eens met partner of vriendin over te praten, maar dat hoeft niet.

Een aantal voorbeelden

Om je met deze manier van denken op weg te helpen, zal ik een aantal voorbeelden geven van mogelijke diepere angsten achter bepaalde situaties. Het geeft aan dat er veel verschillende soorten angsten zijn die ten grondslag kunnen liggen aan je sluimerende dagelijkse zorgen, en dat elke diepere angst zijn eigen aanpak nodig heeft om uiteindelijk de situatie te kunnen loslaten.

  • Vervelende werksituatie
    Je kreeg bijvoorbeeld een onbeleefde reactie van een klant of collega. Waarom maak je je hier zo’n zorgen om? Misschien ben je druk bezig met het maken van carrière en ben je bang dat deze situatie (en jouw reactie daarop) doorwerkt in je beoordeling. Misschien ben je erg onzeker en maakt de reactie van een ander dat je twijfelt over je capaciteiten. Of misschien ben je boos op jezelf dat je op dat moment niet voor jezelf op kwam.
  • Chronische pijn
    Wat maakt dat je hierover zo neerslachtig blijft? Natuurlijk wil ik niet zeggen dat die pijn er niet is of dat je dat kunt negeren; dit is zeker geen bagatellisering van de pijn. Maar misschien speelt wel mee dat je bang bent dat je nooit meer iets met je (klein)kinderen kunt doen. Of dat je bang bent te afhankelijk te zijn of te worden van anderen.
  • Het welbevinden van je familieleden in coronatijd
    Ook dit is een situatie waarin je weinig kunt veranderen op het niveau van gezondheid en maatregelen. Maar misschien schuilt jouw diepere angst wel achter het feit dat je bang bent dat je als dochter te weinig kunt doen voor je moeder en daarom het gevoel hebt dat je faalt. Of misschien ben je bang dat deze tijd te veel impact heeft op de toekomst van je kinderen.

De volgende stap: angst verwoorden

De volgende stap is om die diepere angst anders te verwoorden. In plaats van ‘ik faal als werknemer/vrouw/moeder’ zeg je ‘ik heb het gevoel dat ik faal als werknemer/vrouw/moeder’. Je zult zien dat die aanpassing al heel veel kan betekenen. Het maakt van een feit een mening. En dat maakt dat je daar op een andere manier mee om kunt gaan.

Probeer vervolgens ook nog eens naar jezelf te kijken zoals een goede vriendin zou doen. Zou zij ook zo streng zijn voor jou zijn als dat je voor jezelf bent? Oftewel, zou zij de situatie ook oprecht zien als een voorbeeld van jouw falen? Waarschijnlijk niet. Jouw angst is dus niet de waarheid, het is jouw eigen mening. Ook dat besef zal je helpen de lading van de situatie zelf te doen verminderen.

Aanpakken

Had je collega, partner, buurvrouw dus toch gelijk? Nog steeds gedeeltelijk, want het is echt fijn om je echte zorgen te kunnen minderen. Maar je zult ook zien ‘het zorgen maken’ uiteindelijk heft geleid tot iets aanpakken van jezelf op een veel wezenlijker niveau, waardoor je in zijn algemeenheid gelukkiger zult worden. Je hebt op een constructieve manier het ‘loslaten’ aangepakt. En dat brengt je nog veel meer dan ‘gewoon even iets loslaten’.

Rosalie van Gils

Rosalie van Gils is psycholoog en eigenaar van Bureau Breinfijn. Het is haar missie om de vele vrouwen die dagelijks worstelen met stress, angst en piekergedachten constructief te helpen. Zonder kortetermijntrucjes en afleidingstactieken. Speciaal voor Margriet schrijft Rosalie een serie blogs over deze onderwerpen. Geïnteresseerd in meer? Rosalie heeft korte online cursussen en langere programma’s over stress, piekeren, paniek en angst. Bekijk haar website voor haar hele aanbod, waar je ook een gratis training kunt volgen om uit de stresscirkel te komen, of een gratis e-book kunt downloaden om meer grip te krijgen op je gedachten.

Tekst | Rosalie van Gils
Beeld | Getty Images
Foto Rosalie | Privéfoto

Ook interessant