Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Coronavirus Gezondheid

Waarom de lente ons misschien kan gaan beschermen tegen het coronavirus

coronavirus.jpg

In de winter is er vaak sprake van een piek in onschuldigere infectieziekten, zoals griep en verkoudheid. Dus je zou denken dat de lente wellicht een rem kan plaatsen op de verspreiding van het coronavirus. Maar is dat wel zo? Kan de lente ons beschermen tegen het coronavirus?

Klimaatomstandigheden en luchtvochtigheid

Dat klimaatomstandigheden de verspreiding van virussen kunnen beïnvloeden, is één ding dat zeker is. Sommige virussen zijn in de warme buitenlucht minder lang overdraagbaar. Ook de luchtvochtigheid speelt hierbij een rol: als die laag is, blijven de microscopische druppeltjes, waarin de virusdeeltjes rondzweven, langer in de lucht en kunnen ze zich over grotere afstanden verspreiden. In gebouwen, die in de wintermaanden worden verwarmd, is droge lucht dan ook een belangrijke factor.

Weinig bekend over coronavirus

Maar gelden deze factoren ook voor het coronavirus? NU.nl sprak hierover met drie virusdeskundigen. Volgens deze deskundigen gedragen virussen zich verschillend en is er over het coronavirus nog maar weinig bekend. De kennis die er wél is, komt vooral van studies naar virussen met vergelijkbare eigenschappen. “Andere coronavirussen die bij de mens luchtweginfecties veroorzaken, komen vooral in de wintermaanden voor,” zo legt viroloog Ab Osterhaus uit. “Het kan dus dat ook het COVID-19-virus grotere activiteit in het koude seizoen vertoont.”

Weerstand van slijmvliezen

Volgens Frank van Kuppeveld, hoogleraar virologie aan de Universiteit Utrecht, zijn er een aantal mogelijke redenen waarom veel virussen beter gedijen in koelere maanden. “Naast de lage luchtvochtigheid en temperatuur, zijn er aanwijzingen dat de weerstand van de slijmvliezen in de neus minder is als je koude lucht inademt.” Daarnaast zijn we zelf ook besmettelijker in de winter, omdat we dan vaak dicht op elkaar zitten in kleine afgesloten ruimten, zo voegt Osterhaus toe.

Weinig meldingen in warme landen

Ook professor Louis Kroes van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) is het ermee eens dat hoge luchttemperaturen en luchtvochtigheid het virus waarschijnlijk kunnen remmen. “Opmerkelijk is dat er nog vrijwel geen COVID-19 gemeld is in Afrika, Brazilië en Indonesië.” Volgens hem zijn hier twee mogelijke verklaringen voor: óf de ziekte wordt er nog niet goed herkend óf het virus is in de vochtige tropische omstandigheden daadwerkelijk minder effectief. “Er zijn wel COVID-gevallen uit Singapore, maar daar leeft bijna iedereen in droge, koele lucht door airconditioning. Airco’s lijken ideaal voor virusoverdracht.”

SARS-virus

Van Kuppenveld maakt een verwijzing naar het eerdere SARS-virus uit 2002, dat volgens hem ‘als een broertje’ lijkt op het nieuwe virus. “Van dat virus is aangetoond dat het stabieler is bij lagere temperaturen en luchtvochtigheid. Bovendien raakt het in de buitenlucht beschadigt door blootstelling aan UV-straling, afkomstig van de zon.” Toch is er een kleine kanttekening bij dit onderzoek: pas boven de 25 graden wordt temperatuur een directe invloed en dit zijn natuurlijk over het algemeen geen temperaturen die we al in de lente hebben. Maar dat is ook zo fijn aan het weer in Nederland: je weet nóóit wat er komen gaat.

‘Zeer seizoensgebonden’

Daarnaast zijn er ook andere recente onderzoeken die laten zien dat het coronavirus toch minder goed gedijt bij de lente. Datawetenschapper Martijn Hoogeveen maakte samen met zijn zus, internist Ellen Hoogeveen, een nieuwe academische analyse van het ‘seizoenseffect’ van corona. Uit deze analyse komt duidelijk naar voren dat het verloop van de epidemie heel precies samenvalt met het komen en gaan van andere luchtwegziektes in ons land, van verkoudheid tot griep. “We kunnen niet anders dan concluderen dat dit zeer seizoensgebonden is,” zo vertelt Hoogeveen aan de Volkskrant. “Rond week 10, de week van 8 maart, is het kantelpunt, met een marge van vijf weken eromheen. Dan zet de daling in. En zo ongeveer vanaf half augustus komt het in gematigde streken weer op gang.”

‘Dip buiten griepseizoen’

Oftewel: in de lente hebben we de wind mee, in de winter de wind tegen. “Het blijft frappant dat de dip die we hebben gezien keurig buiten het griepseizoen viel,” merkt hij op. En Hoogeveen is niet de enige die er zo over denkt. Ook RIVM-modellen gaan ervan uit dat het virus in de zomermaanden een procent of negen zachter woedt, dan in de winter. Ook andere, onschuldige coronavirussen slaan vooral toe in de maanden december, januari, februari en maart, zo bleek uit een Schotse overzichtsstudie. Dat we nu bijna april in gaan, lijkt dan ook alleen maar positief te zijn wat betreft de strijd tegen het coronavirus…

Geen wonderen

Toch hoeven we geen wonder te verwachten nu we weer te maken krijgen met warmere temperaturen. Volgens epidemiologen zal het effect van het weer namelijk niet heel groot zijn. Omdat er nog zoveel mensen bevattelijk zijn voor het nieuwe virus, ‘zal de zomer de pandemie niet substantieel inperken’, zo berekenden Amerikaanse modelleurs in het vakblad Science.

Bron | NU.nl, Volkskrant.
Beeld | iStock

Ook interessant